Anayasa Madde 1292. Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 07.05.2010

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Anayasa'nın 129. maddesi, memur ve diğer kamu görevlilerinin genel görev ve sorumluluklarını, disiplin kovuşturmasındaki güvenceleri ile yetki kullanımından doğan tazminat ve ceza kovuşturması izni rejimini düzenler. Hüküm, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yanında kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensupları için de disiplin güvencesini kapsar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez.

(Değişik üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/13 md.) Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.

Silahlı Kuvvetler mensupları ile hakimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır.

Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir.

Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(1)
  1. 07.05.20103. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

21 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2017/1425 K.2021/1174 T.2021-10-07
    Hukuk Genel KuruluOnama
    20. Diğer taraftan uyuşmazlığın çözümünde 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 129/5. maddesinde yer alan “yetkilerini kullanırken işledikleri kusur” ifadesinden ne anlaşılması gerektiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır ki, bu noktada “kusur” ile ilgili açıklama yapılmasında yarar vardır.
  2. 12. Daire · E. 2021/3145 · K. 2023/2557 · T. 16.05.2023
    Daire kararıRet
    2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129. maddesinin birinci fıkrasında, memurlar ve kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunma yükümlülükleri düzenlenmiştir.
  3. 14. Ceza Dairesi · E. 2014/3574 · K. 2016/3882 · T. 18.04.2016
    Daire kararı
    2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence" kenar başlıklı 129. maddesinin altıncı fıkrasında; "Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır.",

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Kamu Hizmeti Görevlilerinin Görev ve Sorumlulukları, Disiplin Kovuşturulmasında Güvence
    Anayasa Hukuku · 4.1 Yürütme - 1982 Anayasası Hükümleri · 13:41
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

Mehmet Bey, bir kamu kurumunda görev yaparken yetkilerini kötüye kullanmış ve haksız bir işlem tesis ederek vatandaş Selim Bey'in ağır maddi zarara uğramasına neden olmuştur. Selim Bey, uğradığı bu zararın tazmini için hukuki yollara başvurmak istemektedir. Anayasa'nın 129/5 maddesi ve idarenin mali sorumluluğu ilkeleri uyarınca bu davanın seyri nasıl olmalıdır?

  1. A) Selim Bey, doğrudan ilgili memur Mehmet Bey aleyhine adli yargıda tazminat davası açmalıdır.
  2. B) Dava, ancak memur Mehmet Bey ve idareye karşı müştereken (birlikte) açılabilir.
  3. C) Selim Bey, davayı ancak ilgili idare aleyhine açabilir; memur kişisel olarak doğrudan dava edilemez.
  4. D) İdare, mahkemece hükmedilen tazminatı ödedikten sonra suçlu olan memura rücu edemez.
  5. E) Memurun kişisel kusuru olsa dahi devletin sorumluluğu hiçbir durumda doğmaz.

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl