VUK içindekiler

Birinci Kitap – Vergilendirmem.4–152/A
- Birinci Kısım – Genel Esaslarm.4–24
  - Birinci Bölüm – Vergi Uygulanmasında Yetkim.4–7
  - İkinci Bölüm – Vergi Sorumluluğum.8–13
  - Üçüncü Bölüm – Sürelerm.14–18
  - Dördüncü Bölüm – Vergi Alacağının Tayinim.19–24
- İkinci Kısım – Tarh ve Tahakkuk Usulüm.25–Mükerrer 49
  - Birinci Bölüm – Beyannameye Dayanan Tarhm.25–Mükerrer 28
  - İkinci Bölüm – İkmalen, Re'sen ve İdarece Tarhm.29–35
  - Üçüncü Bölüm – Tahrire Dayanan Tarhm.36–39
  - Dördüncü Bölüm – Götürü Matrahların Tespitim.40–44
  - Beşinci Bölüm – Zirai Kazanç Ölçüleri ile Emlak Vergisine Ait Bedel ve Değerlerin Tespitim.45–Mükerrer 49
- Üçüncü Kısım – Tahrir Usulüm.50–71
  - Birinci Bölüm – Genel Esaslarm.50–53-55
  - İkinci Bölüm – Genel Tahrirm.56–71
- Dördüncü Kısım – Takdir, Zirai Kazançlar ve Özel Komisyonlarım.72–92
  - Birinci Bölüm – Takdir Komisyonum.72–76
  - İkinci Bölüm – Tahrir Komisyonum.77–79
  - Üçüncü Bölüm – Tadilat Komisyonlarım.80–82
  - Dördüncü Bölüm – Zirai Kazançlar İl ve Merkez Komisyonları ile Özel Komisyonlarm.83–86
  - Beşinci Bölüm – Müşterek Hükümlerm.87–92
- Beşinci Kısım – Tebliğlerm.93–109
  - Birinci Bölüm – Tebliğ Esasları ve Muhataplarm.93–98
  - İkinci Bölüm – Posta ile Tebliğ Usulüm.99–102
  - Üçüncü Bölüm – İlan Yoliyle Tebliğ Usulüm.103–106
  - Dördüncü Bölüm – Tebliğlere Ait Türlü Hükümlerm.107–109
- Altıncı Kısım – Vergi Alacağının Kalkmasım.110–126
  - Birinci Bölüm – Ödemem.110–112
  - İkinci Bölüm – Zamanaşımı ve Terkinm.113–Mükerrer 115
  - Üçüncü Bölüm – Vergi Hatalarını Düzeltme ve Reddiyatm.116–126
- Yedinci Kısım – Yoklama ve incelemem.127–152/A
  - Birinci Bölüm – Yoklamam.127–133
  - İkinci Bölüm – Vergi İncelemelerim.134–141
  - Üçüncü Bölüm – Aramam.142–147
  - Dördüncü Bölüm – Bilgi Toplamam.148–152/A
İkinci Kitap – Mükellefin Ödevlerim.153–Mükerrer 257
Metinde aç
- Birinci Kısım – Bildirmelerm.153–170/A
  - Birinci Bölüm – İşe Başlamam.153–156
  - İkinci Bölüm – Değişikliklerm.157–159
  - Üçüncü Bölüm – İşi Bırakmam.160–164
  - Dördüncü Bölüm – Bina ve Arazi Değişikliklerim.165–167
  - Beşinci Bölüm – Bildirmelerde Süre ve Şekilm.168–170/A
- İkinci Kısım – Defter Tutmam.171–226/A
  Metinde aç
  - Birinci Bölüm – Genel Esaslarm.171–175
    Metinde aç
    m.171Maksat
    m.172Defter tutacaklar
    m.173İstisnalar
    m.174Hesap dönemi
