Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Madde 3Doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin esaslar

4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 28.07.2016Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

4875 sayılı Kanun'un 3. maddesi, doğrudan yabancı yatırımlara uygulanacak temel güvenceleri sıralar: yatırım serbestisi ve millî muamele, kamulaştırma ve devletleştirmeye karşı koruma, transfer serbestisi, uyuşmazlıkların çözümü, nakit dışı sermayenin değer tespiti, yabancı personel istihdamı ve irtibat büroları. Madde, Kanun kapsamındaki yabancı yatırımcılar (yabancı gerçek ve tüzel kişiler ile uluslararası kuruluşlar) bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

a)Yatırım serbestisi ve millî muamele

Uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe;

1- Yabancı yatırımcılar tarafından Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapılması serbesttir.

2- Yabancı yatırımcılar yerli yatırımcılarla eşit muameleye tabidirler.

b)Kamulaştırma ve devletleştirme

Doğrudan yabancı yatırımlar, yürürlükteki mevzuat gereğince; kamu yararı gerektirmedikçe ve karşılıkları ödenmedikçe kamulaştırılamaz veya devletleştirilemez.

c)Transferler

Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki faaliyet ve işlemlerinden doğan net kâr, temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedelleri, lisans, yönetim ve benzeri anlaşmalar karşılığında ödenecek meblağlar ile dış kredi ana para ve faiz ödemeleri, bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla yurt dışına serbestçe transfer edilebilir.

d)(İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 11/3/2008 tarihli ve E.: 2003/71, K.: 2008/79 sayılı Kararı ile.)

e)Uyuşmazlıkların çözümü

Özel hukuka tabi olan yatırım sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü ile yabancı yatırımcıların idare ile yaptıkları kamu hizmeti imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden kaynaklanan yatırım uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için; görevli ve yetkili mahkemelerin yanı sıra, ilgili mevzuatta yer alan koşulların oluşması ve tarafların anlaşması kaydıyla, milli veya milletlerarası tahkim ya da diğer uyuşmazlık çözüm yollarına başvurulabilinir.

f)Nakit dışı sermayenin değer tespiti

Nakit dışındaki sermayenin değer tespiti, Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılır. Yabancı ülkelerde kurulu bulunan şirketlerin menkul kıymetlerinin yatırım aracı olarak kullanılması halinde, menşe ülke mevzuatına göre değer tespitine yetkili makamların veya menşe ülke mahkemelerince tespit edilecek bilirkişilerin ya da uluslararası değerlendirme kuruluşlarının değerlendirmeleri esas alınır.

g)Yabancı personel istihdamı

Bu Kanun kapsamında kurulan şirket, şube ve kuruluşlarda istihdam edilecek yabancı uyruklu personele, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izni verilir.

(Mülga ikinci cümle: 28/7/2016-6735/27 md.)

(Mülga üçüncü-dördüncü cümle: 28/7/2016-6735/27 md.)

h)İrtibat büroları

Müsteşarlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, Türkiye'de ticarî faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye yetkilidir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(2)
  1. 28.07.2016“İrtibat büroları Müsteşarlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 28.07.2016 tarihinde 6735 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  2. 11.03.2008“e) Uyuşmazlıkların çözümü Özel hukuka tabi olan yatırım sözleşmelerinden…” ile başlayan bent 11.03.2008 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2003/71, K.2008/79)

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddede geçen tanımlar(3)
Yabancı yatırımcı
Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım yapan, 1) Yabancı ülkelerin vatandaşlığına sahip olan gerçek kişiler ile yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarını, 2) Yabancı ülkelerin kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişileri ve uluslararası kuruluşları
Doğrudan yabancı yatırım
Yabancı yatırımcı tarafından, 1) Yurt dışından getirilen; - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan konvertibl para şeklinde nakit sermaye, - Şirket menkul kıymetleri (Devlet tahvilleri hariç), - Makine ve teçhizat, - Sınaî ve fikrî mülkiyet hakları, 2) Yurt içinden sağlanan; -Yeniden yatırımda kullanılan kâr, hâsılat, para alacağı veya malî değeri olan yatırımla ilgili diğer haklar, - Doğal kaynakların aranması ve çıkarılmasına ilişkin haklar, gibi iktisadî kıymetler aracılığıyla; i) Yeni şirket kurmayı veya şube açmayı, ii) Menkul kıymet borsaları dışında hisse edinimi veya
Müsteşarlık
Hazine Müsteşarlığını

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

15 karar arasından seçildi
  1. İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2021/3617 · K. 2022/389 · T. 10.02.2022
    İDDKOnama
    4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımları Kanunun 3. maddesine göre kamu yararı gerektirmedikçe yabancılara ait taşınmazların kamulaştırılamayacağı, taşınmaz imar planında tamamen özel mülkiyet rejimi içinde iken kamulaştırma yapıldığı,
  2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2021/1377 · K. 2024/295 · T. 28.02.2024
    İstinafRet
    Davanın esasına ilişkin istinafa gelen ilk uyuşmazlık, davalı ... davacı şirketin irtibat bürosunun yöneticisi olarak kambiyo senedi imzalama ve ciro yetkisi bulunup bulunmadığı noktasındadır .Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere irtibat büroları 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nun 3/1-h maddesi uyarınca kurulmakta olup, bu bürolar Türk Ticaret Kanunu anlamında birer şube değildir.
  3. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2021/438 · K. 2024/633 · T. 26.09.2024
    İlk dereceRet
    Türkiye'de (İstanbul) bir irtibat bürosu açması, 17.06.2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 05.06.2003 tarih ve 4875 sayılı Kanunun 3. maddesinin (h) bendi uyarınca aşağıdaki şartlar dahilinde uygun görüldüğü, “ Her türlü büro giderleri yurtdışında yerleşik ana firma tarafından gönderilecek dövizlerle karşılanacağı, “İrtibat bürosunda;

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.