TCK Madde 15Soruşturma koşulu olan cezanın hesaplanması
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ceza miktarının soruşturma koşulu oluşturduğu hallerde, soruşturma aşamasında hangi cezanın esas alınacağını düzenler; bu hallerde soruşturmaya esas cezanın, soruşturma evresinde ileri sürülen kanuni ağırlaştırıcı nedenlerin alt sınırı ve kanuni hafifletici nedenlerin üst sınırı gözetilerek hesaplanacağını öngörür. Hüküm, faile göre şahsilik, mağdura göre şahsilik, evrensellik ilkesi ve Türkiye'nin zararına işlenen suçlar bakımından soruşturma koşulu bulunan hallerde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Miktarının soruşturma koşulu oluşturduğu hallerde ceza, soruşturma evresinde ileri sürülen kanuni ağırlaştırıcı nedenlerin aşağı sınırı ve kanuni hafifletici nedenlerin yukarı sınırı göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Madde gerekçesi
Ceza miktarının soruşturma koşulunu oluşturduğu hâllerde, suçun ilgili olduğu kanun maddesindeki cezaya mı, yoksa iddia çerçevesinde kanunî ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler de göz önüne alınmak suretiyle bulunacak olan cezaya mı itibar edileceği hususuna açıklık getirilmesinde uygulama bakımından yarar bulunduğu düşünülmüş ve bu gibi hâllerde, soruşturma aşamasında ileri sürülen kanunî ağırlaştırıcı nedenlerin aşağı sınırı ile kanunî hafifletici nedenlerin yukarı sınırı göz önüne alınmak suretiyle soruşturmaya esas oluşturacak cezanın hesaplanacağı belirtilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Kanuni ağırlaştırıcı neden
- Kanuni hafifletici neden
- Soruşturma koşulu
- Soruşturmaya esas ceza
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
658 karar arasından seçildi- 11. Ceza Dairesi · E. 2024/1458 · K. 2025/309 · T. 07.01.2025Daire kararıBozma
Bu alanda üçüncü bir düzenlemeye de 5237 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde ''Miktarının soruşturma koşulu oluşturduğu hallerde ceza, soruşturma evresinde ileri sürülen kanuni ağırlaştırıcı nedenlerin aşağı sınırı ve kanuni hafifletici nedenlerin yukarı sınırı göz önünde bulundurularak hesaplanır.'' şeklinde yer verilmiştir.
- 11. Ceza Dairesi · E. 2023/4137 · K. 2024/15949 · T. 19.12.2024Daire kararıRet
Benzer bir diğer düzenleme 5237 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde yer almaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Cezanın, soruşturma koşulu (örneğin alt sınırın 1 yıldan az olmaması gibi) olarak belirlendiği hallerde, bu sürenin hesaplanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Soruşturma evresinde ileri sürülen kanuni ağırlaştırıcı nedenlerin aşağı sınırı ve kanuni hafifletici nedenlerin yukarı sınırı göz önünde bulundurulur.
- B) Soruşturma evresinde ileri sürülen kanuni ağırlaştırıcı nedenlerin yukarı sınırı ve kanuni hafifletici nedenlerin aşağı sınırı göz önünde bulundurulur.
- C) Sadece suçun temel şekli için öngörülen cezanın alt sınırı dikkate alınır.
- D) Kanuni ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler dikkate alınmaz, sadece temel ceza esas alınır.
- E) Soruşturma evresinde iddia edilen tüm nitelikli hallerin üst sınırları toplanarak hesaplama yapılır.