Anayasa Madde 137J. Kanunsuz emir
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasa m.137, kamu hizmetinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışan kişinin üstünden aldığı emri hukuka aykırı gördüğünde ne yapacağını, aykırı emrin üstte ısrar ve yazılı yenilemeyle yerine getirilmesinin sonucunu, konusu suç teşkil eden emrin hiçbir surette yerine getirilemeyeceğini ve askeri hizmet ile acele hallerde kanunla gösterilen istisnaları düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanun veya Anayasa hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz.1
Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.
Askeri hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.
- 1.(1. fıkra)21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 21.01.2017bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Konusu suç teşkil eden emir
- Askeri hizmetler ve acele haller
- Kanunsuz emir
- Yazılı yenileme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Bir devlet memuru olan Mert Bey, amiri tarafından Anayasa'nın açık hükümlerine aykırı olduğunu düşündüğü bir işi yapması için talimat almıştır. Mert Bey bu aykırılığı amirine bildirmesine rağmen, amiri bu konuda ısrar etmiştir. 1982 Anayasası'ndaki (Kanunsuz Emir) çerçevesinde Mert Bey'in izlemesi gereken hukuki süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Emir Anayasa'ya aykırı olduğu için Mert Bey bu emri hiçbir durumda yerine getiremez; yerine getirirse sorumluluktan kurtulamaz.
- B) Mert Bey, amirinin sözlü ısrarı üzerine emri yerine getirmeli, ardından durumu bir üst amire şikayet etmelidir.
- C) Üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, Mert Bey emri yerine getirir ve bu halde sorumlu olmaz.
- D) Konusu suç teşkil etse dahi, emir yazılı olarak yenilenmişse memur Mert Bey sorumlu tutulamaz.
- E) Mert Bey emri yerine getirmezse amiri tarafından derhal görevden uzaklaştırılır; bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl