Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Madde 1
4059 sayılı Finansal İstikrar ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, Finansal İstikrar Komitesinin kuruluşunu, üyelerini, iş birliği ve eş güdüm alanlarını ve Cumhurbaşkanının sistemik risk halinde tedbir belirleme yetkisini düzenler. Ayrıca 7421 sayılı Kanunla eklenen Fiyat İstikrarı Komitesinin kuruluşunu, üyelerini, görev ve yetkilerini ve sekretarya hizmetlerini düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/16 md.) (Yeniden Düzenleme:17/1/2019- 7161/21 md.)
(1)(Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Finansal sistemin sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlıklı bir şekilde desteklemesi ve piyasalarda güvenin korunması için kırılganlıkların belirlenmesi ve sistemik risklerin yönetilmesinde ilgili kurumlar arasında iş birliği ve eş güdümün sağlanması amacıyla Finansal İstikrar Komitesi kurulmuştur.
(2)(Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Komite; Hazine ve Maliye Bakanının başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı, Strateji ve Bütçe Başkanı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı, Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanından oluşur. Komitenin çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir. Komitenin sekretarya faaliyetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülür.
(3)(Değişik cümle:20/5/2021-7319/3 md.) Komite aşağıda sayılan hususlarda Komitede temsil edilen kurum ve kuruluşlar arasında iş birliği ve eş güdümü tesis eder:9
a)Finansal istikrar ve güvenliği tehdit edebilecek sistemik risklerin ve kırılganlıkların belirlenmesi, etkin bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesi için gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin tespit edilmesi.
b)(Değişik:20/5/2021-7319/3 md.) Finansal düzenlemelerin etkilerinin değerlendirilmesi.
c)Finansal sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde sağlıklı gelişiminin sağlanması.
ç)Sistemik risklerin gerçekleşmesi durumunda uygulanacak kriz yönetim planlarının oluşturulması.
(4)Komite, görev alanı ile ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarından her türlü veri ve bilgiyi talep edebilir. (Ek cümle:20/5/2021-7319/3 md.)(İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113, K.: 2025/177 sayılı Kararı ile.)10
(5)Finansal sistemin bütününe sirayet edebilecek ölçüde olumsuz bir gelişmenin Komite tarafından tespiti hâlinde, üye kurum ve kuruluşların yetkileri dışında alınması gereken tedbirleri belirlemeye kendi görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde Cumhurbaşkanı yetkili olup, ilgili bütün kurum ve kuruluşlar belirlenen bu tedbirleri derhâl uygulamakla yetkili ve sorumludur.
Fiyat İstikrarı Komitesi
MADDE l/A- (Ek: 16/11/2022-7421/9 md.)
(1)Fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesine ve sürdürülmesine katkı sağlamak amacıyla Fiyat İstikrarı Komitesi kurulmuştur.
(2)Fiyat İstikrarı Komitesi; Hazine ve Maliye Bakanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, Ticaret Bakanı, Strateji ve Bütçe Başkanı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanından oluşur.
(3)Fiyat İstikrarı Komitesi, gerekli görmesi halinde ilgili sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve özel sektör temsilcilerini toplantılarına davet edebilir.
(4)Fiyat İstikrarı Komitesinin görev ve yetkileri şunlardır:
a)Para ve maliye politikaları arasındaki eşgüdümü gözetmek suretiyle fiyat istikrarını sağlamaya yönelik yapısal politika önerileri geliştirmek,
b)Fiyat istikrarını tehdit eden riskleri izleyerek para politikası ve para politikası araçları dışında alınması gereken tedbirleri belirlemek ve ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanmasını sağlamaya yönelik tavsiyelerde bulunmak,
c)Kamu tarafından belirlenen ya da yönlendirilen fiyatların fiyat istikrarı odağında uygulanmasını sağlamaya yönelik kararlar almak.
(5)Fiyat İstikrarı Komitesinin sekretarya hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.
(6)Fiyat İstikrarı Komitesinin ve Sekretaryanın çalışma usul ve esasları üyesi bulunan kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
(7)(İptal fıkra: 10/9/2025 tarihli ve E.: 2024/113, K.: 2025/177 sayılı Kararı ile.)
- 1.(üst başlık)Bu Kanunun, 18/6/1999 tarih ve 4389 sayılı Kanunla düzenlenen görev ve yetkilere ilişkin hükümleri, söz konusu Kanunun 25 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
- 2.(üst başlık)İkrazatçılık hariç ödünç para verme işlerine ve finansal kiralama faaliyetlerine ilişkin olarak bu Kanunda yer alan görev ve yetkilere ilişkin hükümler 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.
