Soyadı Kanunu Madde 4
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, evlilik birliği içinde soy adı seçme hakkının ve vazifesinin kime ait olacağını düzenler: ilk fıkrada evlilik birliğinin reisi olan kocaya, koca öldüğünde ya da vesayet altında bulunduğunda karıya tanınan hakkı; ikinci fıkrada ise koca öldükten sonra karının evlenmesi veya kocanın vesayet altına alınıp evliliğin sona ermesi hâllerinde bu hakkın çocuğun baba cihetinden kan hısımlarına, onların bulunmaması hâlinde vasiye geçmesini kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Soy adı seçme vazifesi ve hakkı evlilik birliğinin reisi olan kocaya aittir.
(İptal birinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 8/12/2011 tarihli ve E.: 2010/119, K.: 2011/165 sayılı Kararı ile) Koca ölmüş ve karısı evlenmemiş olursa veyahut koca akıl hastalığı ve akıl zaifliği sebebiyle vesayet altında bulunuyor ve evlilik de devam ediyorsa bu hak ve vazife karınındır.
Kocanın vefatiyle karı evlenmiş veya koca evvelki fıkrada zikredilen sebeplerle vesayet altına alınmış ve evlilik de zeval bulmuş ise bu hak ve vazife çocuğun baba cihetinden olan kan hısımlarından en yakın erkeğe ve bunların en yaşlısına yok ise vasiye aittir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 08.12.2011“Koca ölmüş ve karısı evlenmemiş olursa veyahut koca akıl hastalığı ve akıl…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 08.12.2011 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2010/119, K.2011/165)
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Vasi
- Baba cihetinden kan hısımları
- Evlilik birliğinin reisi
- Soy adı seçme hak ve vazifesi
- Vesayet altında bulunma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
111 karar arasından seçildi- 2. Hukuk Dairesi · E. 2022/6501 · K. 2022/7295 · T. 22.09.2022Daire kararıBozma
evliliğin feshi veya boşanma hallerinde, velâyet hakkı kapsamındaki yetkiler dâhilinde olan çocuğun soyadının belirlenmesi hususunun düzenlendiği 21.6.1934 tarihli ve 2525 Sayılı Soyadı Kanunu'nun 4. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği adı alır" şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 8.12.2011 tarihli ve E.2010/119,
- Hukuk Genel Kurulu E.2013/2352 K.2015/1710 T.2015-06-19Hukuk Genel KuruluBozma
2525 sayılı Soyadı Kanununun 4.maddesinin ikinci fıkrasının “evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babasının seçtiği veya seçeceği soyadı alır” şeklindeki birinci cümlesinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra bilhassa boşanmalar sebebiyle somut olayda olduğu gibi zaruri nedenlerle velayetin anaya bırakılması hallerinde, velayet hakkına sahip anaların çocuklarına kendi soyadlarını vermek için bir çaba içine girip bu tür soyadı değişikliği davalarını açtıkları görülmektedir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2013/464 K.2013/1698 T.2013-12-25Hukuk Genel KuruluBozma
2525 Sayılı Soyadı Kanununun 4. maddesinin ikinci fıkrası hükmüyle evliliğin feshi veya boşanma hallerinde çocuk anasına tevdi edilmiş olsa bile babanın seçtiği veya seçeceği soyadını alacağı emredici kuralı getirilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.