Mera Kanunu Madde 14Tahsis Amacının Değiştirilmesi

4342 sayılı Mera Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 19.07.2025

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

(Değişik: 27/5/2004-5178/3 md.)

Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden;

a)Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu ile 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden ve petrol faaliyeti ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular için zaruri olan,1

b)Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,

c)Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,

d)(Değişik: 3/7/2005 - 5403/27 md.) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi, bu kaynaklarda yapılması gereken su ürünleri üretimi ve termale dayalı tarımsal üretim faaliyetleri için ihtiyaç duyulan,

e)442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan,

f)Ülke güvenliği ve olağanüstü hal durumlarında ihtiyaç duyulan,

g)Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan,

ğ)(Ek: 26/3/2008-5751/3 md.; Değişik: 9/7/2008-5784/26 md.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümlerine göre, petrol iletim faaliyetleri ile elektrik ve doğal gaz piyasası faaliyetleri için gerekli bulunan,

h)(Ek: 26/3/2008-5751/3 md.) Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan,

ı)(Ek: 10/9/2014-6552/112 md.) Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen,23

i)(Ek: 28/11/2017-7061/53 md.) 9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen endüstri bölgeleri, 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen teknoloji geliştirme bölgeleri, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan organize sanayi bölgeleri ve 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında kurulan serbest bölgeler için kuruluş ve genişleme aşamalarında ihtiyaç duyulan,

j)(Ek: 15/2/2018-7099/11 md.) 16/6/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca kurdurulacak veya 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş işletmeciler tarafından kurulacak veya kurdurulacak elektronik haberleşme altyapıları için ihtiyaç duyulan,

k)(Ek:19/7/2025-7554/14 md.) 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında ilan edilen yenilenebilir enerji kaynak alanları için ihtiyaç duyulan,

Yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.

(Değişik ikinci fıkra: 9/7/2008-5784/26 md.) Bu madde kapsamında başvuruda bulunan kamu kurumları ile işletmeciler, faaliyetlerini çevreye ve kalan mera alanlarına zarar vermeyecek şekilde yürütmek ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu yerler, tahsis süresi bitiminde özel sicile kaydedilir.

Komisyon gerektiğinde; 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir ve köy veya belediyelerde toplulaştırma projeleri uygulatabilir.

(Değişik dördüncü fıkra: 26/3/2008-5751/3 md.) Durumu ve sınıfı çok iyi veya iyi olan mera, yaylak ve kışlaklarda birinci fıkranın (a), (f), (g), (ğ), (h) ve (k) bentleri hariç, tahsis amacı değişikliği yapılamaz.45

Bu Kanun kapsamında, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre arama ve işletme faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Harman yeri, panayır, sıvat ve eyrek yerleri gibi kamu orta mallarının tahsis amacı değişikliğinde bu madde hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 3/7/2005 - 5403/27 md.) Bakanlık tarafından uygulanacak mera veya arazi toplulaştırma projeleri kapsamında; arazinin niteliği ve kullanım bütünlüğü dikkate alınarak işlenen tarım arazilerinden mera kullanımına mera olarak kullanılan alanlardan arazi plânlaması yapılabilir. Tarımsal kullanım veya mera bütünlüğü sağlamak için, nitelikleri itibarıyla değişim yapılacak arazi bulunamaması durumunda bu fıkra hükümlerine göre değerlendirmek, değiştirmek veya satın almak sureti ile kamulaştırma yapılabilir. Kamulaştırılan bu araziler değişim veya doğrudan satış ile değerlendirilir. Yapılan kamulaştırma ve değişim ile ilgili işlemler ve düzenlenen kâğıtlar Katma Değer Vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç ve katkı payından müstesnadır.

  1. 1.(1. fıkra (a) bendi)17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu bende “6326 sayılı Petrol Kanunu” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu” ibaresi ile “petrol faaliyeti” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular” ibaresi eklenmiştir.
  2. 2.(1. fıkra (ı) bendi)10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 145 inci maddesiyle bu bendin 31/1/2015 tarihinde yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
  3. 3.(1. fıkra (ı) bendi)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 124 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.(5. fıkra)26/3/2008 tarihli ve 5751 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde hernekadar beşinci fıkranın değiştirilmesi hüküm altına alınmışsada; Kanunun gerekçesi ve meclis tutanaklarının incelenmesinden kanun koyucunun iradesinin dördüncü fıkrayı kastettiği anlaşıldığından düzenleme bu doğrultuda yapılmıştır.
  5. 5.(5. fıkra)19/7/2025 tarihli ve 7554 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “(a), (f), (g), (ğ) ve (h)” ibaresi (a), (f), (g), (ğ), (h) ve (k)” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(13)
  1. 19.07.2025“10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik…” ile başlayan bent 19.07.2025 tarihinde 7554 sayılı Kanunla eklendi
  2. 19.07.2025bu fıkra 19.07.2025 tarihinde 7554 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 15.02.2018“16/6/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında Ulaştırma,…” ile başlayan bent 15.02.2018 tarihinde 7099 sayılı Kanunla eklendi
  4. 28.11.2017“9/1/2002 tarihli ve 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan…” ile başlayan bent 28.11.2017 tarihinde 7061 sayılı Kanunla eklendi
  5. 10.09.2014“Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen, i)…” ile başlayan bent 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla eklendi
  6. 09.07.2008“Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 4628 sayılı Elektrik…” ile başlayan bent 09.07.2008 tarihinde 5784 sayılı Kanunla değiştirildi
  7. 09.07.20082. fıkra 09.07.2008 tarihinde 5784 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 26.03.2008“Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 4628 sayılı Elektrik…” ile başlayan bent 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla eklendi
  9. 26.03.2008“Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan, ı) Cumhurbaşkanınca…” ile başlayan bent 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla eklendi
  10. 26.03.20084. fıkra 26.03.2008 tarihinde 5751 sayılı Kanunla değiştirildi
  11. 03.07.2005“Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar…” ile başlayan bent 03.07.2005 tarihinde 5403 sayılı Kanunla değiştirildi
  12. 03.07.2005“Bakanlık tarafından uygulanacak mera veya arazi toplulaştırma projeleri…” ile başlayan fıkra 03.07.2005 tarihinde 5403 sayılı Kanunla eklendi
  13. 27.05.2004maddenin tamamı 27.05.2004 tarihinde 5178 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(11)
Bu maddede geçen tanımlar(6)
Bakanlık
Tarım ve Köyişleri Bakanlığını
Mera
Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri
Yaylak
Çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri
Kışlak
Hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri
Tahsis
Çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken yararlanılmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını
Komisyon
Mera komisyonunu

Bu maddeyi uygulayan kararlar

324 karar arasından seçildi
  1. 8. Daire · E. 2022/1643 · K. 2022/8416 · T. 29.12.2022
    Daire kararıRet
    Çelebi ilçesi sınırları içerisinde kalan 92.84 hektarlık alana ilişkin olarak verilen ve ... numaralı II (a) grubu maden işletme ruhsat sahası içerisinde yer alan ... ada, ... parsel sayılı mera vasıflı taşınmazda ekonomik ve işletmeye elverişli maden bulunduğu gerekçesiyle taşınmazın 65.270,803 m2 büyüklüğündeki kısmının 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca tahsis amacının değiştirilmesi istemiyle yapılan başvurunun Kırıkkale Valiliği İl Gıda,
  2. 8. Daire · E. 2020/5418 · K. 2022/5510 · T. 11.10.2022
    Daire kararıRet
    Mera Kanunu'nun 14. maddesi h bendi gereğince mera,yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan ve kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerin "jeotermal kaynaklı teknolojik sera için ihtiyaç duyulan kısımları için tahsis amacı değişikliği işlemi yapılabildiği, Mera Yönetmeliği hükümlerine göre mera alanlarında bulunan jeotermal kaynakların, kaynağın bulunduğu mera parselinde kurulacak teknolojik seralarda kullanılmasına ve ayrıca mera,
  3. 14. Hukuk Dairesi · E. 2012/12150 · K. 2012/14053 · T. 03.12.2012
    Daire kararıBozma
    Davacı ... vekili, mera niteliği ile sınırlandırılan 3246 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının uygulama imar planı içerisinde kaldığı gerekçesiyle 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi uyarınca tahsis amacı değiştirilerek arsa niteliği ile ... adına tescil edildiğini, ancak ot bedelinin alınmadığını öne sürerek tahsis amacı değiştirilen kısmın ... kaydının iptali ile yeniden mera olarak sınırlandırılması istemiyle dava açmıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.