Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu Madde 19Sendika ve konfederasyonların yetki ve faaliyetleri

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 07.12.2023Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplu sözleşme görüşmelerinde taraf olma yetkisini ve kuruluş amaçları doğrultusunda yapabilecekleri faaliyetleri (a–ı bentleri) düzenler. Bu faaliyetler arasında görüş bildirme ve izleme çalışmaları, temsilci gönderme, verimlilik araştırması, eğitim ve yayın, üyelerin hukuki temsili ve dava açması, sosyal tesis ve kooperatif kurma, afet ve terör mağdurlarına yardım gibi alanlar yer alır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik birinci fıkra: 4/4/2012-6289/14 md.) Kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonlar, bu Kanundaki hükümler çerçevesinde, toplu sözleşme görüşmelerinde taraf olmaya yetkilidir.

Sendika ve konfederasyonlar kuruluş amaçları doğrultusunda toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeterek aşağıdaki faaliyetlerde bulunabilirler:2

a)(Değişik: 4/4/2012-6289/14 md.) Genel olarak kamu personelinin hak ve ödevleri, çalışma koşulları, yükümlülükleri, iş güvenlikleri ile sağlık koşullarının geliştirilmesi konularında görüş bildirmek ve toplu sözleşmenin uygulanmasını izlemek üzere yapılacak çalışmalara temsilciler göndermek.

b)Devlet personel mevzuatında kamu görevlilerinin temsilini öngören çeşitli kurullara temsilci göndermek.

c)Verimlilik araştırmaları yapmak, sonuçlarla ilgili raporlar düzenlemek, önerilerde bulunmak ve işverenlerle bu konularda ortak çalışmalar yapmak.

d)Üyelerin meslekî yeterliliklerinin artırılması ve sorunlarının çözülmesi ile sendikal faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik kurs, seminer ve sosyal amaçlı toplantılar düzenlemek, bilimsel çalışmalar yapmak ve yayınlarda bulunmak.

e)Üyelerin ortak ekonomik ve sosyal hak ve menfaatleri ile personel hukukunu ilgilendiren konularda ilgili kurumlara ve yetkili makamlara sunulmak üzere çalışmalar yapmak ve öneriler getirmek.

f)Üyelerin idare ile ilgili doğacak ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde veya hukukî yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya mirasçılarını, her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil etmek veya ettirmek, dava açmak ve bu nedenle açılan davalarda taraf olmak.

g)Üyeleri ve ailelerinin yararlanmaları için hizmet amacıyla, eğitim ve sağlık tesisleri, dinlenme yerleri, misafirhane spor alanları ve benzeri yerler ile kitaplık, kreş, yuva ve huzur evleri, yardımlaşma sandıkları kurmak ve yönetmek ile herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile üyeleri için kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve nakit mevcudunun yüzde onundan fazla olmamak kaydıyla bu kooperatiflere kredi vermek.3

h)(Değişik: 4/4/2012-6289/14 md.) Yangın, su baskını, deprem gibi tabii afetlerin vukuunda, gerektiğinde üyelik şartı aranmaksızın nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla afete uğrayan bölgelerde konut, sağlık ve eğitim tesisleri yapılması amacıyla kamu yararına çalışan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu kurum ve kuruluşlarına aynî ve nakdî yardımda bulunmak, afete uğrayan bölgelerde konut ve sağlık tesisleri yapmak.4567

ı)(Ek: 14/4/2016-6704/14 md.) Gerektiğinde, nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile koordinasyon halinde, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun mülga 64 üncü maddesi ve 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrasında sayılanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi hükümlerine göre nakdî tazminat ödenmesi veya aylık bağlanması hakkı bulunanlara aynî ve nakdî yardımda bulunmak.

