Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun Madde 6Üretici tütünlerinin alımı ve satımı, tütün mamulleri üretimi, tütün ve tütün mamulleri ticareti

4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun

YürürlükteSon değişiklik: 28.10.2020

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Üretici tütünleri yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya tüccarlar ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir. (Ek cümle: 20/11/2017-KHK-696/79 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/74 md.) Tütün üreticilerinden yapılan tütün alımları, alım yapan firmalarca üretim yerlerindeki ticaret borsalarına tescil ettirilir. Yazılı sözleşme yapılarak üretilen tütünler dışında kalan üretici tütünleri, açık artırma merkezlerinde açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Açık artırmaya başlangıç fiyatlarından başlanır ve satışa konu tütünler en yüksek fiyatı veren alıcıya satılarak tescil edilir.

Türkiye’de tütün mamulleri üretmek isteyenlerin; yıllık üretim kapasitesi tek vardiyada, sigara, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi için iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için ise onbeş tondan az olmayan, tütün hazırlama bölümleri dahil tam ve yeni teknoloji ile tesisler kurmaları şarttır. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/10 md.) Ancak tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenen merkezlerdeki tütün üreticilerinin bir araya gelerek kurduğu kooperatiflerce kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesislerinde, tam ve yeni teknoloji ile tesisler kurmaları şartı aranmaz.23

Bu şartları yerine getirenler, ürettikleri tütün mamullerini serbestçe satabilir, fiyatlandırabilir ve dağıtabilirler. Türkiye’de tütün mamullerini üretmek ve satmak isteyenler, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından üretim, satış ve/veya uygunluk belgesi almak zorundadırlar.

Üreticiden alınan tütünlerin tütün satış merkezlerine veya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına tescili kaydıyla, dahilde alınıp, satılması, nakledilmesi ile standartlara uygun olan tütünlerin ihracı serbesttir. Kırık ve döküntü tütünlerin gerektiğinde ihracatı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından izin alınarak yapılır.

(Değişik beşinci fıkra: 28/11/2017-7061/62 md.) Tütün ithali, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak; bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen tütün mamulleri üretenler veya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından izin almak ve sadece işlendikten sonra ihraç edilmek amacıyla tütün işleme tesisi bulunanlar tarafından yapılır. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tütün işleme tesisi bulunanlara bu izni verirken söz konusu işletmelerin öncelikle Türkiye’de üretilen tütünü işlemelerini gözetmek, ihraç amacıyla yapılacak ithalatın amacı dışında kullanılmamasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, ithalat ve ihracata ilişkin uygulamayı denetlemekle sorumlu ve yetkilidir.

Firmaların Ülke genelinde kuruluş yeri nerede olursa olsun her satıcının sipariş verdikleri ürünleri yerinde teslim etmeleri şarttır. Türkiye’de üretilen tütün mamullerinin ihracı serbesttir.

Türkiye’de, marka bazında sigara, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi için yıllık en az iki milyar adet, diğer tütün mamulleri için yıllık en az onbeş ton üretenler, aynı markadan olmak üzere serbestçe ithalat yapabilirler, fiyatlandırabilirler ve satabilirler. Bu fıkrada belirtilen üretim miktarlarına ilişkin şartları yerine getirmeyenlerce yapılacak sigara, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi ve diğer tütün mamullerinin ithalatı, ithal edilen tütün mamullerinin fiyatının belirlenmesi ve yurt içinde pazarlamasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu Maddede belirtilen şartlarla ilgili işlemlerin tespit ve takibi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür.45

Tütün ve tütün mamullerinin ithalatında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından uygunluk belgesi alınır.

Türkiye’de tütün eksperliği yapmak için, tütün eksperliği yüksek okullarından veya muadili yerli ve yabancı okullardan lisans düzeyinde yüksek öğrenim diploması alarak mezun olmak şarttır. Tütün eksperi unvanına sahip olmayanlar, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesini ve tütün işleme, bakım, fabrikasyon eksperliği yapamazlar, tütün işlerinde bilirkişi ve hakem olamazlar. Tütün eksperlerinin görev, yetki ve mesleki sorumlulukları Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.

(Ek onuncu fıkra: 28/11/2017-7061/62 md.) Ticari amaçla; makaron veya yaprak sigara kâğıdı içine kıyılmış tütün, parçalanmış tütün, tütün harici herhangi bir madde doldurmak, bu şekilde üretilen ürünleri satışa arz etmek, satmak, bulundurmak veya nakletmek yasaktır.6

(Ek onbirinci fıkra: 28/11/2017-7061/62 md.) Tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenen merkezlerdeki tütün üreticilerinin bir araya gelerek kurduğu kooperatiflere, müracaatları halinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tütün ticareti yetki belgesi ve sarmalık kıyılmış tütün tesisi kurulması için yetki verilir. Bu kooperatifler ihtiyaç duydukları tütünü sözleşmeli olarak temin edebilecekleri gibi sözleşme dışı üretilmiş tütünleri de Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bildirmek kaydı ile satın alabilirler. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının izni ile tütün iç ve dış ticareti ve sarmalık kıyılmış tütün üretim ve ticaretini yapabilirler.7

(Ek onikinci fıkra:28/10/2020-7255/12 md.) Tütün mamulü üreticilerinin, bir takvim yılı içinde yurt içi piyasaya arz amacıyla ürettikleri ve ithal ettikleri; sigara, nargilelik tütün mamulü, sarmalık kıyılmış tütün mamulü ve pipoluk tütün mamulü kategorilerinde kullandıkları toplam tütünün, kategori bazında en az yüzde otuzunun Türkiye’de üretilen tütün olması zorunludur. Cumhurbaşkanı, bu oranı yüzde kırkbeşe kadar artırmaya yetkilidir.

  1. 1.(madde başlığı)20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı KHK’nin 82 nci maddesiyle, bu maddenin dördüncü, beşinci ve sekizinci fıkralarında yer alan “Kurumdan” ibareleri “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından”; dördüncü fıkrasında yer alan “Kuruma” ibaresi “ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına”, yedinci fıkrasında yer alan “Kurumun” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının”; beşinci ve yedinci fıkralarında yer alan “Kurum” ibareleri “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı”; dokuzuncu fıkrasında yer alan “Kurul” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 77 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
  2. 2.(2. fıkra)1/8/2003 tarihli ve 4971 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan, "tam ve yeni teknoloji ile" ibaresi "entegre" olarak değiştirilmiş; daha sonra da “entegre” ibaresi, 25/12/2003 tarihli ve 5035 sayılı Kanunun 47 nci maddesiyle “tam ve yeni teknoloji ile” olarak değiştirilmiştir.
  3. 3.(2. fıkra)30/11/2022 tarihli ve 7423 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesine “sigara” ibaresinden sonra gelmek üzere “, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi” ibaresi eklenmiştir.
  4. 4.(7. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 53 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
  5. 5.(7. fıkra)30/11/2022 tarihli ve 7423 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu fıkranın birinci ve ikinci cümlelerine “sigara” ibarelerinden sonra gelmek üzere “, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi” ibareleri eklenmiştir.
  6. 6.(10. fıkra)18/6/2020 tarihli ve 7247 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle Kanuna eklenen bu fıkra ticari amaçla makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine kıyılmış tütün, parçalanmış tütün ya da tütün harici herhangi bir madde doldurulmuş olarak satanlar, satışa arz edenler, bulunduran ve nakledenler bakımından 1/7/2020 tarihinde yürürlüğe girer.
  7. 7.(11. fıkra)20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı KHK’nin 82 nci maddesiyle, 6 ncı maddenin bu fıkrada yer alan “Kuruma” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına”; “Kurumun” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının”; “Kurum” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı” ; “Kurumca” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 77 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(8)
  1. 28.10.202012. fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
  2. 16.05.2018“Ancak tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 16.05.2018 tarihinde 7144 sayılı Kanunla eklendi
  3. 01.02.2018“Tütün üreticilerinden yapılan tütün alımları, alım yapan firmalarca üretim…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 01.02.2018 tarihinde 7079 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  4. 28.11.20175. fıkra 28.11.2017 tarihinde 7061 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 28.11.201710. fıkra 28.11.2017 tarihinde 7061 sayılı Kanunla eklendi
  6. 28.11.201711. fıkra 28.11.2017 tarihinde 7061 sayılı Kanunla eklendi
  7. 20.11.2017“Tütün üreticilerinden yapılan tütün alımları, alım yapan firmalarca üretim…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.11.2017 tarihinde KHK-696 eklendi
  8. 01.08.2003bu fıkra 01.08.2003 tarihinde 4971 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(2)

Bu maddeyi uygulayan kararlar

10 karar arasından seçildi
  1. 13. Daire · E. 2024/472 · K. 2024/2451 · T. 29.05.2024
    Daire kararıOnama
    TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemin tipiklik unsuru bakımından hukuka aykırı olduğu, toptan satıcının yetki belgesi olmayan alıcıya ürün satmasını yasaklayan bir kuralın bulunmadığı, üretici ve ithalatçıdan yetki belgesi alınmasından alıcı firmanın sorumlu olduğu, yetki belgesi verilmesinde hak sahibi olduğundan yapılan satışların zımni bir yetkilendirme olduğu, 4733 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında yaptırım uygulanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.