Yapı hâlindeki gemi nedir?
Kısaca
Henüz tamamlanmamış, inşası süren ve bu nedenle tamamlanmış gemi gibi işletilemeyen gemi niteliğindeki varlıktır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.988 · b) İçeriği
Henüz tamamlanmamış, tersanede inşa edilmekte olan ancak tescil edilebilecek düzeye gelmiş geminin hukuki durumudur. Madde, bu gemilerin tescil istemiyle birlikte bildirilecek unsurlarını belirler.
- TTK m.990 · b) Değişiklikler
Yapımı henüz tamamlanmamış geminin, tamamlanmamış hâliyle kayıtlı olduğu sicildir. Yapımın tamamlandığının bildirilmesi veya 961 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki belgenin verilmesiyle bu sicile gemi ipoteği tescili yapılamaz hâle gelir.
- TTK m.991 · c) Hükümleri
Henüz tamamlanıp gemi olarak kullanıma hazır hale gelmemiş, inşa süreci devam eden gemidir. Madde bu gemilere özgü ayrı bir sicilin bulunduğunu kabul eder.
- TTK m.1010 · D) Yapı hâlinde bulunan gemiler ve yapı payları üzerindeki mülkiyet — I- Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunmayan yapılar ve yapı payları
Henüz tamamlanmamış, inşası sürmekte olan ve gemi sicilinde yapı hâlindeki gemi olarak kaydı bulunabilen su yapısı. Madde, bu yapının kendisi ve yapı payları üzerindeki hakları düzenler.
- TTK m.1011 · II- Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunan yapılar ve yapı payları
Henüz tamamlanmamış, ancak inşa sürecinde olan ve gemi niteliğine ulaşmaya yönelik yapım aşamasındaki geminin hukuki durumudur. Bu tür yapılar için sicilden ayrı bir yapı sicili öngörülmüştür.
- TTK m.1054 · III- Yapı hâlindeki gemiler üzerinde ipotek — 1. Konusu
Tamamlanmamış, inşası sürmekte olan ve henüz gemi niteliğine kavuşmuş sayılan yapı. Madde, bu yapının ipotek konusu olabilmesini düzenler.
- TTK m.1055 · 2. Kurulması
Henüz tamamlanmamış, inşası süren ve bu nedenle tamamlanmış gemi gibi işletilemeyen gemi niteliğindeki varlıktır. Maddenin uygulanması bu varlığın üzerindeki ipotek için söz konusudur.
- TTK m.1056 · 3. Kapsamı
Yapımı tamamlanmamış, henüz gemi olarak tescil ve kullanıma hazır hâle gelmemiş tekne veya gemi gövdesidir. İpoteğin kapsamı yapımın her aşamasında devam eder.
- TTK m.1058 · 5. Uygulanacak hükümler
Henüz tamamlanmamış, inşası süren ve gemi olarak kullanılmaya elverişli hâle gelmemiş tekne niteliğindeki varlıktır. Tamamlanmış gemi ile yapı hâlindeki gemi arasındaki ayrım, bu maddenin uygulanıp uygulanmayacağını belirler.
Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
- Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.38 · I) Cebrî icra
Henüz tamamlanmamış ve gemi olarak sicile kaydedilmemiş ancak inşası süren geminin hukuki durumudur. Bu tür bir gemiye kesin haciz konulmuş olması, ikinci eski hüküm halini oluşturur.
Karıştırılan kavramlar
Bildirim yapılmamış ile bildirim yapılmış ve belge verilmiş yapı hâlindeki gemi arasındaki fark nedir?
Yapımın tamamlandığı henüz bildirilmemiş ve 961 inci maddenin üçüncü fıkrasındaki belge verilmemiş gemi kaydı açıktır.
Yapımın tamamlandığı bildirilmiş ya da belge verilmiş gemi için yapı hâlindeki gemi sicili kapanmıştır.
İkinci fıkra uyarınca yalnız ikinci durumda gemi ipoteği tescili yapılamaz.
Yapı hâlindeki gemi ile sicile kayıtlı gemi arasındaki fark nedir?
Yapı hâlindeki gemi, henüz tamamlanmamış ve yapı sicilinde kayıtlı yapı ya da yapı paylarından oluşur.
Sicile kayıtlı gemi, tamamlanmış ve gemi siciline kayıtlı geminin kendisi veya gemi payıdır.
Her iki durumda da mülkiyetin iktisabı ve zıyaı sicil hükümlerine tabidir; ancak hangi sicilin ve hangi hükmün uygulanacağı kayıt türüne göre değişir.
Yapı hâlindeki gemi ile tamamlanmış gemi arasındaki fark nedir?
Yapı hâlindeki gemi, henüz kızaktan indirilmemiş ve tamamlanmamış yapıdır.
Tamamlanmış gemi ise sicile kayıtlı, denize indirilmiş ve gemi olarak kullanılabilir durumdaki taşınmaz niteliğindeki gemidir.
Yapı hâlindeki gemi üzerinde ipotek ancak ikinci fıkradaki anlardan sonra ve kızaktan indirilmeden önce kurulabilir; tamamlanmış gemi için bu kısıt yoktur.
Gemi siciline kayıt ile yapı hâlindeki gemi siciline kayıt arasındaki fark nedir?
Tamamlanmış geminin ilk tescilinde sicil memuru kayıt işlemini yapar.
Yapı hâlindeki gemi, ayrı sicilde kayıtlıyken tescil edildiğinde, o sicildeki gemi ipotekleri kendiliğinden gemi siciline geçer.
Yapı sicilindeki ipotekler resen aktarılır ve sahip oldukları dereceyi korur; bunun için ayrı bir tescil talebi gerekmez.
İlgili terimler
- Noter onayı
- Kesin haciz
- Sigorta tazminatı
- Gros Tonilato
- Paraya çevirme
- Tescil istemi
- Gemi payı
- Sicile kayıtlı gemi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.