VUK Madde 177Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 588 Sıra — No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun tacir sınıflandırmasını düzenler. Hangi tüccarların I. sınıf tüccar sayılacağını, bu ayrımın dayandığı alım, satış ve iş hasılatı eşiklerini, ticaret şirketlerinin ve tüzel kişilerin hangi sınıfa gireceğini ve ihtiyari bilanço tercihini sayar. Maddeye tabi olanlar, ticari işletme sahibi gerçek kişiler ile ticaret şirketleri, adi şirketler ve Kurumlar Vergisine tabi diğer tüzel kişilerdir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik 30/12/1980-2365/26 md.)
Aşağıda yazılı tüccarlar, I inci sınıfa dahildirler:
1.Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 7.200.000.000 (2.500.000 TL) lirayı veya satışlarının tutarı 8.640.000.000 (3.500.000 TL) lirayı aşanlar;
2.Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 3.600.000.000 (1.200.000 TL) lirayı aşanlar;
3.1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı, işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 7.200.000.000 (2.500.000 TL) lirayı aşanlar;
4.Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.);
5.Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzelkişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.);
6.İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler.
(Ek fıkra: 21/1/1983-2791/4 md.; Mülga: 4/12/1985-3239/136 md.)
- 1.(madde başlığı)Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 588 Sıra No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
Değişiklik geçmişi(3)
- 04.12.1985fıkra 04.12.1985 tarihinde 3239 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 21.01.1983fıkra 21.01.1983 tarihinde 2791 sayılı Kanunla eklendi
- 30.12.1980maddenin tamamı 30.12.1980 tarihinde 2365 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(5)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Gayri safi iş hasılatı
- I. sınıf tüccar
- İhtiyari bilanço esası
- İşlerin birlikte yapılması
- Yıllık alımlar
- Yıllık satış tutarı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.293 karar arasından seçildi- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi · E. 2026/532 · K. 2026/671 · T. 18.03.2026İstinaf
davalının Çeşme Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na kayıtlı esnaf olduğunun bildirildiği, Çeşme Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından gönderilen yazı cevabında davalının sözleşmenin düzenlendiği 2024 yılı itibari ile gayri safi iş hasılatının - 287.965,16-TL olduğu, 2024 yılı itibari ile bu tutarda zarar beyan edildiği, 213 sayılı VUK 177/2. Maddesi uyarınca davalının tacir olarak kabul edilebilmesi için 2024 yılındaki gayri safi iş hasılatının 690.000,00 TL'yi aşması gerektiği, davalının sözleşmenin imzalandığı 2024 yılı gelir beyannamesine göre esnaf sınırını aşmadığı,
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2022/70 · K. 2022/677 · T. 29.09.2022İlk dereceRet
Mahkememizce ---müzekkereler yazılarak davalının ---kaydının olup olmadığı araştırılmış, ---tarafından verilen cevabi yazıda davalının --- yılında işletme hesabına göre defter tuttuğu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesine göre ticari faaliyetinin ---.
- Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2021/1308 · K. 2022/571 · T. 11.05.2022İlk dereceRet
Dosya kapsamından davacının gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğu, 213 sayılı VUK'un 177 ve 178. Maddelerine göre ikinci sınıf tüccar sayıldığı dolayısıyla kazancının işletme hesabı esası ile tespit edildiği, işletme defteri tutmakla yükümlü olduğu ve 213 sayılı VUK 177.Maddesinde belirtilen sınırı aşmadığı, davacının ticaret sicil kaydının da bulunmadığı davacının tacir olmadığı anlaşılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
İşletme hesabı esasına göre defter tutan (İkinci sınıf tüccar) bir mükellefin, izleyen yılda "bilanço esasına" geçmesini gerektiren hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kendi iradesiyle basit usule geçmek istemesi
- B) Yıllık iş hacminin (alış veya satış tutarlarının) kanunda belirtilen hadleri %20 oranında aşması
- C) İşyerini taşıması ve şube sayısını artırması
- D) Şirket türünü anonim şirketten limited şirkete dönüştürmesi
- E) Zarar etmesi dolayısıyla vergi idaresinin re'sen sınıfını değiştirmesi