- 3.(üst başlık)3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci maddesi ile bu Kanunun adı, “Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 4.(üst başlık)3/6/2011 tarihli ve 637 sayılı KHK’nın 38 inci maddesi ile bu Kanunda yer alan “Müsteşarlar” ibaresi “Müsteşar” şeklinde, “Müsteşarlara” ibaresi “Müsteşara” şeklinde, “Müsteşarlıklar” ibaresi “Müsteşarlık” şeklinde, “Müsteşarlıklara” ibaresi “Müsteşarlığa” şeklinde, Müsteşarlıklarca” ibaresi “Müsteşarlıkça” şeklinde, “Müsteşarlıklarda” ibaresi “Müsteşarlıkta” şeklinde ve “Müsteşarlıkların” ibaresi “Müsteşarlığın” şeklinde değiştirilmiştir.
- 5.(üst başlık)22/12/2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle Araştırma Planlama Koordinasyon Dairesi Başkanlığı kurulması ve bunun görevlerine ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmış olup, yine aynı Kanunun 15 inci maddesiyle; Hazine Müsteşarlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı teşkilat kanunlarında düzenleme yapılıncaya kadar, 5436 sayılı Kanun ve diğer kanunlar ile verilen görevleri yapmak üzere Strateji Geliştirme Daire Başkanlıkları kurulmuştur.
- 6.(üst başlık)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 16 ncı maddesiyle bu Kanunun Adı “Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 7.(üst başlık)17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle Kanunun adı “Fiyat İstikrarı ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 8.(madde başlığı)20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu madde başlığı “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 9.(3. fıkra)20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkranın (a) bendine “risklerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve kırılganlıkların” ibaresi eklenmiş, bentte yer alan “alınabilecek tedbirlerin” ibaresi “gerekli yöntemlerin oluşturulması ve politika önerilerinin” şeklinde değiştirilmiştir, (c) bendinde yer alan “sektörün” ibaresi “sektörün, sürdürülebilir büyümeyi ve finansal istikrarı destekleyecek şekilde” şeklinde değiştirilmiştir.
- 10.(4. fıkra)20/5/2021 tarihli ve 7319 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Finansal İstikrar ve Kalkınma Komitesi” ibareleri “Komite” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(12)
- 10.09.20254. fıkra bir cümlesi 10.09.2025 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2024/113, K.2025/177)
- 10.09.20257. fıkra 10.09.2025 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2024/113, K.2025/177)
- 16.11.20225. fıkra 16.11.2022 tarihinde 7421 sayılı Kanunla eklendi
- 20.05.2021bir ibaresi 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.05.20211. fıkra 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.05.20212. fıkra 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.05.20213. fıkra bir cümlesi 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.05.20213. fıkra (b) bendi 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.05.20214. fıkra bir cümlesi 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla eklendi
- 20.05.20214. fıkra 20.05.2021 tarihinde 7319 sayılı Kanunla değiştirildi
- 17.01.2019maddenin tamamı 17.01.2019 tarihinde 7161 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.07.2018maddenin tamamı 02.07.2018 tarihinde KHK-703 yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Eş güdüm
- Finansal İstikrar Komitesi
- Fiyat İstikrarı Komitesi
- Kırılganlık
- Sistemik risk
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
19 karar arasından seçildi- 7. Hukuk Dairesi · E. 2013/26739 · K. 2014/13062 · T. 11.06.2014Daire kararıBozma
4059 sayılı Hazine Müsteşarlığıyla Dış Ticaret Müşteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 1. maddesinde belirtilen görevleri yerine getirmek için kurulacak İhracatçı Birliklerinin 6/c bendindeki hüküm gereği Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı kuruluşu olması nedeniyle aynı tüzel kişilik içerisinde yer aldığından ve 2011 tarihli ve 637 sayılı Karar ile 08.06.2011 tarihli ve 27958 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Ekonomi Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile birlikte;
Bu karar, maddenin 10.09.2025 tarihli değişikliğinden önceki metnine göre verildi.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2021/5629 · K. 2021/8326 · T. 15.06.2021Daire kararıBozma
22147 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4059 sayılı Kanun'un 1. maddesinde "Hazine Müsteşarlığının Amaç, Ana Hizmet Birimleri, Görev ve Teşkilatı ile Müsteşarı" belirtildikten sonra 2. maddesinde "Hazine Müsteşarlığı ana hizmet birimlerinin görevleri"nin yer aldığını, müsteşarlığın Başbakanlığa bağlı olduğunu, Başbakan'ın müsteşarlığın yönetimi ile ilgili yetkilerini bir devlet bankası vasıtasıyla kullanabileceğini,
Madde bu karardan sonra (10.09.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2022/55 · K. 2025/909 · T. 27.06.2025İstinafKısmen kabul/bozma
20.12.1994 tarih, 22147 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4059 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde; "Hazine Müsteşarlığının Amaç, Ana Hizmet Birimleri, Görev ve Teşkilatı ile Müsteşarı” belirtildikten sonra, 2 nci maddesinde; “Hazine Müsteşarlığı ana hizmet birimlerinin görevleri" yer almaktadır.
Madde bu karardan sonra (10.09.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.