Anayasa Madde 1538. Anayasa Mahkemesinin kararları

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 21.01.2017

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliğini, iptal kararlarında gerekçe zorunluluğunu, iptal kararlarının kanun koyucu gibi hareket etmeme sınırını, iptal kararlarının geriye yürümemesini, iptal edilen kuralın yürürlükten kalkma anını, Anayasa Mahkemesinin yürürlük tarihini bir yılı geçmeyecek biçimde erteleme yetkisini, erteleme halinde TBMM'nin hukuki boşluğu dolduracak düzenlemeyi öncelikle görüşme yükümlülüğünü ve kararların bağlayıcılığını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.

Anayasa Mahkemesi bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.1

Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez.2

İptal kararının yürürlüğe girişinin ertelendiği durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal kararının ortaya çıkardığı hukuki boşluğu dolduracak kanun (…)3 teklifini öncelikle görüşüp karara bağlar.

İptal kararları geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.

  1. 1.(2. fıkra)21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanun hükmünde kararnamenin” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(3. fıkra)21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanun hükmünde kararname” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesi” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.(4. fıkra)21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tasarı veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(2)
  1. 21.01.2017bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 21.01.2017bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

214 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2017/1033 K.2019/1190 T.2019-11-14
    Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    Her ikisi de objektif hukuk düzenine aykırılık oluşturan hukuksal işlemleri iptal ederek onu koruyan bir işlev yerine getirmesine karşın, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararları Anayasa’nın 153. maddesinin beşinci fıkrası gereğince geriye yürümediği hâlde, idari yargı yerlerince verilen iptal kararları geriye yahut geçmişe yürümektedir.
  2. 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9528 · K. 2026/461 · T. 21.01.2026
    Daire kararıBozma
    2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kararları yargı organlarını da bağlayacağından, Anayasa Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli karar gerekçesinin yabancılık unsuru bulunan iş sözleşmelerinde uygulanacak hukukun tespitinde esas alınması gerektiği,
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/5643 · K. 2025/8807 · T. 18.11.2025
    Daire kararıBozma
    2. fıkrasının iptal başvurusunın ise reddedildiği, 2709 sayılı TC Anayasası'nın (Anayasa) 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi kararları yargı organlarını da bağlayacağından,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Anayasa Hukuku

Anayasa Mahkemesi kararlarının niteliği ve etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Kararlar kesindir.
  2. B) İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
  3. C) İptal kararları geriye yürür.
  4. D) AYM kanun koyucu gibi hareketle hüküm tesis edemez.
  5. E) Kararlar Resmi Gazete'de yayımlanır.

Bu maddeyle ilgili 25 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl