Köy Kanunu Madde 74

442 sayılı Köy Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 18.07.2021

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

1Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında çapulcular ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli silah tutanlarından lüzumu kadarını gönüllü güvenlik korucusu ayırarak bunların isimlerini bir kağıda yazıp kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü güvenlik korucuları asıl korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü korurlar.

(Ek:26/3/1985 - 3175/1 md.; Değişik: 27/5/2007 - 5673/1 md.) Cumhurbaşkanınca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya her ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması hallerinde, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yeteri kadar güvenlik korucusu görevlendirilmesi kararlaştırılabilir. Bu şekilde görevlendirilecek güvenlik korucusu sayısı 40.000 kişiyi geçemez. Cumhurbaşkanı bu sayıyı yüzde elliye kadar artırmaya yetkilidir. Görevlendirmeyi gerektiren hallerin ortadan kalkması durumunda veya idarî zaruret hallerinde görevlendirmeye ilişkin aynı usûl uygulanmak suretiyle güvenlik korucusu olarak yapılan görevlendirmelere son verilebilir. (Ek cümle: 17/4/2017-KHK-690/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/23 md.) Güvenlik korucularından 55 yaşını dolduranların görevleriyle ilişikleri kesilir.2

(Ek fıkra: 15/8/2016-KHK-674/21 md.; Aynen kabul: 10/11/2016-6758/21 md.) Güvenlik korucularının görev alanı, görevli oldukları köyün hudutları içinde kalan alandır. Gerektiğinde vali veya kaymakam onayı ile güvenlik korucularının görev alanları, geçici ve süresi belirli olarak köy hudutları dışına genişletilebilir ve görev yerleri değiştirilebilir. Güvenlik korucuları diğer bir ilin valisinin talebi üzerine, istihdam edildikleri ilin valisinin onayı ile geçici ve süresi belirli olarak iller arasında görevlendirilebilir. Bu durumda, güvenlik korucusunun harcırahı görevlendirildiği valilik tarafından ödenir.

(Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.) Köy Korucuları ve Güvenlik Korucularının görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, engelli hâle gelmeleri veya ölümleri halinde "2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.3

(Ek fıkra: 28/12/2005 - 5443/1 md.; Mülga fıkra: 17/4/2017-KHK-690/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/23 md.)

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Güvenlik korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda ücret ödenir. Bu ücret, herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın ve peşin olarak ödenir. (Ek cümle:18/7/2021-7333/1 md.) Bu ücret ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin (B) fıkrası kapsamında ödenen ek tazminat toplamının, içinde bulunulan yılın Ocak ayına ilişkin net asgari ücret tutarının (sadece kendisi için asgari geçim indirimi uygulanan) altında kalması halinde aradaki fark, ücret için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde tazminat olarak ayrıca ödenir. Güvenlik korucuları arasından, toplam güvenlik korucusu sayısının yüzde onunu geçmeyecek şekilde tefrik edilen korucu başlarına güvenlik korucularına ödenen ücretin yüzde onu kadar ilave ücret ödenir. Ay sonundan önce kendi isteğiyle görevden ayrılanlar ile disiplin hükümlerinin uygulanması sonucu görevlerine son verilenler hariç olmak kaydıyla, görevlerine son verilen veya ölen güvenlik korucuları için önceden peşin ödenmiş olan ücretin kalan günlere isabet eden tutarı geri alınmaz.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Güvenlik korucularından güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılanların iaşeleri, birlikte operasyona katıldıkları güvenlik güçlerinin bağlı olduğu birimlerce ve bu birimlerin bütçesinden karşılanmak üzere sağlanır. Bu Kanunda belirtilen görevler ile tabii afetlerde ve diğer olağanüstü hal ve durumlarda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları görülen veya büyük yararlılık gösteren güvenlik korucularına, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yılda bir defa aylık ücretlerinin iki katına kadar ödül verilebilir. Bir malî yılda bu şekilde ödül verilecek güvenlik korucusu sayısı, o ilde görevli güvenlik korucusu sayısının yüzde birini geçemez. (Değişik son cümle: 15/8/2016-KHK- 674/21 md.: Aynen kabul: 10/11/2016-6758/21 md.) Güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılan güvenlik korucularına herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın her ay 225 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ve operasyona çıktıkları gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ek tazminat ayrıca ödenir.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.; Değişik sekizinci fıkra: 17/4/2017-KHK-690/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/23 md.) Güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler hakkında 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri uygulanmaz.

(Ek fıkra: 27/5/2007-5673/1 md.) Bu maddeye göre güvenlik korucularına yapılacak harcamalar, İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır ve ödemeler il valilikleri tarafından yapılır.

