İİK Madde 82Haczi caiz olmıyan mallar ve haklar

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.03.2023

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, borçlunun ve ailesinin geçimini korumak amacıyla haczi tamamen veya kısmen yasaklanan mal ve hakları sayar. Bu kapsamda devlet malları, meslek eşyası, kişisel ve ev eşyası, çiftçinin arazi ve hayvanları, geçim için zorunlu yiyecek ve yakacak, bağ-bahçe, hayvancılığa dayalı geçim araçları, ömür boyu gelirler, kanuni maaş ve tazminatlar, hâline münasip ev ve öğrenci bursları yer alır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik: 18/2/1965-538/46 md.)

Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:

1.Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,

2.(Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,

3.(Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası,1

4.Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları,

5.Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,

6.Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsül için lazım olan tohumluğu,

7.Borçlu bağ, bahçe veya meyva veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alat ve edevat,

Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,

8.Borçlar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,

9.Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri,

Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,

10.Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,

11.Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,

12.(Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Borçlunun haline münasip evi,

13.(Ek: 2/7/2012-6352/16 md.) Öğrenci bursları.

Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır.2

(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır.

(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.

  1. 1.28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu bentte yer alan “bireyleri için lüzumlu eşya; aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri” ibaresi “bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(4. fıkra)28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrasında yer alan “3,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(7)
  1. 28.03.2023bu bent 28.03.2023 tarihinde 7445 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 02.07.2012“Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun…” ile başlayan bent 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 02.07.2012“Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi…” ile başlayan bent 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 02.07.2012“Borçlunun haline münasip evi, 13. Öğrenci bursları. Medeni Kanunun 807 nci…” ile başlayan bent 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 02.07.2012“Öğrenci bursları. Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve…” ile başlayan bent 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla eklendi
  6. 02.07.2012“Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların…” ile başlayan fıkra 02.07.2012 tarihinde 6352 sayılı Kanunla eklendi
  7. 18.02.1965maddenin tamamı 18.02.1965 tarihinde 538 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

  • Borç malın bedelinden doğmuşsa
  • Hâline münasip ev
  • Kısmen haczedilebilir mal
  • Kişisel eşya
  • Meslek eşyası
  • Tamamen haczedilemez mal

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

236 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2018/135 K.2022/104 T.2022-02-10
    Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    23. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinin 1. fıkrasının 11. bendi uyarınca vücut ve sıhhate verilen zararlar için ödenen manevi tazminat alacağının haczi mümkün olmadığından, haczi caiz olmayan alacak takas da edilemez.
  2. 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/1942 · K. 2022/3517 · T. 17.03.2022
    Daire kararıBozma
    2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 82/1-4. maddesi gereğince “Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları, ” haczolunamaz.
  3. 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/17477 · K. 2017/9513 · T. 19.06.2017
    Daire kararıBozma
    6352 sayılı Yasanın 16. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 82. maddesinin 1.fıkrasının 3.bendi uyarınca para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu olan eşya haczedilemez.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

İcra ve İflas Hukuku

Alacaklı (A)’nın ilamlı icra takibi sonucunda borçlu (B)’nin konutunda haciz işlemi yapılmış ve icra memuru tarafından şu mallar tespit edilmiştir: B’nin ekonomik faaliyetinin dayanağı olan terzilik mesleği için zorunlu olan dikiş makinesi; ailenin ortak kullanımına hizmet eden lüzumlu bir buzdolabı; B’ye vefat eden eşinden kalan manevi değeri yüksek, ancak aynı zamanda önemli bir maddi değere sahip pırlanta bir yüzük. Ayrıca icra takibine konu olan borcun, söz konusu buzdolabının satış bedelinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin haczedilmesi mümkündür?

  1. A) Ekonomik faaliyetinin devamı için gerekli olan dikiş makinesi.
  2. B) Borcun kendisinden kaynaklandığı lüzumlu ev eşyası niteliğindeki buzdolabı.
  3. C) Manevi değeri de bulunan pırlanta yüzük.
  4. D) Borçlunun haline münasip evi, değerinin borcu aşması durumunda borçluya bir pay ayrılmaksızın.
  5. E) Devlet malları niteliğinde olmamakla birlikte mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı belirtilen bir mal.

Bu maddeyle ilgili 15 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl