Petrol Piyasası Kanunu Madde 16Petrol stokları
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, piyasada sürekliliğin sağlanması, kriz ve olağanüstü hallerde risklerin önlenmesi ile uluslararası anlaşmalar gereği olağanüstü hal petrol stoku yükümlülüklerinin yerine getirilmesi amacıyla tutulacak ulusal petrol stokunun asgari büyüklüğünü, stokun nasıl sağlanacağını ve stok tamamlayıcı kısmının maliyetinin nasıl karşılanacağını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Piyasada sürekliliğin sağlanması, kriz veya olağanüstü hallerde risklerin önlenmesi ve uluslar arası anlaşmalar gereği olağanüstü hal petrol stokları ile ilgili yükümlülüklerin ifası amaçlarıyla bir önceki yıl günlük ortalama kullanımının içindeki net ithalatın en az doksan günlük miktarı kadar petrol stoğu tutulur.
Ulusal petrol stoğu, rafineri, akaryakıt ve LPG dağıtıcı lisansı sahiplerinin ikmal ettiği günlük ortalama ürün miktarının minimum yirmi katını kendi depolarında veya lisanslı depolama tesislerinde topluca veya statülerine göre ayrı ayrı bulundurma yükümlülüğü ile sağlanır. Rafinerilere ve depolara boşaltılmak üzere karasularında bulunan yüklü tankerler ile rafinerilerdeki ham petrol ve yarı mamul ürünler, ürüne tahvil edilerek ulusal stok mükellefiyetine sayılır. Ulusal petrol stoğu, depolanan yerin durumuna ve mevzuatın müsaadesi şartı ile vergisiz tutulabilir.
Akaryakıt ve LPG dağıtıcı lisansı sahiplerinin, tank dibi hariç toplam stoğunun yirmi günlük kısmı şirketlerin minimum işletme stoğu olarak alınır ve ulusal petrol stoğundan sayılır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/13 md.)
Ulusal petrol stoğunun tamamlayıcı kısmı rafinericiler tarafından tutulur ve tamamlayıcı kısmın edinilmesi nedeniyle oluşabilecek kaynak ihtiyacı, finansman giderleri ve bu kısım stokların depolama ve idame maliyeti, tüketici fiyatlarına ilâve edilen (Kurul tarafından azami 10 ABD Dolar/ton’a kadar belirlenir.) ve rafinericilerin kullanımında kalan gelirler ile karşılanır. Rafinericilerin haricinde ithalat durumunda bu gelir rafinericiye ithalatçı tarafından ödenir. Rafinericiler tarafından her yıl bu gelirin muhasebesi hakkında Kuruma bilgi verilmesi zorunludur. Gelir, yeterli depolama tesisi ve stok sağlandıktan sonra idame giderlerini sağlayacak seviyeye çekilir.
Ulusal petrol stoğunun esas gün sayısının belirlenmesi, artırılması, yönetimi, getirilebilecek yükümlülükler, ulusal petrol stoğunun temin süresi, ulusal petrol stoğunun cinsi, miktarı ve stoklama yerinin belirlenmesi, ulusal petrol stoğuna dair petrol ve hizmet alımları, stok ve stoklamaya ilişkin diğer kararlar ile tedbirlerin alınması, ulusal petrol stoklarından olağanüstü hallerde satış yapılması ile Cumhurbaşkanına sunulacak tekliflerin hazırlanması gibi konularda karar vermek üzere ve bu Kanuna göre oluşturulan Komisyonun çalışmasına ait usul ve esasların belirlenmesinde Cumhurbaşkanı yetkilidir.1
(Ek fıkra: 28/3/2013-6455/42 md.) Ulusal petrol stoğu düzenlemesi kapsamında rafineri, akaryakıt ve LPG dağıtıcı lisansı sahiplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları stokları denetlemeye ve tutulacak bu stokların miktarında azalma yapılmayacak şekilde ürün cinsini ve ürünlerin birbirine tahvil edilmesini düzenlemeye Kurum yetkilidir.2
(Mülga:2/7/2018-KHK/700/147 md.)
