İş K. Madde 13Kısmî süreli ve tam süreli iş sözleşmesi
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde az belirlenmesiyle kısmi süreli iş sözleşmesinin tanımını yapar; kısmi süreli çalışanın eşit işleme ilişkin ayrım yasağını, ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerin orantılı ödenmesini, emsal işçinin kimliğini, kısmi ile tam süreli çalışma arasında geçiş isteklerinin değerlendirilmesini ve ebeveynlere tanınan kısmi çalışma hakkını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir.
Kısmî süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmî süreli olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Kısmî süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir.
Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işte tam süreli çalıştırılan işçidir. İşyerinde böyle bir işçi bulunmadığı takdirde, o işkolunda şartlara uygun işyerinde aynı veya benzer işi üstlenen tam süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan işçi esas alınır.
İşyerinde çalışan işçilerin, niteliklerine uygun açık yer bulunduğunda kısmî süreliden tam süreliye veya tam süreliden kısmî süreliye geçirilme istekleri işverence dikkate alınır ve boş yerler zamanında duyurulur.
(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/21 md.) Bu kanunun 74 üncü maddesinde öngörülen izinlerin bitiminden sonra mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar bu maddeye göre ebeveynlerden biri kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Bu fıkra kapsamında kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilir. Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam zamanlı çalışmaya başlaması durumunda yerine işe alınan işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Bu haktan faydalanmak veya tam zamanlı çalışmaya geri dönmek isteyen işçi işverene bunu en az bir ay önce yazılı olarak bildirir. Ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamaz. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferiden evlat edinenler de çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan faydalanır.
(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/21 md.) Beşinci fıkra kapsamında hangi sektör veya işlerde kısmi çalışma yapılabileceği ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 29.01.2016“Bu kanunun 74 üncü maddesinde öngörülen izinlerin bitiminden sonra mecburi…” ile başlayan fıkra 29.01.2016 tarihinde 6663 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(5)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Emsal işçi
- Kısmi süreli iş sözleşmesi
- Ayırımı haklı kılan neden
- Bölünebilir menfaat
- Ebeveyn kısmi süreli çalışma hakkı
- İkame işçi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.042 karar arasından seçildi- 21. Hukuk Dairesi · E. 2015/15916 · K. 2015/19889 · T. 10.11.2015Daire kararıBozma
"davacının şahsi sicil dosyası getirtilmediği, resen tanık araştırılmadan tarafların gösterdiği tanık beyanları ile yetinildiği, apartmanın büyüklüğü ve özellikleri ile davacının apartmanda yaptığı işler nazara alınarak, gerekirse keşif de yapılarak, davacının çalışmalarının 4857 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre tam süreli (ayda 30 gün) veya kısmi süreli (part time) olup olmadığı noktasında yeterli ve gerekli bir araştırma yapılmadan davacının davalı apartman işyerinde tam süreli çalıştığı şeklinde kurulan hüküm doğru olmamıştır.
- 9. Hukuk Dairesi · E. 2009/49404 · K. 2012/10584 · T. 29.03.2012Daire kararıBozma
Mahkemece, toplu iş sözleşmesi hükümlerinin kamu düzenine aykırı olmadığı takdirde Borçlar Kanunu, İş Kanunu ve özel iş sözleşmesi hükümlerinden önce uygulanacağı eğer TİS hükümleri kamu düzenine, iş kanunun koyduğu buyurucu kurallara aykırı ise uygulanmayacağı, dolayısıyla davacının ücret ve bazı sosyal yardımlar konusunda kısmi süreli çalıştığı gerekçesiyle ayrıma tabi tutulmasının 4857 Sayılı Yasanın 5 ve 13. maddelerine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/15557 · K. 2026/149 · T. 20.01.2026Daire kararıOnama
çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup, anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanununun 13. maddesinde yer alan “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde, çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Kısmi - Tam Süreli İş Sözleşmesine İlişkin Hükümlerİs Hukuku · 1.2 İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi · 8:57
Bu maddeye özel soru
Ebeveynlerden biri, doğum izninin bitiminden sonra çocuğunun mecburi ilköğretim çağına gelmesine kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunmak istemektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçi, bu talebini işverene en geç ne kadar süre önce bildirmelidir?
- A) 1 hafta
- B) 15 gün
- C) 1 ay
- D) 2 ay
- E) 3 ay
Bu maddeyle ilgili 11 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl