TCK Madde 343Karşılıklılık koşulu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Millete ve Devlete Karşı Suçlar bölümünde yer alan hükümlerin Türkiye'de uygulanmasını karşılıklılık koşuluna bağlamaktadır. Maddenin düzenlediği konu, bu bölümdeki suçlara ilişkin yabancılar bakımından uygulama şartıdır. Madde, karşılıklılığın nasıl tespit edileceğini, hangi tür karşılıklılığın yeterli olacağını ve karşılıklılığın yokluğunda hangi sonuçların doğacağını düzenlemez.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bu bölümde yazılı hükümlerin uygulanması, karşılıklılık koşuluna bağlıdır.
Madde gerekçesi
Madde, Türkiye’de görevli yabancı devlet temsilcilerine veya diplomasi memurlarına veya uluslararası kuruluşların temsilcileri ile bunların diplomatik ayrıcalık ve bağışıklık tanınan memurlarına karşı görevlerinden dolayı herhangi bir suç işlenmesi hâlinde, kanunda o suça özgü cezanın uygulanacağı hükmünü getirmiş bulunmaktadır. Böylece, Türkiye’deki memurlara karşı görevlerinden dolayı işlenecek ve yabancılar bakımından da işlenmesi olanaklı suçlardan dolayı aynı maddeler hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiş olmaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Karşılıklılık koşulu
- Millete ve Devlete Karşı Suçlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Bir sivil toplum örgütünün düzenlediği protesto gösterisi sırasında, göstericilerden (A), (Y) devletinin politikalarını protesto etmek amacıyla, anılan devletin Ankara Büyükelçisinin park halindeki zırhlı makam aracının üzerine boya dökerek aracın kaportasına ve camlarına kalıcı zarar vermiştir. Yapılan diplomatik yazışmalar neticesinde, (Y) devletinin kanunlarında ve fiili uygulamasında, Türk diplomatik temsilcilerinin mallarına yönelik benzer fiiller için herhangi bir özel koruma veya cezai yaptırım öngörülmediği anlaşılmıştır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na göre, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Karşılıklılık koşulu sağlanmadığı için, (A)’nın eylemi Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmez ve hakkında kamu davası açılamaz.
- B) Eylem, yabancı devletin egemenlik alameti olan bir mala zarar verme niteliğinde olduğundan, karşılıklılık koşulu aranmaksızın TCK m. 342 uyarınca resen soruşturulur.
- C) TCK m. 342’de tanımlanan suçun soruşturulması karşılıklılık koşuluna bağlı olduğundan, bu koşulun yokluğunda anılan maddeye dayanılarak soruşturma yapılamaz.
- D) Karşılıklılık ilkesi, yalnızca yabancı devlet başkanına karşı işlenen suçlarda arandığından, büyükelçinin malına zarar verme fiili bu kapsamda değerlendirilmez.
- E) (Y) devletinin fiili uygulamasında koruma sağlamaması, TCK m. 342 uyarınca verilecek cezada yalnızca bir takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınabilir.