Yardım nedir?
Kısaca
Yardım, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 2860 s. K. m.4 · yardımın isteğe bağlı olması: Kişi veya kuruluşun bir başkasına karşılıksız olarak, ayni veya nakdi biçimde sağladığı destek.
- 5018 s. K. m.29 · bütçelerden yardım yapılması: Kamu idaresinin bir gerçek ya da tüzel kişiye karşılıksız olarak nakdi veya ayni destek sağlaması anlamına gelir.
- 5917 s. K. m.28: Kamu kurum ve kuruluşlarının, belirlenen amaçlar için sağladığı maddi destek türleridir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeYardım Toplama Kanunu
- Yardım Toplama Kanunu m.4 · Yardımın isteğe bağlı olması
Kişi veya kuruluşun bir başkasına karşılıksız olarak, ayni veya nakdi biçimde sağladığı destek. Madde bakımından yardımın verilmesi bir borç doğurmaz, verme kararı tamamen yardım verenin iradesine bağlıdır.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.29 · Bütçelerden yardım yapılması
Kamu idaresinin bir gerçek ya da tüzel kişiye karşılıksız olarak nakdi veya ayni destek sağlaması anlamına gelir. Tanımda değerlendirilen unsur, kamu kaynağının karşılıksız aktarılmasıdır.
Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun
- Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.28
Kamu kurum ve kuruluşlarının, belirlenen amaçlar için sağladığı maddi destek türleridir. Ayni yardım, para dışında mal veya hizmet verilmesini; nakdi yardım ise para ödenmesini ifade eder.
Türk Eczacıları Birliği Kanunu
- Türk Eczacıları Birliği Kanunu m.58
Sandık tarafından yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre yapılan karşılıksız destektir. Hangi hâllerde, hangi tutarda ve hangi koşullarla verileceği maddede belirtilmez, yönetmelikle düzenlenir.
Karıştırılan kavramlar
İsteğe bağlı yardım ile zorunlu katkı arasındaki fark nedir?
Madde 4 kapsamındaki yardım, verilip verilmemesi yardım verenin takdirinde olan karşılıksız destektir.
Kanunla veya sözleşmeyle belirlenmiş, yerine getirilmesi zorunlu aidat, vergi ya da prim gibi edimler yardım niteliği taşımaz.
Madde 4 kapsamındaki yardıma ilişkin olarak ödeme zorlanamaz; zorunlu edimler ise ayrı hukuki rejime tabidir ve bu madde ile korunmaz.
Kanuni dayanaklı yardım ile dayanaksız yardım arasındaki fark nedir?
Kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde açık dayanağı olan kamu kaynağı kullandırılması.
Bu dayanağa sahip olmayan, idarenin takdiriyle yapılan kullandırma, yardım veya menfaat sağlama.
Dayanağı olmayan işlem m.29 yasağına aykırıdır ve hukuka uygun bir yardım sayılmaz.
Teşekküle yardım ile bireysel gerçek kişiye yardım arasındaki fark nedir?
Dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yapılan yardım, kamu yararı şartıyla istisna kapsamına girer.
Bu teşekküller dışındaki gerçek kişilere yapılan yardım istisna kapsamında değerlendirilemez.
Gerçek kişiye yardım için m.29 birinci fıkradaki kanuni dayanak aranır; genel istisna uygulanamaz.
Doğrudan yardım ile yetkili makamlar aracılığıyla yardım arasındaki fark nedir?
Yardımın doğrudan doğal afet bölgesine ulaştırılması, kurumun kendi imkânlarıyla yapılmasıdır.
Yardımın yetkili makamlar üzerinden aktarılmasıdır.
Her iki yol da maddede eşit biçimde sayılmıştır; yardımın aktarım yöntemi hukuki geçerliliği değiştirmez.
Kamu kurum ve kuruluşlarına yardım ile kişilere yardım arasındaki fark nedir?
Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan yardım, afet bölgesindeki konut, eğitim ve sağlık tesislerinin kurulması amacını taşır.
Kişilere yapılan yardım ise maddede sayılan kişi gruplarına, yani eski sigorta ve terör mağdurlarına yönelir.
Kişilere yardım, sayılan gruplara özgüdür; bu gruba girmeyen kişilere yardım bu madde kapsamında yapılamaz.
Genel yardım ile bakanlığa yardım arasındaki fark nedir?
Genel yardım afet ve tesis amaçlıdır.
Bakanlığa yapılan yardım, Bakanlıkla imzalanacak işbirliği protokolü çerçevesinde ve kadın istihdamını destekleyici faaliyetlerde kullanılma şartına bağlıdır.
Bakanlığa yapılan yardımda protokol ve kullanım amacı şarttır; bu şart yerine getirilmezse yardım bu hüküm kapsamında kalmaz.
Örnek kararlar
3 karar- 2019/90 E., 2023/51 K., 22.03.2023İlgili madde: 5018 s. K. m.29
- 2019/21 E., 2020/51 K., 24.09.2020İlgili madde: 6643 s. K. m.58
- 2016/192 E., 2017/160 K., 29.11.2017İlgili madde: 6643 s. K. m.58
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Kamu kaynağı
- Yardımlaşma sandığı
- Merkez Heyeti
- Atıf maddesi
- Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri
- Yerine işlenmiş hüküm
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.