492 sayılı Harçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
- Numarası
- 492
- Türü
- Kanun · Temel kanun
- Resmî Gazete
- Sayı 11756
- Yayım yılı
- 1964
- Madde sayısı
- 147 yürürlükte · 4 mülga
- Son değişiklik
- 05.04.2023 · AYM kararı
- Yürürlük durumu
- Yürürlükte
- Kaynak
- mevzuat.gov.tr · kaynakta kayıt 20.04.2026
Kapsam: Bu kanuna göre alınacak harçlar aşağıda gösterilmiştir: 1. (m.1)
Bölüm 3/4tüm bölümler
- m.1–56 · Yargı Harçları · Noter Harçları · Vergi Yargısı Harçları
- m.57–107 · Tapu ve Kadastro Harçları · Konsolosluk Harçları · Pasaport, İkamet Tezkeresi, Çalışma İzni, Çalışma İzni Muafiyeti, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları …
- m.108–122 · İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları · Trafik Harçları
- m.123–141 · Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler
İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları · Trafik Harçları
Madde 108Mevzuu
İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.
Madde 109Mükellef
İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.
Madde 110Harç alma ölçüleri
İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Madde 111Yeniden harç alınması
Bu kanunda ve ekli tarifede aksine hüküm bulunmıyan hallerde, bu kısımda yazılı olup harca tabi tutulmuş olan belgelerin, yenilenmelerinde veya devir suretiyle başkalarına intikallerinde ve herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinden tekrar tam harç alınır.
Beratlı bir ihtiranın tadil ve ıslahı veya yapılacak ilaveler için verilecek tasdikname yerine, yeni bir berat istenirse, yeniden harç alınır.
Madde 112Ödenme usulü
Madde 113Ödeme zamanı
Bu harçlar peşin olarak alınır.
(Değişik: 28/12/2001-4731/6 md.) Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir. (Ek cümle: 31/5/2012-6322/18 md.) Denetim kuruluşları yetkilendirme belgesi harçları ise kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir.1
(Ek fıkra: 3/4/2013-6456/16 md.) Elektrik üretimi lisans harçları her yıl kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, elektrik üretim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir. Genel bütçe geliri olarak kaydedilen elektrik üretimi lisans harçlarından hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim lisans harçlarının %90’ı, haziran ayının sonuna kadar, hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretimi yapan tesisin bulunduğu yerin il özel idaresine, il özel idaresi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesine aktarılır. Hesaplanarak aktarılan bu tutarlar, 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre belediyelere ve il özel idarelerine ayrılacak payların hesabında matraha dâhil edilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler 45
- 1.(2. fıkra)28/12/2001 tarihli ve 4731 sayılı Kanunla bu fıkra “yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Madde 114Belgelerin süresi ve yıl kesirleri
Kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak belgeler, kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Yıllık harca tabi olanlar yıl ortasında alınırsa ancak verildiği mali yılın sonuna kadar muteber olurlar. Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harclarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir.
Madde 115Harçların geri verilmesi
İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet tarafından görülen lüzum sebebiyle iptal edilen belgeler için evvelce alınmış harclar, iki yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.
Madde 116Diploma harcının ödenmemesi
Diploma harcı ödenmedikçe resmi veya özel daire ve müesseselere mezuniyete ait yazılar yazılamıyacağı gibi buna ait bir vesika da verilemez.
Madde 117Sınıfların tesbiti
Bu kısımda yazılı olup sınıfa göre harca tabi tutulmuş olan işlerde sınıf dereceleri harç mevzuu olan işlemi yapan makamlar tarafından tayin olunur.
Madde 118Mevzuu
Trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olanları, trafik harclarına tabidir.
Madde 119Harçtan muaf olanlar
Askeri ehliyetnameyi haiz askeri şoförlerden muayene ve imtihan komisyonlarınca yapılacak imtihanı mütaakıp kazananların, askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri, harçtan muaftır.
Madde 120Mükellef
Trafik harclarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.
Madde 121Harç alma ölçüleri
Trafik harçları, (9) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
Madde 122Harcın ödenmesi
Bölüm 3/4tüm bölümler
- m.1–56 · Yargı Harçları · Noter Harçları · Vergi Yargısı Harçları
- m.57–107 · Tapu ve Kadastro Harçları · Konsolosluk Harçları · Pasaport, İkamet Tezkeresi, Çalışma İzni, Çalışma İzni Muafiyeti, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları …
- m.108–122 · İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları · Trafik Harçları
- m.123–141 · Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler