3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu

Memleketin umumi emniyet ve asayiş işlerinden Dahiliye Vekili mesuldür.

Dahiliye Vekili bu işleri, kendi kanunları dairesinde hareket eden Emniyet Umum Müdürlüğü ile Umum Jandarma Komutanlığı ve icabında diğer bütün zabıta teşkilatı vasıtasile ifa ve lüzum halinde Cumhurbaşkanı kararile ordu kuvvetlerinden istifade eder.¹

Dahiliye Vekilinin riyaseti altında Büyük Erkanıharbiyenin bir mümessili ile Emniyet Umum Müdürü, Jandarma ve Gümrük ve Orman Umum Komutanları ve Vekaletçe seçilecek lüzumu kadar umumi müfettiş ve validen mürekkep bir emniyet komisyonu teşkil edilir.

Bu Komisyon Ankara'da bulunan azaları ile her ay umumi müfettiş ve valilerin iştirakile de en az senede bir defa Dahiliye Vekilinin lüzum gördüğü zamanlarda toplanır ve memleketin umumi emniyet ve asayiş işlerini tetkik ile istişari mütalaasını bildirir.

Dahiliye Vekili lüzum gördüğü zamanlarda diğer alakalı vekaletlerden birer mümessil göndermesini talep edebilir

Komisyon raportörü Emniyet Umum Müdürüdür.

(Değişik: 15/6/1938 - 3452/1 md.)

b)Memurların hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını ve özlük haklarını düzenliyen hükümleri 14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Kanunun 237 nci maddesinin 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı kanunla değişik (b) bendiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

c)10/3/1983 tarih ve 2803 sayılı Kanuna aykırı hükümleri, anılan kanunun 25 inci maddesinin b/3. fıkrası gereğince Jandarma Teşkilatı için uygulanmaz.

Zabıta teşkilatı: Umumi ve hususi olmak üzere iki kısma ayrılır.

Umumi zabıta: Silahlı bir kuvvet olan (polis) ve (jandarma) dır.

Hususi zabıta: Umumi zabıta haricinde kalan ve mahsus kanunlarına göre teşekkül edip muayyen vazifeleri gören zabıta kuvvetleridir.

Jandarma ve hususi zabıta teşkilatı kendi kanunlarına ve emniyet teşkilatı bu kanun hükümlerine tabidir. Jandarma ve hususi zabıta ile emniyet teşkilatının merkezde ve vilayetlerde yekdiğerile irtibat, muhabere ve çalışma tarzları Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile tesbit edilir.¹

(Değişik: 28/12/1972 - 1649/1 md.)

Polis, silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısımdır.

Emniyet Teşkilatında, fiili polis hizmetleri dışında kalan yazı, hesap, levazım, telli veya telsiz haberleşme, kriminal laboratuvar, trafik fenni muayene, kayıt, tescil ve benzeri hizmetler, emniyet hizmetleri sınıfı mensupları tarafından ifa olunur.

Her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada gözönünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartları, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.

Üniformalı polis; vasıtalı ve vasıtasız kısımlara ayrılır. Vasıtalı polis; atlı, bisikletli, motörlü ve canlı, cansız diğer vasıtalarla teçhiz edilen kısımdır.

Sivil polis; her nevi emniyet hizmetinde üniformasız çalıştırılan kısımdır.

(Mülga: 26/8/1988 - KHK - 341/4 md; Aynen kabul: 12/1/l989 - 3518/4 md.)

(Değişik: 15/6/1938 - 3452/2 md.)

Polis: İdari, siyasi ve adli kısımlara ayrılır.

Belediye zabıtası işleri; lüzum görülen yerlerde idari polis kadrosundan ayrılan ve tahsisatı belediyelerden alınan bir kısım tarafından ifa edilir. Bu kısım memurlar dahi işbu kanun hükümlerine tabi tutulurlar.

Bu suretle belediyelerden verilecek tahsisat nisbetinde olmak üzere Emniyet Umum Müdürlüğü kadrosundaki şube müdürü, emniyet amiri başkomiser, komiser, komiser muavini ve polis adedi Cumhurbaşkanı kararile tezyid edilebilir ve o zamana kadar belediye zabıtası işlerinde çalışanlar aldıkları maaş mikdarına göre ilave edilen bu kadrolara tayin edilirler.²

Lüzum görülen yerlerde bu madde hükümlerine göre emniyet kadrosuna alınacak belediye zabıtası maaş ve masrafları Cumhurbaşkanı kararile Emniyet Umum Müdürlüğü bütçesinden ödenir.

A) İdari polis, içtimai ve umumi intizamı temin etmekle mükellef olan kısımdır.

B) Siyasi polis, Devletin umumi emniyetine taallük eden işlerle mükellef olan kısımdır.

C) Adli polis; asgari tam teşekküllü bir polis karakolu bulunan yerlerde, adli işlerle uğraşmak üzere Emniyet Umum Müdürlüğünce kadrodan ayrılan bir kısımdır.

Tam teşekküllü bir kadrodan daha az kuvvette olan polis teşekküllerinin tamamı veya bir kısmı adli polis olarak tefrik edilebilir.

Adli polis toplu olarak veya mıntakalara ihtiyaç nisbetinde tevzi edilmiş bir halde bulundurulur.

Adli polis, adli tahkikat vazifeleri haricindeki hizmetlerde, mafevklerinin emrindedir.

Mahalli vakalar hakkında malümat istemek ve teknik, muhasebe, levazım ve zat işlerine ait muameleleri idare etmek hususunda, Emniyet Umum Müdürlüğü vilayet emniyet teşkilatile ve vilayet emniyet müdürlüğü vilayet dahilindeki emniyet teşkilatiyle ve kaza emniyet amirliği de kaza dahilindeki emniyet teşkilatile re'sen muhabereye salahiyetlidir.

Adli işlere mütaallik tahkikat; salahiyetli adli otoritelerin direktifleri altında ve kanunlarına tevfikan yalnız adli zabıtaya yaptırılır. Polis teşkilatı yapılmıyan yerlerde teşkilat yapılıncaya kadar adli polis vazifeleri diğer zabıta tarafından yapılır. İdari zabıta adli zabıtaya icabında veya Cumhuriyet Müddeiumumisinin talebi üzerine yardımla mükelleftir.

İdari polis adli zabıta vazifesini tahrik eden herhangi bir hal karşısında kaldığı takdirde bir taraftan adli zabıta vazifesini ifa etmekle beraber, diğer taraftan adli zabıtayı haberdar eder ve adli zabıta gelince işi ona devreder. Adli zabıta vazifesini gerek aslen ve gerek yardım suretile gören zabıta memurları hakkında bu vazifeden mütevellit suçlardan dolayı Ceza Mahkemeleri Usulü Kanununa göre takibat yapılır.

Rütbeler, Meslek Dereceleri ve Görev Unvanları7891011121314

(Değişik 10/3/1993 - 3870/1 md.)

Emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbeleri, meslek dereceleri ve görev unvanları aşağıda gösterilmiştir.

Meslek

Rütbeler Görev Unvanları

dereceleri

Sınıf Üstü

Derece

Emniyet Emniyet Genel Müdürü

Üstü

Müdürü

(Değişik: 27/3/2015-6638/21 md.) Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis

Akademisi Başkanı, Başkan, Merkez Emniyet Müdürü, Emniyet Müşaviri

Birinci Sınıf (Değişik: 27/3/2015-6638/21 md.) Daire Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, İl Emniyet Müdürü,

Emniyet Polis Başmüfettişi, Öğretim Görevlisi, Merkez Emniyet Müdürü, Polis Moral Eğitim Merkezi

Müdürü Müdürü, Polis Akademisi Başkan Yardımcısı, Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi

Müdürü, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Emniyet Müşaviri, Polis

Meslek Yüksek Okulu Müdürü, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü, Polis Eğitim Merkezi