  1. 1.(üst başlık)4/4/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu başlıkta yer alan “İdarî Kurullar” ibaresi “Yönetime Katılma” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(2. fıkra)4/4/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “doğrultusunda” ibaresinden sonra gelmek üzere “toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeterek” ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.(2. fıkra (g) bendi)4/4/2012 tarihli ve 6289 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “dinlenme yerleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “misafirhane” ibaresi eklenmiştir.
  4. 4.(2. fıkra (h) bendi)Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresinin “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmesi iptal edilmiştir.
  5. 5.(2. fıkra (h) bendi)Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile bu bentte yer alan “vergi muafiyeti tanınan vakıflar” ibaresi iptal edilmiştir.
  6. 6.(2. fıkra (h) bendi)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 197 nci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  7. 7.(2. fıkra (h) bendi)18/6/2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile bu bentte yer alan ve Anayasa Mahkemesince iptal edilen “Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile” ibaresi “Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(7)
  1. 07.12.2023(h) bendi 07.12.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2018/117, K.2023/212)
  2. 14.04.2016“Gerektiğinde, nakit mevcudunun yüzde onunu aşmamak kaydıyla ve Aile ve Sosyal…” ile başlayan bent 14.04.2016 tarihinde 6704 sayılı Kanunla eklendi
  3. 04.04.2012“Genel olarak kamu personelinin hak ve ödevleri, çalışma koşulları,…” ile başlayan bent 04.04.2012 tarihinde 6289 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 04.04.2012“Yangın, su baskını, deprem gibi tabii afetlerin vukuunda, gerektiğinde üyelik…” ile başlayan bent 04.04.2012 tarihinde 6289 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 04.04.2012bu fıkra 04.04.2012 tarihinde 6289 sayılı Kanunla eklendi
  6. 04.04.2012(g) bendi 04.04.2012 tarihinde 6289 sayılı Kanunla eklendi
  7. 04.04.20121. fıkra 04.04.2012 tarihinde 6289 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(3)
Kurum
Kuruluş kanunları veya kuruluşlarına ilişkin mevzuatlarında görev, yetki ve sorumlulukları belirlenen, hizmetin niteliği ve yürütülmesi bakımından idarî bir bütünlüğe sahip işyerlerinden oluşan kuruluşları
Sendika
Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları
Konfederasyon
Değişik hizmet kollarında bu Kanuna tabi olarak kurulmuş en az beş sendikanın bir araya gelerek oluşturdukları tüzel kişiliği olan üst kuruluşları, h) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Toplu sözleşme: Bu Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını belirlemek üzere yürütülen toplu sözleşme görüşmeleri sonucunda mutabık kalınması durumunda taraflarca imzalanan sözleşmeyi, ı) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Toplantı tutanağı: Toplu sözleşme görüşmeleri sonucunda toplu sözleşme imzalanamaması halinde, tarafların uzlaştığı ve uzlaşamadığı konuların yer aldığı tu

Bu maddedeki kavramlar

  • Konfederasyon
  • Kuruluş amaçları doğrultusunda faaliyet
  • Nakit mevcudunun yüzde onu
  • Taraf olma yetkisi
  • Toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetme

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

149 karar arasından seçildi
  1. 5. Daire · E. 2007/4049 · K. 2009/5478 · T. 19.10.2009
    Daire kararıGönderme
    Kanunkoyucu, 4688 sayılı Kanun'un yukarıda metni yazılı 19/2-f. maddesi hükmü ile, sendika ve üst kuruluşlarını, diğer tüzel kişiliklere genel hükümler uyarınca tanınan taraf olma ve dava açma ehliyetinin dışında, üyelerini ve bunların mirasçılarını temsil etme ve ettirme yetkisiyle de donatmıştır.
  2. 11. Daire · E. 2008/15062 · K. 2010/523 · T. 27.01.2010
    Daire kararıGönderme
    4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun 19. maddesinin (f) bendi uyarınca kamu görevlileri sendika ve üst kuruluşlarının, sendika üyesi olan kamu görevlisinin isteği üzerine, statüsü ve bu statüsünden kaynaklanan hak, yükümlülük, görev ve sorumlulukları ile atama, nakil, disiplin ve personel hukukuna ilişkin diğer düzenlemelere dayalı olarak, üyeleri hakkında tesis edilen bireysel (subjektif) işlemlere karşı,

    Madde bu karardan sonra (07.12.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/2502 · K. 2024/127 · T. 29.01.2024
    İDDKOnama
    4688 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinin, sendika ve üst kuruluşlara, bizzat taraf oldukları hukuki ilişkiler dolayısıyla davacı ve davalı sıfatları ile ortak çıkarların korunması için tanınan davacı olabilme sıfatından başka, hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya bunların mirasçılarını her derecedeki yargı organları önünde temsil etme ve dava açma hakkı tanıdığı;

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.