TMK Madde 873VII. Rehnin paraya çevrilmesi — 1. Paraya çevirme şekli
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ipotek dahil taşınmaz rehninde alacaklının rehinli taşınmazı paraya çevirerek alacağını satış bedelinden elde etme hakkını düzenler; ayrıca lex commissoria yasağını ve aynı alacağın birden çok taşınmazla güvence altına alınması hâlinde paraya çevirme isteminin kapsamını ve icra dairesinin seçim yetkisini belirler. Madde, rehinli alacaklının taşınmazın mülkiyetini kendiliğinden kazanmasını değil, icra yoluyla satış bedelinden tatmin olmasını öngörür.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Borç ödenmezse alacaklı, alacağını rehinli taşınmazın satış bedelinden elde etme hakkına sahiptir.
Borcun ödenmemesi hâlinde rehinli taşınmazın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine ilişkin sözleşme hükmü geçersizdir.
Aynı alacak için birden çok taşınmazın rehnedilmiş olması hâlinde, rehnin paraya çevrilmesi istemi, taşınmazların tamamı hakkında yapılır. Bununla birlikte, icra dairesi onlardan ancak gerektiği kadarını paraya çevirir.
Bu maddedeki kavramlar
- Rehinli alacaklı
- Satış bedeli
- Taşınmaz rehni
- Gerektiği kadar paraya çevirme
- Lex commissoria yasağı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
18 karar arasından seçildi- 1. Hukuk Dairesi · E. 2012/5888 · K. 2012/10744 · T. 04.10.2012Daire kararıBozma
Hemen belirtilmelidir ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 873/2. maddesi hükmüne göre borcun ödenmemesi halinde rehinli taşınmazın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine ilişkin sözleşme hükümlerine değer verilemeyeceği ve geçersiz olduğu tartışmasızdır.
- İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/220 · K. 2026/434 · T. 07.05.2026İlk dereceKısmen kabul/bozma
Davalı ... vekilinin, 4721 sayılı Kanun'un 873. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca aynı alacak için birden çok taşınmazın rehni hâlinde rehnin paraya çevrilmesi isteminin taşınmazların tamamı hakkında yapılması gerektiği, buna karşın dava dışı ...'e ait taşınmazın takip dışında bırakılmasının takibin iptalini gerektirdiği yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir.
- 1. Hukuk Dairesi · E. 2010/2465 · K. 2010/4377 · T. 15.04.2010Daire kararıBozma
Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Yasasının 873/2. maddesinde öngörülen, “ borcun ödenmemesi halinde rehinli taşınmazın mülkiyetinin alacaklıya geçeceğine ilişkin sözleşme hükmü geçersizdir” düzenlemesinin de somut olayda uygulama yeri bulunmamaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir alacak için taşınmaz üzerinde ipotek kurulmuş, ancak borçlu borcunu vadesinde ödememiştir. İpotekli alacaklının (Banka vb.), alacağını tahsil etmek için başvurabileceği yasal yol aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Taşınmazın mülkiyetinin kendisine geçirilmesini istemek (Lex Commissoria)
- B) Taşınmazı bizzat satıp paraya çevirmek
- C) İcra dairesine başvurarak taşınmazın satılmasını ve bedelinden alacağının ödenmesini istemek
- D) Taşınmaza el koyup kiraya vererek gelirini toplamak
- E) Taşınmazı borçlunun diğer mallarıyla takas etmek