Müdürü, Uçuş Kıymetlendirme Kurulu Üyesi, Pilot

(Değişik: 27/3/2015-6638/21 md.) Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürü, Daire Başkan Yardımcısı,

İkinci Sınıf İl Emniyet Müdür Yardımcısı, Polis Müfettişi, Hukuk Müşaviri, İlçe Emniyet Müdürü, Polis

Emniyet Akademisi Bölüm Başkanı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdür Yardımcısı, Polis Meslek Yüksek

Müdürü Okulu Müdür Yardımcısı, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdür Yardımcısı, Polis Eğitim Merkezi

Müdür Yardımcısı, Enstitü Sekreteri, Öğretim Görevlisi, Uçuş Kıymetlendirme Kurulu Üyesi,

Havacılık Müdürü, Özel Harekat Müdürü, Başkanlıklarda Şube Müdürü, Pilot

Üçüncü Sınıf

Moral Eğitim Merkezi Müdür Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Şube Müdürü, İlçe Emniyet Müdürü,

Emniyet 4

İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı, Öğretim Görevlisi, Pilot

Müdürü

Dördüncü Sınıf

Şube Müdürü, İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Şube Müdür Yardımcısı, Öğretim

Emniyet 5

Görevlisi, Pilot, İlçe Emniyet Müdürü

Müdürü

İlçe Emniyet Amiri, Bürolar Amiri, Birlik Amiri, Çevik Kuvvet Grup Amiri, Ekipler Amiri, Tim

Emniyet Amiri 6 Amiri, İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı, Büro Amiri, Trafik İstasyon Amiri, Sınıflar Amiri, Öğretim

Görevlisi, Pilot

Karakol Amiri, Büro Amiri, Çevik Kuvvet Grup Amiri, İlçe Emniyet Komiseri, Birlik Amiri, Tim

Başkomiser 7 Amiri, Trafik İstasyon Amiri, Trafik Kayıt ve Tescil Büro Amiri, Karakol Amir Yardımcısı, Sınıflar

Amiri, Grup Amiri, Öğretim Görevlisi, Pilot

Komiser 8 Grup Amiri, Ekip Amiri, Tim Amiri, Büro Amiri, Karakol Amir Yardımcısı, Sınıflar Amiri 12

Yardımcısı Sınıf Komiseri, Trafik İstasyonu Amir Yardımcısı, Öğretim Görevlisi, Pilot

Komiser Grup Amiri, Ekip Amiri, Tim Amiri, Büro Amiri, Karakol Amir Yardımcısı, Sınıflar Amiri

Yardımcısı Yardımcısı, Sınıf Komiseri, Öğretim Görevlisi, Pilot

Kıdemli

Ekip Amiri, Tim Amiri, Grup Amiri, Büro Amir Yardımcısı, Grup Amir Yardımcısı, Büro Memuru,

Başpolis 10

Ekip Memuru

Memuru

Başpolis Ekip Amiri, Tim Amiri, Devriye Amiri, Grup Amiri, Grup Amir Yardımcısı, Ekip Amir Yardımcısı,

Memuru Büro Amir Yardımcısı, Büro Memuru, Ekip Memuru

Büro Memuru, Ekip Memuru, Tim Memuru, Karakol Memuru, Nokta Memuru, Devriye Memuru, Polis Memuru 12

Koruma Memuru, Trafik Memuru, Telsiz Memuru, Memur

(Ek fıkra: 27/3/2015-6638/21 md.) İkinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde olan polis amirleri; emniyet ve asayiş durumu, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikler, nüfus büyüklüğü, şehirleşme düzeyi gibi kriterler dikkate alınarak belirlenecek ilçelere, ilçe emniyet müdürü olarak atanabilirler. (Ek cümle:6/12/2019-7196/1 md.) Bu ilçelerde Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürleri, ilçe emniyet müdür yardımcısı olarak görevlendirilebilirler.

(Ek fıkra: 27/3/2015-6638/21 md.) 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı meslek derecelerinde bulunan personel ihtiyaç hâlinde görev unvanlarına bakılmaksızın araştırma, inceleme ve denetleme gibi görevler verilmek üzere atandıkları birim amirinin emrine alınabilirler.

(Ek fıkra: 27/3/2015-6638/21 md.) İdare, her rütbe ve meslek derecesi karşısında gösterilen görev unvanları arasında personelin görev yerini değiştirmeye yetkilidir.

(Mülga: 28/12/1972 - 1649/4 md.)

Beşinci, altıncı yedinci ve sekizinci meslek derecelerine dahil emniyet teşkilatı mensuplarından yüksek mektep mezunu olanlar kaymakamlıklara muadildir.

Bunlar arasında Siyasal Bilgiler Okulu veya lise muadil tahsil görmüş hukuk mezunları kaymakamlıklara ve aynı derecedeki kaymakamlar da emniyet müdürlüklerine naklen veya terfian tayin edilebilirler.

Dördüncü ve daha yukarı meslek derecelerindeki emniyet teşkilatı memurlarından yüksek tahsil görmüş olanlar maaşlarının miktarına göre o maaşı alan Dahiliye memurlukları derecelerine muadil memurluklara naklen veya terfian tayin olunabilirler.¹

(Değişik: 26/8/1988 - KHK 34l/1 md; Değiştirilerek kabul: 12/1/1989- 3518/1 md.) 16 17

Emniyet Genel Müdürlüğü, merkez ve taşra teşkilatından oluşur.

A) Merkez teşkilatı;³⁴

a)Teftiş Kurulu Başkanlığı,

b)(Ek: 15/8/2017-KHK-694/13 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/13 md.) Başkanlıklar,⁵

c)(Ek: 24/10/2011 – KHK- 661/15 md.)(Mülga:6/12/2019-7196/2 md.)

d)Hukuk Müşavirliği,

e)Daire Başkanlıklarından,

Meydana gelir.

Daire başkanlıkları, ihtiyaca göre kurulan en az üç şube müdürlüğü veya koruma müdürlüğünden, şube müdürlükleri veya koruma müdürlükleri en az üç büro amirliğinden meydana gelir. (Ek cümleler: 3/10/2016-KHK-676/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7070/25 md.)(Mülga iki cümle: 2/7/2018 - KHK/703/145 md.)

B) Taşra teşkilatı;

İllerde il emniyet müdürlükleri, ilçelerde ilçe emniyet müdürlükleri veya ilçe emniyet amirlikleri ile güvenlik hizmetlerine ilişkin diğer birimlerden oluşur.

İçişleri Bakanlığının uygun göreceği yerleşim alanlarında, polis teşkilatı birimi kurulabilir.

C) (Mülga: 3/10/2016-KHK-676/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/25 md.)

Emniyet teşkilatı birimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

(Mülga: 26/8/1988 - KHK 341/4 md; Aynen kabul: 12/1/1989 - 3518/4 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 27/3/2015-6638/47 md.)

Vilayetlerde bulundurulacak vilayet emniyet müdürlüklerinin ve kaza emniyet amirliklerinin ve bunların şubelerinde bulunacak memurların meslek derecelerini tayin etmek Dahiliye Vekaletine aittir.

Vilayet kadrosundan muhtelif derecede memur tefrik edilerek Emniyet Umum Müdürlüğü daire ve şubelerinde kullanılabileceği gibi, merkez kadrosundaki muhtelif derecede memurlar dahi aynı surette vilayetlerde kullanılabilir.

Emniyet Umum Müdürlüğü büro şefliklerinde ve İstanbul, Ankara ve birinci, ikinci sınıf emniyet müdürlüklerinin şube müdür muavinliklerinde birinci ve ikinci sınıf emniyet amirleri kullanılabilir.

Lüzum görülen vilayetlerde munhasıran emniyet polis memurları ile ailelerinin sıhhat hallerile meşgul olmak üzere icabı kadar hekim istihdam olunur.

