Yargıtay Kanunu Madde 14Dairelerin görevleri
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi, Yargıtay hukuk ve ceza dairelerinin kendi aralarındaki işbölümünün nasıl hazırlanıp onaylanacağını, hukuk ve ceza dairelerinde temyiz incelemesinin hangi daireye ait olacağını belirleyen ölçütleri ve dosyanın görevli daireye ulaştırılmasına ilişkin kuralları düzenler. Ayrıca Yargıtayın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı davalarda iş yoğunluğu nedeniyle daire görevlendirilmesini ve yıl içinde iş dengesizliğinde dosya dağıtımını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 9/2/2011-6110/8 md.)
(Ek cümle: 18/6/2014-6545/31 md.; Mülga birinci cümle: 2/12/2014-6572/22 md.) (…) Hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre çalışır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, dairelerin (…)1 aralarındaki işbölümü karar tasarısı aşağıdaki esaslar uyarınca, Başkanlar Kurulu tarafından hazırlanır. Hazırlanan (…) karar tasarısı, toplantı tarihinden yedi gün önce ilân edilmek kaydıyla Büyük Genel Kurulun onayına sunulur. Büyük Genel Kurul, (…) karar tasarısını aynen onaylayabileceği gibi üye tam sayısının en az onda birinin teklifi üzerine değiştirerek de onaylayabilir. Bu iş için toplanan Yargıtay Büyük Genel Kuruluna Birinci Başkan, birinci başkanvekilleri, daire başkanları, üyeler ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili katılabilir. Toplantı yeter sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı ise katılanların salt çoğunluğudur. Oylarda eşitlik hâlinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.2
Hukuk dairelerinde:
a)(Değişik: 18/6/2014-6545/31 md.) Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme de gözetilerek, temyizin kapsamı esas alınır.
b)Bir davadaki uyuşmazlık konusu, taraflar arasındaki hukukî ilişkinin aslına değil de bu ilişkiden doğan diğer isteklerle ilgili ise temyiz incelemesi asıl hukukî ilişkiye ait hüküm ve kararları incelemekle görevli dairece yapılır.
c)Bir davada birden fazla hukuk dairesinin görevine giren uyuşmazlık söz konusu ise temyiz incelemesi uyuşmazlığı doğuran asıl hukukî ilişkiye ait hüküm ve kararları inceleyen dairece yapılır.
d)Bir davada uyuşmazlık konusu hukukî ilişki birden fazla dairenin görev alanına giren karma sözleşmeye yahut birden ziyade sözleşme türüne ayrı ayrı dayanıyorsa temyiz incelemesi bunlardan 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunundaki özel sözleşme türüne ilişkin davalara ait hüküm ve kararları incelemekle görevli dairece yapılır.
e)Bir sözleşme ile ilgili alacak ve tazminat davalarının temyiz incelemesini yapmakla görevli daire, bu sözleşme türüne ilişkin tespit davalarının temyiz incelemesini de yapmakla görevlidir.
f)Bir dava dosyasının incelenerek eksikliklerinin giderilmesinden sonra geri çevrilmesi için mahalline gönderilmesi veya duruşmasının olması o dosyanın görevli daireye gönderilmesine engel teşkil etmez.
g)Özel kanunlardan doğan ve ayın davası açılması imkânı bulunmayan durumlarda açılan tazminat davaları ile 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 186 ncı maddesi hükmünden yararlanılmak suretiyle tazminata dönüştürülen davalara ilişkin olarak verilen hüküm ve kararların temyiz incelemesi ayın uyuşmazlığını inceleyecek dairece yapılır.
h)İşbölümünde hukuk dairelerinden herhangi birinin görevinde olduğu belirlenmemiş davalara bakmak üzere bir daire görevlendirilir.
Ceza dairelerinde:
a)(Değişik: 18/6/2014-6545/31 md.) Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki nitelendirme, mahkûmiyet dışındaki kararlarda ise iddianamede veya iddianame yerine geçen belgedeki nitelendirme esas alınır.
b)Çeşitli suçlara ait davalarda, suçların en ağırını incelemeye yetkili olan daire görevlidir.
c)Temyiz davasına bakmakla görevli olan daire, Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalar ile olağanüstü kanun yollarına ilişkin davalara bakmakla da görevlidir.
d)Hüküm veren dairenin, Ceza Genel Kurulu kararına uymayarak kendi kararında direnmesi hâlinde Ceza Genel Kurulunca verilecek ikinci karar kesin olup, ilgili dairece uyulması zorunludur.
