Endüstri Bölgeleri Kanunu Madde 3Endüstri bölgelerinin kuruluşu ve ilânı
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Maddede yönetici şirketin kuruluş ve görev ayrıntıları, bölgede faaliyet izni, yatırımcı yükümlülükleri ve yaptırımlar yer almaz; bunlar ilgili kanun hükümlerinde ve yönetmelikte düzenlenmiştir. Madde yalnızca Bakanlık, kurum ve kuruluşlar, yönetici şirket ve bölgede yatırım yapan yatırımcılar bakımından uygulanır; hükümde bunların dışındaki kişilerin hakları düzenlenmez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 18/6/2017-7033/77 md.)
Bakanlık, kurum ve kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer seçimi yapmak suretiyle endüstri bölgelerinin kurulması (…)2 önerisinde bulunabilir. Bakanlıkça belirlenen alanlarda, Cumhurbaşkanınca endüstri bölgelerinin kurulmasına (…) izin verilebilir. Belirlenen alanların Cumhurbaşkanlığına sunulmasından önce yönetici şirketin kurulmuş olması zorunludur. Endüstri bölgelerinin kurulmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararları Resmî Gazetede yayımlanır. (Ek cümleler:20/10/2022-7419/2 md.)(Değişik cümle:20/7/2025-7555/12 md.) Endüstri bölgelerine yeni alanların ilave edilmesi ya da endüstri bölgelerinden alanların çıkarılmasına Bakanlıkça karar verilir ve buna ilişkin karar Resmî Gazete’de yayımlanır. Yenilenebilir enerji kaynak alanı (YEKA) olarak ilan edilen alanlarda, Bakanlığın önerisi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının uygun görüşü ile Bakanlıkça tekrar yer seçimi yapılmadan Cumhurbaşkanınca yenilenebilir enerji üretimine yönelik endüstri bölgelerinin kurulmasına izin verilebilir. Endüstri bölgesi olarak belirlenen alanlar hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz. Bu husus tapu kütüğüne şerh edilir.34
(Değişik fıkra:20/10/2022-7419/2 md.) Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlardaki araziler 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri uyarınca Bakanlıkça kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından endüstri bölgesi olarak kullanılmak üzere Bakanlığa tahsis edilir.
(Ek fıkra:20/10/2022-7419/2 md.) Endüstri bölgesinin yatırıma hazır hâle getirilmesi için gerekli kamulaştırma bedeli ve etüt, harita, plân, proje dâhil altyapı ile ilgili tüm giderler öncelikle yönetici şirket ve/veya yatırımcılar tarafından veya Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Kamulaştırma bedeli yönetici şirket tarafından karşılanmış ise 4 üncü maddenin ikinci fıkrasına göre işlem yapılır.
(Mülga fıkra:20/10/2022-7419/2 md.)
(Mülga fıkra:20/10/2022-7419/2 md.)
Hazine arazilerinin tescili ve bu araziler üzerinde irtifak hakkı tesis işlemlerine ilişkin belgelere ait liste ve listeyle ilgili açıklamalar Bakanlıkça Sayıştay’a altı aylık dönemler hâlinde gönderilir.
Endüstri bölgelerinin yönetimi ve işletilmesi, yönetici şirket tarafından yürütülür.
Bölge sınırları içerisinde tek bir yatırımcı var ise yatırımcı firma yönetici şirket olarak kabul edilir.
Endüstri bölgesindeki yatırım faaliyetleri, bölgenin sevk ve idaresi ile ilgili iş ve işlemler, Bakanlığın denetimine tabidir.
(Mülga fıkra:20/10/2022-7419/2 md.)
- 1.(madde başlığı)22/6/2004 tarihli ve 5195 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle bu madde başlığı “Endüstri bölgeleri” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)20/7/2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “veya kurulu bölgelere ilave alan” ibaresi ile ikinci cümlesinde yer alan “veya alan ilavesine” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
- 3.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 198 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde, “Bakanlar Kuruluna” ibaresi “Cumhurbaşkanına” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 4.(1. fıkra)20/10/2022 tarihli ve 7419 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesine “kurulması” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya kurulu bölgelere ilave alan” ibaresi eklenmiş, ikinci cümlesinde yer alan “Bakanlığın önerisi üzerine Kurulca belirlenen yerlerde” ibaresi “Bakanlıkça belirlenen alanlarda” şeklinde değiştirilmiş, cümlede yer alan “kurulmasına” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya alan ilavesine” ibaresi eklenmiş, üçüncü cümlesinde yer alan “Kurul kararının Cumhurbaşkanına” ibaresi “Belirlenen alanların Cumhurbaşkanlığına” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(7)
- 20.07.2025“Endüstri bölgelerine yeni alanların ilave edilmesi ya da endüstri bölgelerinden…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.07.2025 tarihinde 7555 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.10.2022“Endüstri bölgelerine yeni alanların ilave edilmesi ya da endüstri bölgelerinden…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.10.2022 tarihinde 7419 sayılı Kanunla eklendi
- 20.10.2022“Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlardaki araziler 4/11/1983 tarihli ve…” ile başlayan fıkra 20.10.2022 tarihinde 7419 sayılı Kanunla değiştirildi
- 20.10.2022“Endüstri bölgesinin yatırıma hazır hâle getirilmesi için gerekli kamulaştırma…” ile başlayan fıkra 20.10.2022 tarihinde 7419 sayılı Kanunla eklendi
- 20.10.2022“Hazine arazilerinin tescili ve bu araziler üzerinde irtifak hakkı tesis…” ile başlayan fıkra 20.10.2022 tarihinde 7419 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 18.06.2017maddenin tamamı 18.06.2017 tarihinde 7033 sayılı Kanunla değiştirildi
- 22.06.2004bir ibaresi 22.06.2004 tarihinde 5195 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(4)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Endüstri bölgesi
- YEKA
- Yönetici şirket
- Başka amaçla kullanım yasağı
- Hazine adına tescil ve tahsis
- Yer seçimi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
13 karar arasından seçildi- 6. Daire · E. 2022/161 · K. 2024/4833 · T. 24.09.2024Daire kararıRet
Dava konusu plan değişikliğine konu alanın komşuluğunda bulunan 1341 hektar büyüklüğündeki alan ilk olarak 17/10/2007 tarih ve 26673 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 19/07/2007 tarih ve 12632 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 3. maddesi ile 4/B maddesi uyarınca Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi ilan edilmiş,
Madde bu karardan sonra (20.07.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 6. Daire · E. 2021/4091 · K. 2023/7817 · T. 01.11.2023Daire kararıBozma
4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun "Endüstri bölgelerinin kuruluşu ve ilânı" başlıklı 3. maddesinde; "Bakanlık, kurum ve kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer seçimi yapmak suretiyle endüstri bölgelerinin kurulması veya kurulu bölgelere ilave alan önerisinde bulunabilir.
Madde bu karardan sonra (20.07.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2023/816 · K. 2024/786 · T. 21.11.2024İlk dereceKısmen kabul/bozma
endüstri bölgesi başvurularının 4737 sayılı kanının 3.maddesi, özel endüstri bölgeleri başvuruları ise aynı kanunun 4/Ç maddesi kapsamında değerlendirildiğini, özel endüstri bölgelerinin en az 750.000.000-TL (2024 yılı rakamı 2.650.000.000-TL)tutarında yeni yatırım taahhüdünde bulunan, önerilen alanın en az %51'inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip,
Madde bu karardan sonra (20.07.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.