Anayasa Madde 138A. Mahkemelerin bağımsızlığı
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasa'nın mahkemelerin bağımsızlığını düzenleyen 138. maddesi; hâkimlerin görevinde bağımsızlığını, vicdani kanaatlerine göre hüküm verme yetkisini, yargı yetkisine dışarıdan emir, talimat, genelge, tavsiye ve telkin verilmesinin yasaklanmasını, görülmekte olan dava hakkında Yasama Meclisinde soru sorulmasının ve görüşme yapılmasının yasaklanmasını ve mahkeme kararlarına yasama, yürütme ve idarenin uymasını ve kararları değiştirmemesini, yerine getirilmesini geciktirmemesini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler.
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
Bu maddedeki kavramlar
- Emir ve talimat
- Kesin hüküm
- Vicdani kanaat
- Genelge, tavsiye ve telkin
- Mahkemelerin bağımsızlığı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
339 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2023/214 K.2025/580 T.2025-12-17Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Nitekim, Anayasa’nın 138/1. maddesine göre hâkim, vicdani kanaatini oluştururken, Anayasa’nın, kanunların ve hukukun çizdiği çerçevede kalmak zorundadır.
- Hukuk Genel Kurulu E.2024/769 K.2025/765 T.2025-12-03Hukuk Genel KuruluBozma
Anayasasının (Anayasa) 138/4. maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkemenin kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği belirtilmiştir.
- 6. Daire · E. 2024/8047 · K. 2025/336 · T. 03.02.2025Daire kararıBozma
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 138. maddesinde, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." hükmüne yer verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Mahkemelerin BağımsızlığıAnayasa Hukuku · 5.1 Yargı - 1982 Anayasası Hükümleri · 0:27
Bu maddeye özel soru
1982 Anayasası'na göre, yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Yasama yetkisi devredilebilir bir yetkidir.
- B) Yürütme yetkisi ve görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yerine getirilir.
- C) Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
- D) Yasama yetkisi, Türk Milleti adına Cumhurbaşkanı'na aittir.
- E) Yürütme sadece bir yetki olup, görev niteliği taşımaz.
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl