TCK Madde 342Yabancı devlet temsilcilerine karşı suç
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Türkiye'de sürekli veya geçici olarak görevlendirilmiş yabancı devlet temsilcileri ile diplomasi memurlarının ve uluslararası kuruluş temsilcilerinin, kendilerine karşı görevlerinden dolayı işlenen suçlarda kamu görevlisi sayılmasını ve bu suçlar için TCK'nın ilgili hükümlerine göre ceza verilmesini düzenler. Ayrıca bu kişilere karşı hakaret suçunda soruşturma ve kovuşturmanın mağdurun şikâyetine bağlanmasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Türkiye Cumhuriyetinde sürekli veya geçici olarak görevlendirilmiş yabancı devlet temsilcileri ile bunların diplomasi memurları veya uluslararası kuruluşların temsilcileri ile bunların diplomatik ayrıcalık ve bağışıklık tanınan memurları, kendilerine karşı görevlerinden dolayı işlenen suçlar bakımından, kamu görevlisi kabul edilerek; suç işleyen kişiler hakkında, bu Kanunun ilgili hükümlerine göre cezaya hükmolunur.
(2)İşlenen suç hakaret ise, soruşturma ve kovuşturma yapılması, mağdurun şikayetine bağlıdır.
Madde gerekçesi
Maddenin amacı, Devletin uluslararası ilişkilerini korumaktır. Bu nedenle, resmen çekilmiş olan yabancı devlet bayrağının veya diğer egemenlik alametinin tahkiri cezalandırılmaktadır. "Resmen çekilmiş olan bayrak" ibaresinden, gerek yabancı devlet ve gerek Türk kamu hukuku ve kanunlarına uygun olarak bayrağın direğe asılmış olması anlaşılacaktır. Bu itibarla yabancı devlet vatandaşının astığı bayrak veya diğer egemenlik alâmetlerinin tahkiri, örneğin bayrak yakılması, bayrak resmen yani resmî görevlilerce asılmadığı için suç olmayacaktır. Maddenin ikinci fıkrası soruşturma ve kovuşturmayı ilgili devletin şikâyetine bağlı kılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Kamu görevlisi sayılma
- Diplomasi memuru
- Hakaret suçu şikâyet koşulu
- Uluslararası kuruluş temsilcisi
- Yabancı devlet temsilcisi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Bir sivil toplum örgütünün düzenlediği protesto gösterisi sırasında, göstericilerden (A), (Y) devletinin politikalarını protesto etmek amacıyla, anılan devletin Ankara Büyükelçisinin park halindeki zırhlı makam aracının üzerine boya dökerek aracın kaportasına ve camlarına kalıcı zarar vermiştir. Yapılan diplomatik yazışmalar neticesinde, (Y) devletinin kanunlarında ve fiili uygulamasında, Türk diplomatik temsilcilerinin mallarına yönelik benzer fiiller için herhangi bir özel koruma veya cezai yaptırım öngörülmediği anlaşılmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Karşılıklılık koşulu sağlanmadığı için, (A)’nın eylemi Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmez ve hakkında kamu davası açılamaz.
- B) Eylem, yabancı devletin egemenlik alameti olan bir mala zarar verme niteliğinde olduğundan, karşılıklılık koşulu aranmaksızın TCK m. 342 uyarınca resen soruşturulur.
- C) TCK m. 342’de tanımlanan suçun soruşturulması karşılıklılık koşuluna bağlı olduğundan, bu koşulun yokluğunda anılan maddeye dayanılarak soruşturma yapılamaz.
- D) Karşılıklılık ilkesi, yalnızca yabancı devlet başkanına karşı işlenen suçlarda arandığından, büyükelçinin malına zarar verme fiili bu kapsamda değerlendirilmez.
- E) (Y) devletinin fiili uygulamasında koruma sağlamaması, TCK m. 342 uyarınca verilecek cezada yalnızca bir takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınabilir.