4721 sayılı Türk Medeni Kanunu Madde 596

Türk Medeni Kanunu 596. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.

Madde Metni

Madde 596- Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer vasiyetnamenin açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır. Mirasbırakanın sonradan ortaya çıkan vasiyetnameleri için de aynı işlemler yapılır. III. İlgililere tebliğ

Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları

8 karar eşleşti
5. Hukuk Dairesi, 2024/9187 E., 2025/2024 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSulh Hukuk Mahkemesi
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 596 ncı maddesi uyarınca vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir.
5. Hukuk Dairesi         2024/9187 E.  ,  2025/2024 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/239 Esas, 2023/419 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İstanbul Anadolu 23. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.05.2023 Tarihli ve 2023/834 Esas, 2023/844 Karar Sayılı Kararı Müteveffanın merkezi nüfus idare sistemindeki adresinin kayıtlarında yerleşim yeri adresinin Cumhuriyeti olduğu, yapılan araştırmalarda müteveffa hakkında başkaca bir adres bilgisi olmadığı, nüfus kaydında kayıtlı olduğu İl ve İlçe bilgisinin şeklinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Hopa Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.09.2023 Tarihli ve 2023/239 Esas, 2023/419 Karar Sayılı Kararı Miras bırakanın her ne kadar yerleşim yeri olsa da miras bırakanın yurt dışına çıkmadan önce ki adresinin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 596 ncı maddesi uyarınca vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Vasiyetnamenin açılması” başlıklı 596 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur.” C. Değerlendirme Hopa İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan araştırmaya göre murisin vefat etmeden önceki sürekli yerleşim yerinin Pendik/İstanbul olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir. III.KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince . Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Diğer kararlar (4)

