Anayasa Madde 33A. Dernek kurma hürriyeti

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 03.10.2001

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Anayasa'nın 33. maddesi, dernek kurma hürriyetini ve bu hürriyetin sınırlarını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik: 3/10/2001-4709/12 md.)

Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir.

Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz.

Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.

Dernek kurma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Birinci fıkra hükmü, Silahlı Kuvvetler ve kolluk kuvvetleri mensuplarına ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde Devlet memurlarına kanunla sınırlamalar getirilmesine engel değildir.

Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(1)
  1. 03.10.2001maddenin tamamı 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2017/2046 K.2020/527 T.2020-07-07
    Hukuk Genel KuruluOnama
    2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 33. maddesinde temel hak olarak düzenlenen dernek kurma hakkının, maddede sayılanlar dışında derneğin etkinliklerine katılma ve dernek üyelerinin menfaatlerini korumak üzere faaliyette bulunma hakkını da içerdiği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 11. maddesinde de, derneğe üye olma hakkının temel yansımasının derneğe katılma ve toplantılarına katılma hakkı olduğunun ifade edildiği,
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2024/823 K.2025/729 T.2025-11-19
    Hukuk Genel KuruluBozma
    Cumhuriyeti Anayasa'nın (Anayasa) 33. maddesinde, herkese önceden izin almaksızın dernek kurma, derneklere üye olma ya da üyelikten çıkma özgürlüğü tanınmıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Dernek Kurma Hürriyeti
    Anayasa Hukuku · 2.2 Kişinin Hak ve Ödevleri · 18:33
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

1982 Anayasası'na göre, dernek kurma hürriyetine ilişkin olarak; I. Dernek kurma hakkını kullanmak için, kuruluş bildiriminin ve tüzüğün ilgili mülki idare amirliğine verilerek yazılı onay alınması zorunludur. II. Dernek kurma hürriyeti, başkalarının hürriyetlerinin korunması veya genel ahlâk sebepleriyle kanunla sınırlanabilir. III. Gecikmesinde sakınca bulunan ve kanunda belirtilen hâllerde, bir dernek mülki idare amirinin kararıyla faaliyetten alıkonulabilir, ancak bu kararın yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulması gerekir. ifadelerinden hangileri yanlıştır?

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) Yalnız III
  4. D) I ve II
  5. E) II ve III

Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl