Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu Madde 5Cumhurbaşkanının görev, yetki ve sorumlulukları:
2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklar bakımından Cumhurbaşkanının görev, yetki ve sorumluluklarını sayar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklara ilişkin Cumhurbaşkanının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.2
1.Mevcut teşkilatlanmayı da dikkate alarak bu Kanun uyarınca yapılacak hazırlıkları yürütmek üzere gerekli teşkilatı kurmak ve çalıştırmak,
2.Seferberlik ve savaş hazırlıklarını ülke çapında koordineli olarak yaptırmak,
3.Seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıkların denenmesi ve eğitimi amacıyla gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının personel, mal ve hizmetlerine, kanunlarda gösterilen sınırlar içinde ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde, yükümlülüklerin uygulanmasını ve bu hazırlıkların tatbikatlarda denenmesini sağlamak,
4.Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların gerektirdiği hallerde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına, Millî Savunma Bakanının görüşlerini de alarak karar vermek,
5.Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışında kullanılmasına karar verildiği hallerde, bu kuvvetlerle ilgili esasları tespit etmek.
6)(Ek : 1/3/2000 - 4542/1 md.) Seferberlik ve savaş halinin henüz ilan edilmemiş olduğu ancak savaşı gerektirebilecek bir durumun başgösterdiği gerginlik ve buhran dönemlerinde, ihtiyaç duyulacak araç, mal ve hizmetlere ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarına ait imkanların Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine Millî Savunma Bakanlığı koordinesinde Türk Silahlı Kuvvetleri harekât kontrolüne verilmesini sağlamak.
- 1.(madde başlığı)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 85 inci maddesiyle, bu maddenin başlığında ve birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibareleri “Cumhurbaşkanının” şeklinde, birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “tüzükte” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu fıkranın (4) numaralı bendinde yer alan “Genelkurmay Başkanının görüşlerini de dikkate alarak” ibaresi “Millî Savunma Bakanının görüşlerini de alarak” şeklinde ve (6) numaralı bendinde yer alan “Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine” ibaresi “Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine Millî Savunma Bakanlığı koordinesinde” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 01.03.2000“6) Seferberlik ve savaş halinin henüz ilan edilmemiş olduğu ancak savaşı…” ile başlayan bent 01.03.2000 tarihinde 4542 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Seferberlik
- Devletin tüm güç ve kaynaklarının, başta askeri güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı haldir.
- Savaş
- Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve milli hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılmasını gerektiren silahlı mücadeledir.
- Savaş Hali
- Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumdur.
Bu maddedeki kavramlar
- Harekât kontrolü
- Denetleme ve eğitim amaçlı yükümlülük
- Gerginlik ve buhran dönemi
- Seferberlik ve savaş hazırlığı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3 karar arasından seçildi- 10. Daire · E. 2024/3021 · K. 2024/2421 · T. 05.06.2024Daire kararıRet
İSTEMİN_ÖZETİ :.22/05/2024 tarih ve 32553 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 21/05/2024 tarih ve 8510 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Seferberlik ve Savaş Hali Yönetmeliği'nin iptali ve yürütmesinin durdurulması ile 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilecek esaslar dahilinde" ibaresi ile 10. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Cumhurbaşkanı genel veya kısmi seferberlik ilanına karar verir." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için Anayasa Mahkemesi'ne itiraz başvurusunda bulunulmas
- 12. Daire · E. 2022/5471 · K. 2025/4396 · T. 15.10.2025Daire kararıRet
… ve 697 sayılı Ulaştırma ve Haberleşme Hizmetlerinin Olağanüstü Hallerde ve Savaşta Ne Suretle Yürütüleceğine Dair Kanununun 4 üncü maddesi, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 4/11/1983 tarihli ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanununun 5 inci …
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.