(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-680/22 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7072/21 md.) Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde, bu Kanunun mülga ek 16 ncı ve mülga ek 17 nci maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 15 inci maddesi çerçevesinde görevden ilişiği kesilmiş güvenlik korucuları operasyonel faaliyetler maksadıyla tekrar göreve çağrılabilirler. Ayrıca, gönüllü güvenlik korucuları da aynı usulle operasyonel faaliyetlerde görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirilenler, bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen harcırahtan ve yedinci fıkrasında belirtilen ek tazminattan yararlandırılırlar. Bu ödemeler dolayısıyla her ne ad altında olursa olsun kamudan aldıkları ödemelerden kesinti yapılamaz.

(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/1 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/1 md.) Teröristle mücadelede görev alan güvenlik korucuları ile gönüllü güvenlik korucularının, bu görevlerin ifasından doğduğu iddia edilen suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmalarda müdafi olarak belirlediği en fazla üç avukatın ücreti İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten valilikler tarafından karşılanır. Güvenlik korucuları ile gönüllü güvenlik korucularının avukatlık ücretinin ödeme usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

  1. 1.(1. fıkra)3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 8 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “geçici köy” ibareleri “güvenlik”, “Geçici Köy” ibaresi “Güvenlik” şeklinde, aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan “gönüllü korucu” ibaresi “gönüllü güvenlik korucusu” şeklinde ve aynı fıkrada yer alan “gönüllü korucular” ibaresi “gönüllü güvenlik korucuları” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
  2. 2.(2. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.(4. fıkra)25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sakatlanmaları” ibaresi “engelli hâle gelmeleri” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(17)
  1. 18.07.2021“Bu ücret ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.07.2021 tarihinde 7333 sayılı Kanunla eklendi
  2. 01.02.2018“Güvenlik korucularından 55 yaşını dolduranların görevleriyle ilişikleri…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 01.02.2018 tarihinde 7077 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  3. 01.02.2018“Güvenlik korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7077 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  4. 01.02.2018“Teröristle mücadelede görev alan güvenlik korucuları ile gönüllü güvenlik…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  5. 15.08.2017“Teröristle mücadelede görev alan güvenlik korucuları ile gönüllü güvenlik…” ile başlayan fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
  6. 17.04.2017“Güvenlik korucularından 55 yaşını dolduranların görevleriyle ilişikleri…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 17.04.2017 tarihinde KHK-690 eklendi
  7. 17.04.2017“Güvenlik korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge…” ile başlayan fıkra 17.04.2017 tarihinde KHK-690 yürürlükten kaldırıldı
  8. 17.04.2017“Güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler hakkında 22/5/2003 tarihli ve 4857…” ile başlayan fıkra 17.04.2017 tarihinde KHK-690 değiştirildi
  9. 02.01.2017“Valinin teklifi ve İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde, bu Kanunun mülga…” ile başlayan fıkra 02.01.2017 tarihinde KHK-680 eklendi
  10. 10.11.2016“Güvenlik korucularının görev alanı, görevli oldukları köyün hudutları içinde…” ile başlayan fıkra 10.11.2016 tarihinde 6758 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  11. 15.08.2016“Güvenlik korucularının görev alanı, görevli oldukları köyün hudutları içinde…” ile başlayan fıkra 15.08.2016 tarihinde KHK-674 eklendi
  12. 15.08.2016“Güvenlik güçleriyle birlikte operasyonlara katılan güvenlik korucularına…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 15.08.2016 tarihinde KHK-674 değiştirildi
  13. 25.04.2013bu fıkra 25.04.2013 tarihinde 6462 sayılı Kanunla değiştirildi
  14. 27.05.2007“Cumhurbaşkanınca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren…” ile başlayan fıkra 27.05.2007 tarihinde 5673 sayılı Kanunla değiştirildi
  15. 27.05.2007“Güvenlik korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge…” ile başlayan fıkra 27.05.2007 tarihinde 5673 sayılı Kanunla eklendi
  16. 28.12.2005“Güvenlik korucularına hizmetin devamı süresince her ay 11.500 gösterge…” ile başlayan fıkra 28.12.2005 tarihinde 5443 sayılı Kanunla eklendi
  17. 26.03.1985“Cumhurbaşkanınca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren…” ile başlayan fıkra 26.03.1985 tarihinde 3175 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(10)

Bu maddeyi uygulayan kararlar

226 karar arasından seçildi
  1. 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/6937 · K. 2025/12149 · T. 22.09.2025
    Daire kararıBozma
    Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un Ek 15. maddesi (Ek: 17/4/2017-KHK-690/48 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/44 md.) 442 sayılı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fıkrası gereğince güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.
  2. 12. Daire · E. 2022/4339 · K. 2023/911 · T. 07.03.2023
    Daire kararıOnama
    442 sayılı Köy Kanunu'nun 74. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davacıların murisi hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı; 2330 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince,
  3. 12. Daire · E. 2020/2578 · K. 2021/224 · T. 28.01.2021
    Daire kararıRet
    442 sayılı Köy Kanunun 74. maddesinde, köy korucuları ve geçici köy korucularının görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları sakatlanmaları veya ölümleri halinde 2330 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı kuralı yer almıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.