Hakimler ve Savcılar Kanunu Madde 5Gözetim ve denetim hakkı
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2802 sayılı Kanun m.5, hâkim ve savcılar üzerindeki yargı denetimi ve gözetimini, mahkeme başkanlarının gözetim yetkisini, Adalet Bakanının gözetim yetkisini ve hâkim ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlılığını düzenler. Düzenleme, Yargıtay, Danıştay, ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları, bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları gibi yargı organlarının kendi altındaki hâkim ve savcılar üzerindeki yetkilerini kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik birinci fıkra: 12/2/1989 – KHK-360/2 md.; Aynen Kabul: 24/1/1990 – 3611/2 md.) Yargıtay, bütün adalet mahkemeleri üzerinde, Danıştay, bütün idari mahkemeler üzerinde yargı denetimi ve gözetimi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Cumhuriyet savcıları üzerinde, Danıştay Başsavcısı, Danıştay savcıları üzerinde, ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları, merkezdeki Cumhuriyet savcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahiptir.
Mahkeme başkanlarının, yargılamanın düzenli bir şekilde yürütülmesine ilişkin olarak görevli oldukları mahkeme dairelerindeki hakimler üzerinde gözetim hakkı vardır.
Adalet Bakanı, yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler hariç olmak üzere hakim ve savcılar üzerinde gözetim hakkını haizdir.
Hakim ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.
Değişiklik geçmişi(2)
- 24.01.19901. fıkra 24.01.1990 tarihinde 3611 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 12.02.19891. fıkra 12.02.1989 tarihinde KHK-360 değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Hakim
- 1. Adli yargıda: Mahkeme başkan ve üyelerini, hakimleri, Yargıtay tetkik hakimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hakimleri
- Savcı
- 1. (Değişik: 12/2/l989 – KHK-360/1 md.; Değiştirilerek Kabul: 24/1/1990 – 3611/1 md.) Adli yargıda: İl ve ilçe Cumhuriyet başsavcılarını, Cumhuriyet başsavcı vekillerini, Cumhuriyet savcılarını, Yargıtay Cumhuriyet savcıları ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan savcıları
Bu maddedeki kavramlar
- Gözetim hakkı
- İdari görevler yönünden bağlılık
- Yargı denetimi ve gözetimi
- Yargılama faaliyeti ile idari görevler ayrımı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
56 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2019/84 K.2020/399 T.2020-10-06Ceza Genel KuruluRet
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 5/1. maddesinde yer alan '…ağır ceza Cumhuriyet başsavcıları, merkezdeki Cumhuriyet savcıları ile bağlı ilçe Cumhuriyet başsavcıları ve Cumhuriyet savcıları üzerinde, gözetim ve denetim hakkına sahiptir.' şeklindeki, benzer şekilde 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 'Cumhuriyet başsavcısının görevleri' başlıklı 18. maddesinde yer alan 'Cumhuriyet başsavcısının görevleri şunlardır: 1. Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek, 2. Başsavcılığın verimli,
- Hukuk Genel Kurulu E.2009/361 K.2009/399 T.2009-10-07Hukuk Genel KuruluOnama
Yine, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu 'nun "Gözetim ve Denetim Hakkı" başlıklı 5.maddesinin 3 ve 4.fıkralarında:
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2022/1961 · K. 2022/3582 · T. 12.12.2022İDDKOnama
Anayasa'nın 140. maddesinin 6. fıkrasında, "...Hâkimler ve savcılar idari yönden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar..." hükmüne bağlı olarak, 2802 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Adalet Bakanı yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin görevler hariç olmak üzere hâkim ve savcılar üzerinde gözetim hakkını haizdir.", 4. fıkrasında, "Hâkim ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar." hükümlerine yer verilerek Adalet Bakanlığına bu konuda açık bir yetki verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.