e)İşbölümünde ceza dairelerinden herhangi birinin görevinde olduğu belirlenmemiş davalara bakmak üzere bir daire görevlendirilir.
f)(Ek: 2/1/2017-KHK-680/3 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/2 md.) Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalarda, iş yoğunluğunun zorunlu kılması halinde Birinci Başkanlık Kurulu bir veya birden fazla daireyi sadece bu işlere bakmak amacıyla görevlendirebilir. Bu durumda, görevlendirilen dairenin bakmakta olduğu işler, bir sonraki takvim yılı beklenmeksizin Birinci Başkanlık Kurulu tarafından başka dairelere verilebilir.
Dairelerden birinin yıl içinde gelen işleri normal çalışma ile karşılanamayacak oranda artmış ve daireler arasında iş bakımından bir dengesizlik meydana gelmiş ise takvim yılı başında birinci fıkrada belirlenen usule göre bir kısım işler başka daireye verilebilir.
Bu madde uyarınca alınan kararlar Resmî Gazetede yayımlanır ve yayımı izleyen ay başından itibaren uygulanır.
- 1.(1. fıkra)2/12/2014 tarihli ve 6572 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hukuk veya ceza dairesi olarak belirlenmesi ile” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
- 2.(1. fıkra)18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “arasındaki” ibaresi “hukuk veya ceza dairesi olarak belirlenmesi ile aralarındaki” şeklinde ve “üçte” ibaresi “onda” şeklinde değiştirilmiş; mevcut birinci fıkrasının üçüncü ve dördüncü cümlelerinde yer alan “işbölümü” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
Değişiklik geçmişi(8)
- 01.02.2018“Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalarda, iş…” ile başlayan bent 01.02.2018 tarihinde 7072 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 02.01.2017“Yargıtayın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalarda, iş…” ile başlayan bent 02.01.2017 tarihinde KHK-680 eklendi
- 02.12.2014“(…) Hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 02.12.2014 tarihinde 6572 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 02.12.2014bu fıkra 02.12.2014 tarihinde 6572 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 18.06.2014“(…) Hukuk daireleri ile ceza daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla eklendi
- 18.06.2014“Daireler arasındaki iş bölümünün belirlenmesinde mahkeme kararındaki…” ile başlayan bent 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.06.2014bu fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
- 09.02.2011maddenin tamamı 09.02.2011 tarihinde 6110 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Birinci Başkanlık Kurulu
- Karma sözleşme
- Asıl hukuki ilişki
- Görevlendirilen daire
- İşbölümü karar tasarısı
- Nitelendirme
- Temyiz kapsamı
- Yıl içi iş dengesizliği
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
334.762 karar arasından seçildiBu madde kararlarda çoğunlukla usul kalıbı olarak anılıyor; aşağıdakiler maddeyi kendi konusunda uygulayan kararlar arasından seçildi.
- Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu · E. 2023/38 · K. 2024/13 · T. 02.04.2024Başkanlar KuruluGönderme
28.06.2014 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 31. maddesi ile değişik 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi ve Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 26.01.2022 tarihli ve 1 sayılı kararı uyarınca Yargıtay 5. Ceza Dairesine ait olduğu,",
- Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu · E. 2020/17 · K. 2020/37 · T. 27.10.2020Başkanlar KuruluGönderme
"...Suçun iddianame ve gerekçeli kararda belirtilen niteliği ile uygulanması istenen kanun maddelerine, temyizin kapsamına ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi hükmü ile 21.02.2018 tarihli ve 30339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulunun iş bölümüne ilişkin 09.02.2018 tarihli ve 2018/1 sayılı kararı gereğince; dosyayı inceleme görevi Yargıtay 18. Ceza Dairesine ait olduğu,",
- Ceza Genel Kurulu E.2019/488 K.2022/128 T.2022-03-01Ceza Genel KuruluBozma
7072 sayılı Kanun'la aynen kabul edilerek yargılama mercisinin Yargıtayın İlgili Ceza Dairesi olarak belirlendiği, Anayasa'nın 142. maddesine aykırı olarak OHAL KHK'larıyla değişiklik yapılması sonucu mahkemenin tabii hâkim ilkesine ve kanuna aykırı olarak teşekkül ettiği, diğer yandan 680 sayılı OHAL KHK'sının 3. maddesiyle 2797 sayılı Kanun'un 14. maddesine "Yargıtayın derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalarda,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.