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Değişik: 15/4/1959 - 7257/1 md.)

Altıncı ve daha yukarıdaki meslek derecelerindeki memurların Hukuk veya Siyasal Bilgiler Fakülteleri mezunu olmaları şarttır. Ancak ihtisaslarından istifade edileceği Vekaletçe takdir edilen diğer yüksek mektep mezunları ve bu kanuna göre meslek dahilinde yüksek tahsil gördükleri kabul edilenler de bu derecelere tayin olunabilirler.

Liseden veya Polis Kolejinden mezun başkomiserlerle ikinci sınıf emniyet amirlerinden terfi için muvafık sicil almak şartiyle Polis Enstitüsünün yüksek tahsil kısmını ve ihtisas kursunu muvaffakiyetle ikmal edenler emniyet teşkilatı kadroları dahilinde yüksek tahsil görmüş addolunurlar. Bunlar da altıncı meslek derecesiyle daha yukarı derecelerdeki memurluklara tayin olunabilirler.

(Mülga: 27/3/2015-6638/47 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 28/11/1984 - 3087/38 md.)

(Mülga: 13/9/1943 - 4489/8 md.)

Polis köpek ve kuşları gibi hayvanların yetiştirme tarzlarını ve motörlü vasıtaları kullanma usullerini tatbikı bir şekilde öğrenmek için polis ve komiserlerden ecnebi memleketlere stajiyerler gönderilebilir.

Vilayet emniyet müdürleri, vilayet ve kaza kadrolarında, Polis Enstitüsünün ilk kısmını veya Polis Mektebini muvaffakıyetle ikmal etmiş olan polislerden kadronun müsaadesi nisbetinde ve umumi vazifelere halel gelmiyecek şekilde kafi derecede memur ayırarak sivil polislikte istihdam edebilirler.

Bu şekilde sivil polise ayrılan polisler, en aşağı altı ay ve en çok bir sene meslekte staj devresi geçirmiye mecburdurlar.

Bu müddet içinde sivil sınıf için lazım olan vasıf ve şartları haiz olmadıkları anlaşılanlar, üniformalı sınıfa iade olunurlar.

Kadro içinde orta mektep ve daha yukarı tahsil görmüş olanlar tercihan bu sınıfa tefrik olunurlar.

Sivil staj müddeti içinde ehliyet ve kabiliyet göstererek asli sivil sınıfa nakledilen polisler, Polis Enstitüsünün orta tahsil kısmına ve sivil kursuna gönderilirler.

Bu kısmı muvaffakiyetle bitirenler çıkış sırasına ve münhallere göre sivil komiser muavinliğine tayin olunurlar.

Bu kanunun mer'iyeti tarihinde sivil sınıfta bulunan polis ve komiserler orta tahsil kısmı sivil kursuna tedricen gönderilirler.

Orta tahsil kısmı ve sivil kursuna iştirak edip de muvaffakiyet gösteremiyen sivil memurlar, üniformalı sınıfa nakil ve iade olunurlar.

Bu kanunun mer'iyeti tarihinde kadrolarda müstahdem olup da mektep ve meslek tahsillerini görmemiş bulunan polis ve komiserler kıdem sırası ile tedricen tahsile gönderilirler.

Yukarıki maddede yazılı memurlardan tahsillerini muvaffakıyetle ikmal edemiyenler, derecelerile mesleğe iade olunurlar.

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 2/7/2018 - KHK/703/145 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)

Emniyet müfettişliğine ve emniyet müfettiş muavinlik ve sivil memurluklara (Dedektif) meslek haricinden herhangi bir zatın tayini caizdir.

Bir senelik tecrübe neticesinde kifayetleri tahakkuk ederse bunlar memur hukukunu haiz olmak üzere asaleten emniyet müfettişlik ve muavinlik ve sivil memurluklara (Dedektif) tayin olunabilirler.

(Mülga: 16/6/1989 - KHK - 374/3 md.; Aynen Kabul: 17/1/1990 - 3600/3 md.)