5. Hukuk Dairesi, 2021/10450 E., 2021/13176 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSulh Hukuk Mahkemesi
tam metni aç
Türk Medeni Kanununun 596. maddesine göre, "Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde miras bırakanın yerleşim yeri sulh hakimi tarafından açılır ve ilgililere okunur.
5. Hukuk Dairesi         2021/10450 E.  ,  2021/13176 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki davada Yerköy Sulh Hukuk, İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk ile Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir. Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesince, mirasbırakan ...'in uyap üzerinden adres araştırmasında yerleşim yerinin "... Mah. .... Cad. No:57 İç Kapı No:4 Pendik/ İstanbul" olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesince, mevcut nüfus kaydı beyanlar hanesine göre murisin vefat yeri TC. Sağlık Bakanlığı ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesince, uyap ortamında yapılan araştırmada .... ...'in mernis adresinin ".... mahallesi ... caddesi No:57 İç kapı NO:... Pendik/İstanbul" olarak tespit edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Türk Medeni Kanununun 596. maddesine göre, "Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde miras bırakanın yerleşim yeri sulh hakimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. "Aynı Kanunun 19/1. maddesine göre de, "Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir." Dosya kapsamında Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 24.02.2021 tarihli celsesinde mirasçı ... tarafından müteveffanın vefat etmeden önceki yerinin Pendik İstanbul olduğu beyanında bulunulduğu ayrıca mernis adresinin de “Pendik/İstanbul" olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 15/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
23. Hukuk Dairesi, 2015/7771 E., 2017/2478 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varİcra Hukuk Mahkemesi
tam metni aç
Dosya kapsamında şikayetçinin rehni TMK'nın 596/2. maddesi uyarınca kefalette kanuni halefiyet prensibi gereğince temlik aldığı ve sıra cetveli tebliğ edilmediğinden şikayetin süresinde olduğu anlaşıldığına göre şikayetçinin taraf olmadığı bir şikayet hususunda verilen karar şikayetçi açısından hü
23. Hukuk Dairesi         2015/7771 E.  ,  2017/2478 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. -K A R A R- Şikayetçi vekili, müvekkilinin bedeli paylaşıma konu araçta bulunan rehninin davalının icra takibinden ve İİK'nın 100. madde uyarınca bilgi istenilen dosyalardan konulan hacizlerden daha eski ve rüçhanlı alacak olduğunu, ancak şikayet olunanın alacağının icra müdürlüğünce sıra cetvelinde önde yazıldığını ileri sürerek, icra müdürlüğü tarafından yapılan sıra cetvelinin iptal edilerek yeniden sıra cetveli hazırlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Şikayet olunan vekili şikayetin reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan inceleme sonucunda; aynı sıra cetveli ile ilgili olarak mahkemenin 2012/487 Esas sayılı dosyasından karar verildiği bu şikayetin Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiği ve sıra cetvelinin usulüne uygun olarak yeniden düzenlendiği gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir. Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir. Şikayetçi bedeli paylaşıma konu araç üzerinde rehni bulunduğundan ve bu nedenle satış bedelinden öncelikle kendi alacağının ödenmesi gerektiğinden bahisle şikayette bulunmuş, mahkemece de aynı sıra cetveli ile ilgili açılan bir başka şikayet başvurusu üzerine verilen karar kesinleştiğinden bahisle şikayet reddedilmiştir. Dosya kapsamında şikayetçinin rehni TMK'nın 596/2. maddesi uyarınca kefalette kanuni halefiyet prensibi gereğince temlik aldığı ve sıra cetveli tebliğ edilmediğinden şikayetin süresinde olduğu anlaşıldığına göre şikayetçinin taraf olmadığı bir şikayet hususunda verilen karar şikayetçi açısından hüküm ifade etmez. Bu nedenle şikayetçinin şikayetleri değerlendirilerek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, sıra cetvelinin kesinleştiğinden bahisle şikayetin reddi doğru görülmemiştir. SONUÇ :Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararının şikayetçi yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 03.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
3. Hukuk Dairesi, 2014/5352 E., 2014/12949 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varKAYSERİ 2. SULH HUKUK MAHKEMESİ
tam metni aç
Türk Medeni Kanunu'nun 596/2.maddesi uyarınca bilinen tüm mirasçılar usulüne uygun çağrılmadan, vasiyetnamenin açılıp okunması doğru değildir.
3. Hukuk Dairesi         2014/5352 E.  ,  2014/12949 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : KAYSERİ 2. SULH HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 05/07/2012 NUMARASI : 2012/365-2012/771 Taraflar arasında görülen vasiyetnamenin açılması davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalılardan E.. S.. tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dava, mirasbırakan H.. S.. tarafından Kayseri ....Noterliğinin 11.11.2011 tarihli vasiyetnamenin açılıp okunmasına ve ilgililere tebliğine ilişkindir. Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimi tarafından açılır ve ilgililere tebliğ olunur. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer vasiyetnamenin açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır. (TMK.596/ 1-2) Mirasbırakanın tüm mirasçılarını gösterir nüfus kayıt örneği getirtilmiş, ancak belirlenen mirasçılardan E.. S..'ın vasiyetnameden haberdar edilmediği anlaşılmaktadır. Temyiz dilekçesinde mirasçılardan E.. S.. kendisine tebliğ evrakının ulaşmadığını iddia etmektedir. Türk Medeni Kanunu'nun 596/2.maddesi uyarınca bilinen tüm mirasçılar usulüne uygun çağrılmadan, vasiyetnamenin açılıp okunması doğru değildir. Mahkemece, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 02.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
3. Hukuk Dairesi, 2012/21727 E., 2012/26217 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varSULH HUKUK MAHKEMESİ
tam metni aç
e, talep halinde lehine vasiyette bulunanlara mirasçılık belgesi verilmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım mirasçılardan ...ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.Somut olayda, kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında TMK.nun 596/1.maddesine göre sadece vasiyetnamenin açılıp okunmasına karar verilmesi gerekirken, sonradan yazılı gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ayrıca talep
3. Hukuk Dairesi         2012/21727 E.  ,  2012/26217 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde vasiyetnamenin açılması istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm bir kısım mirasçılar ... ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davada; muris vasiyetçi ...'ın el yazılı olarak düzenlediği ... 14.Noterliğine teslim ettiği 19.06.2000 tarihli vasiyetmenin açılması istenilmiştir.Mahkemece, kısa kararda vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tesbitine karar verilmiş, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise, vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tesbitine, talep halinde lehine vasiyette bulunanlara mirasçılık belgesi verilmesine karar verilmiş, hüküm bir kısım mirasçılardan ...ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.Somut olayda, kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında TMK.nun 596/1.maddesine göre sadece vasiyetnamenin açılıp okunmasına karar verilmesi gerekirken, sonradan yazılı gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ayrıca talep halinde vasiyette bulunanlara mirasçılık belgesi verilmesine karar verilmesi kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturmuştur. Bu şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir. 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas 1992/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca kısa karar ile gerekçeli kararın çelişik bulunması hali bozma nedeni oluşturmaktadır. Anılan içtihadı birleştirme kararı gereğince, kısa kararla bağlı olmaksızın ve dosya münderecatına göre mahkemece bu hususlar gözönünde tutularak vicdani kanaate göre karar verilmelidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bu nedenlerle yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü Ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 19.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.

Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu

Genel

Vasiyetnamenin açılması usulü ile ilgili olarak; mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnamenin teslim edileceği makam ve izlenecek yol hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Vasiyetname, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından, tesliminden itibaren yaklaşık 1 ay içinde açılır ve ilgililere okunur.
B) Vasiyetname sadece mirasçıların tamamı noter huzurunda toplandığında açılabilir.
C) Vasiyetnamenin açılması için mirasın açılmasından itibaren en az 5 yıl geçmesi zorunludur.
D) El yazılı vasiyetnameler, resmi bir belge olmadıkları için mahkemece açılmasına gerek duyulmaz.
E) Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, mirasbırakanın ölümünü öğrendiğinde bu belgeyi doğrudan vergi dairesine teslim etmelidir.