TCK Madde 167Şahsi cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebep
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, malvarlığına karşı işlenen suçlarda (yağma ve nitelikli yağma hariç) belirli akrabalık ve konut ilişkisi bulunan kişiler arasında iki ayrı hali düzenler: birinci fıkrada şahsi cezasızlık sebebini, ikinci fıkrada ise cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebebi. Kime uygulandığı, fail ile mağdur arasındaki aile bağına ve birlikte yaşama durumuna göre belirlenir. Maddenin uygulanmasında etkin pişmanlık (m.168), hukuka aykırılık ve kusur gibi genel suç unsurları düzenlenmez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu bölümde yer alan suçların;
a)Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,
b)Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlığın,
c)Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,
Zararına olarak işlenmesi halinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.
(2)Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.
Madde gerekçesi
İzlenen suç politikası nedeniyle, aralarında belli akrabalık ilişkisi bulunan kişilerin birbirlerinin malvarlığına karşı işlemiş bulundukları suçlardan dolayı cezalandırılmamaları kabul edilmiştir. Ancak, yağma ve nitelikli yağma suçları açısından bu şahsî cezasızlık sebebinden yararlanma kabul edilmemiştir. Şahsî cezasızlık sebebinin söz konusu olduğu durumlarda, ilgili kişinin sadece cezaî sorumluluğuna gidilemez. İşlenen fiil, suç oluşturma özelliğini devam ettirmektedir. Maddenin ikinci fıkrasında ise, malvarlığına karşı işlenen ve birinci fıkra kapsamına giren suçlardan dolayı cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî nedenler gösterilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Ayrılık kararı
- Şahsi cezasızlık sebebi
- Aynı konutta beraber yaşama
- Cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebep
- Ikinci derece kayın hısımı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
274 karar arasından seçildi- 11. Ceza Dairesi · E. 2021/16810 · K. 2025/7229 · T. 16.06.2025Daire kararıBozma
5237 sayılı Kanun'un 167. maddesi gereğince şahsi cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebep durumunun belirlenmesi ve hükümden önce 02.12.2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ''etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile'' ibaresinin madde metninden çıkarılması sebebiyle soruşturma ve kovu
- 2. Ceza Dairesi · E. 2021/13515 · K. 2023/7246 · T. 21.11.2023Daire kararıBozma
sanık hakkında verilen cezada 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 167/2. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi ve hükümden sonra 02.12.2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’u
- 8. Ceza Dairesi · E. 2020/17292 · K. 2023/4423 · T. 08.06.2023Daire kararıBozma
Katılan ve sanığın aynı konuta birlikte yaşamayan kardeş olmaları nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 167 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sanığın cezasından indirim yapılmadığı anlaşıldığından tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hırsızlık suçunun, failin aşağıdaki akrabalarından hangisinin zararına işlenmesi durumunda "şahsi cezasızlık sebebi" uygulanır ve faile ceza verilmez? I. Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eş II. Aynı konutta beraber yaşayan kardeş III. Aynı konutta beraber yaşamayan kardeş
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III