    m.175Muhasebe usulünü seçmekte serbestlik
  - İkinci Bölüm – Defter Tutma Bakımından Tüccarlarm.176–181
  - Üçüncü Bölüm – Bilanço Esasına Göre Defter Tutmam.182–192
  - Dördüncü Bölüm – İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutmam.193–196
  - Beşinci Bölüm – Sınai Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlarm.197–203
  - Altıncı Bölüm – Diğer Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlarm.204–209
  - Yedinci Bölüm – Serbest Mesleklerde Defter Tutmam.210–212
  - Sekizinci Bölüm – Zirai Kazançlarda Defter Tutmam.213–214
  - Dokuzuncu Bölüm – Kayıt Nizamım.215–219
  - Onuncu Bölüm – Defterlerin Tasdıkim.220–226/A
- Üçüncü Kısım – Vesikalarm.227–Mükerrer 242
  - Birinci Bölüm – Kayıtların Tevsikim.227–228
  - İkinci Bölüm – Fatura ve Fatura Yerine Geçen Vesikalarm.229–235
  - Üçüncü Bölüm – Serbest Meslek Makbuzlarım.236–237
  - Dördüncü Bölüm – Ücretlere Ait Kayıt ve Vesikalarm.238–239
  - Beşinci Bölüm – Diğer Evrak ve Vesikalarm.240–Mükerrer 242
- Dördüncü Kısım – Ekim ve Sayım Beyanım.243–246
- Beşinci Kısım – Vergi Karnesim.247–252
- Altıncı Kısım – Muhafaza ve İbraz Ödevlerim.253–Mükerrer 257
Üçüncü Kitap – Değerlemem.258–330
- Birinci Kısım – İktisadi Kıymet Değerlerim.258–Mükerrer 298
  - Birinci Bölüm – Değerleme Esaslarım.258–268/A
  - İkinci Bölüm – İktisadi İşletmelere Dahil Kıymetleri Değerlemem.269–Mükerrer 290
  - Üçüncü Bölüm – Servetleri Değerlemem.291–Mükerrer 298
- İkinci Kısım – Vergi Değerlerim.299–312
  - Birinci Bölüm – Gayrisafi İratların Tesbitim.299–307
  - İkinci Bölüm – Arazi Kıymetlerinin Tesbitim.308–312
- Üçüncü Kısım – Amortismanlarm.313–330
  - Birinci Bölüm – Mevcutlarda Amortismanm.313–321
  - İkinci Bölüm – Alacaklarda ve Sermayede Amortismanm.322–327
  - Üçüncü Bölüm – Özel Hallerm.328–330
Dördüncü Kitap – Ceza Hükümlerim.331–Ek 18
- Birinci Kısım – Genel Esaslarm.331–343
- İkinci Kısım – Vergi Cezalarım.344–363
  - Birinci Bölüm – Vergi Ziyaı Cezasım.344–350
  - İkinci Bölüm – Usulsüzlükm.351–358
  - Üçüncü Bölüm – Suçlar ve Cezalarım.359–363
- Üçüncü Kısım – Vergi Cezasının Kesilmesi, Ödenmesi ve Kalkmasım.364–Ek 18
  - Birinci Bölüm – Ceza Kesmem.364–367
  - İkinci Bölüm – Cezaların Ödenmesi ve Kalkmasım.368–376
  - Üçüncü Bölüm – Uzlaşmam.Ek 1–Ek 13
  - Dördüncü Bölüm – Karşılıklı Anlaşma Usulüm.Ek 14–Ek 18
Beşinci Kitap – Vergi Davalarım.377–417

VUK Madde 173İstisnalar

YürürlükteSon değişiklik: 30.12.1980

Bu metin, 20.10.2026 tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 173. maddesi, defter tutma mecburiyetinin hangi gerçek ve tüzel kişiler bakımından uygulanmayacağını sayar. Bu kapsamda gelir vergisinden muaf esnaf ve gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler, Gelir Vergisi Kanunu'na göre kazancı basit usulde tespit edilenler, kurumlar vergisinden muaf iktisadi kamu müesseseleri ile dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler istisna kapsamındadır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Defter tutma mecburiyeti aşağıda yazılı gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanmaz:¹

1.Gelir vergisinden muaf olan esnaf ve gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler;

2.Gelir Vergisi Kanununa göre kazançları basit usulde tesbit edilenler;

3.Kurumlar vergisinden muaf olan:

a)İktisadi kamu müesseseleri;

b)(Değişik: 30/12/1980-2365/25 md.) Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler.

Yukardaki istisna hükümlerinin gelir veya kurumlar vergilerinden muaf olmakla beraber diğer vergilerden birine tabi olan ve bu vergileri götürü usulde tesbit edilmiyen mükelleflerin muaf olmadıkları vergiler için tutacakları defterlere şümulü yoktur.

1.(1. fıkra)22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle bu fıkranın 1 sayılı bendinde yer alan "muaf olan esnaf ve çiftçiler" ibaresi “muaf olan esnaf ve gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler;” şeklinde, 2 sayılı bentlerinde yeralan "Gelir Vergisi Kanununa göre kazançları götürü olarak tespit edilenler ile götürü gider usulüne tabi olan çiftçiler" ibaresi “Gelir Vergisi Kanununa göre kazançları basit usulde tesbit edilenler;” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun metninde bu madde Ham metin

Değişiklik geçmişi(1)

30.12.1980“Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler. Yukardaki istisna hükümlerinin…” ile başlayan bent 30.12.1980 tarihinde 2365 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Basit usul
İktisadi kamu müessesesi
Defter tutma mecburiyeti
Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletme
Muafiyet ile vergi türü ayrımı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

10 karar arasından seçildi

11. Daire · E. 1997/286 · K. 1998/1029 · T. 16.03.1998
Daire kararı
Milli Eğitim Bakanlığı'nca davacıya gönderilen 14.11.1946 gün ve … sayılı yazıyla ve bu yazı üzerine İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'nce gönderilen 18.11.1946 gün ve …-… sayılı yazıdan davacının genel eğitime hizmet etmekte olduğunun kabul edildiği, davacının kurumlar vergisinden muaf olması sebebiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 173/3.maddesi uyarınca defter tutmak mecburiyetinde olmadığı,
Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/634 · K. 2023/48 · T. 30.01.2023
İlk dereceRet
213 sayılı Vergi Usul Kanunu 173/2. Maddesi uyarınca defter tutma hususunda istisnai sayılan mükellefler arasında yer aldığının bildirildiği, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; ticari işletme kaydına ve şirket ortaklığına rastlanılmadığının bildirildiği, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre;
İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2020/299 · K. 2021/138 · T. 18.02.2021
İlk dereceRet
Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıda ilgili davalı kişinin 06/07/2000-31/12/2019 tarihleri arasında mükellefiyet kaydı bulunduğu, 31/12/2019 tarihinde faaliyetinin resen terk ettirildiği mükellefin basit usulde ticari kazanç mükellefi olduğunun tespit edildiği, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 173/2 Maddesi gereğince Basit Usulde Ticari Kazanç mükelleflerin defter tutma zorunluluğunun bulunmadığının bildirildiği görülmektedir. ) davalı tüketici sıfatını haiz olmakla Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan tüketici işlemi olan sözleşme gereği davacı banka tarafından davalı tüketici aleyhine ....

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Vergi ve Vergi Usul Hukuku

(Z) Vakfına ait iktisadi bir işletme olan (V) Matbaacılık, kurumlar vergisi mükellefidir. Söz konusu vakfa ait iktisadi işletmenin Vergi Usul Kanunu bağlamında "defter tutma mecburiyeti" hakkında aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

A) Vakıflara ait iktisadi işletmeler tamamen defter tutmaktan muaftır.
B) Sadece işletme hesabı esasına göre defter tutabilirler.
C) Defter tutmaya mecburdurlar ve bilanço esasına tabi olurlar.
D) Defter tutma zorunlulukları Hazine ve Maliye Bakanlığının iznine bağlıdır.
E) Sadece serbest meslek kazanç defteri tutarlar.