- 1.(5. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 147 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kuruluna” ibaresi “Cumhurbaşkanına” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(6. fıkra)21/2/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “lisansı sahipleri ile serbest kullanıcıların” ibaresi “lisansı sahiplerinin” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 21.02.2019“Ulusal petrol stoğunun tamamlayıcı kısmı rafinericiler tarafından tutulur ve…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.02.2019 tarihinde 7166 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 21.02.2019bu fıkra 21.02.2019 tarihinde 7166 sayılı Kanunla değiştirildi
- 02.07.2018maddenin bir kısmı 02.07.2018 tarihinde yürürlükten kaldırıldı
- 28.03.2013“Ulusal petrol stoğu düzenlemesi kapsamında rafineri, akaryakıt ve LPG dağıtıcı…” ile başlayan fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(10)
- Kurum
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu
- Kurul
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu
- Akaryakıt
- Benzin türleri, nafta (hammadde, solvent nafta hariç), gazyağı, jet yakıtı, motorin türleri, fuel-oil türleri ile Kurum tarafından belirlenen diğer ürünleri
- Dağıtıcı
- Akaryakıt dağıtım yetkisi olan ve lisansına işlenmesi halinde depolama, taşıma, ihrakiye ve madeni yağ üretimi işlemleri yapabilen sermaye şirketini
- Ham petrol
- Yerden çıkarılan sıvı haldeki doğal hidrokarbonları
- Kullanım
- Petrolün sadece kişisel ve işletme ihtiyaçları için tüketimini
- Lisans
- Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kurul tarafından izin verildiğini gösterir belgeyi
- Petrol
- Bu maddenin (5), (14) ve (44) numaralı bentlerinde tanımlananları
- Rafinerici
- Lisansı gereği rafinaj faaliyeti yapma hakkı verilmiş, petrol ticareti yapan sermaye şirketini
- Ürün
- Fiziksel veya kimyasal işlem, rafinaj veya diğer yöntemlerle ham petrol ve/veya ürünlerinden elde edilen ürün veya ara ürün herhangi bir hidrokarbonu
Bu maddedeki kavramlar
- Esas gün sayısı
- Minimum işletme stoğu
- Stok sayımı ve tahvil
- Tamamlayıcı kısım
- Ulusal petrol stoğu
- Vergisiz stok
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
17 karar arasından seçildi- Vergi Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/826 · K. 2024/1133 · T. 04.12.2024VDDKOnama
Öte yandan, ithal motorinin birim satış fiyatlarının ve kâr marjının yüksek belirlendiği, fire oranlarının hesaplanmadığı, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca ulusal petrol stokunun şirket depolarında bulundurulmasının zorunlu olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği
- 7. Daire · E. 2019/1097 · K. 2022/4462 · T. 14.11.2022Daire kararıBozma
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Haklarında düzenlenen vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin esaslı şekil hatası oluşturduğu ve savunma haklarını kısıtladığı, şirket adresinde yerinde inceleme yapılmadığı, birim satış fiyatlarının ve kar marjının yüksek belirlendiği, firelerin tenzil edilmediği, kayıt dışı olduğu kabul edilen miktar üzerinden vergi ve cezaların hatalı hesaplandığı, 5015 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca ulusal petrol stokunun şirket depolarında bulundurulmasının zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.
- 13. Daire · E. 2022/3833 · K. 2025/2882 · T. 30.09.2025Daire kararıBozma
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Petrol stokları" başlıklı 16. maddesinde, "Piyasada sürekliliğin sağlanması, kriz veya olağanüstü hallerde risklerin önlenmesi ve uluslar arası anlaşmalar gereği olağanüstü hal petrol stokları ile ilgili yükümlülüklerin ifası amaçlarıyla bir önceki yıl günlük ortalama kullanımının içindeki net ithalatın en az doksan günlük miktarı kadar petrol stoğu tutulur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.