TCK Madde 43Zincirleme suç
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
(1)Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/6 md.) Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.
(2)Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.
(3)Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz.1
- 1.(3. fıkra)29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu fıkrada geçen "cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
"Müteselsil suç" yerine zincirleme suç kavramı benimsenmiştir. Zincirleme suç hâlinde aynı suçun birden fazla işlenmiş olması söz konusudur. Ancak, bu suçlar, aynı suç işleme kararı kapsamında işlenmektedirler, yani, bu suçlar arasında sübjektif bir bağ bulunmaktadır. Bu nedenle, kişiye bu suçların her birinden dolayı ayrı ayrı değil, bir ceza verilmekte ve fakat cezanın miktarı artırılmaktadır. Ancak, bu durumda cezanın artırım oranları Tasarıya göre yükseltilmiştir. Bir suçun aynı suç işleme kararı kapsamında olsa da değişik kişilere karşı birden fazla işlenmesi hâlinde, zincirleme suç hükümleri uygulanamaz. Buna göre, örneğin, bir otoparkta bulunan otomobillerin camları kırılarak radyo teyplerin çalınması durumunda, her bir kişiye ait otomobildeki hırsızlık, bağımsız bir suç olma özelliğini korur ve olayda cezaların içtimaı hükümleri uygulanır. Maddenin ikinci fıkrasında, bir fiille birden fazla kişiye karşı işlenen suçlardan dolayı sorumlulukla ilgili bir içtima hükmüne yer verilmiştir. Bu hükümle, uygulamamızda karşılaşılan tereddütlerin önüne geçilmek amaçlanmıştır. Örneğin bir sözle birden fazla kişiye sövülmüş olması durumunda, her bir mağdur bakımından ayrı sövme suçları değil, bir sövme suçu oluşur. Ancak, bu durumda suçun cezası birinci fıkrada belirtilen oranlarda artırılır. Maddenin üçüncü fıkrasında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı suçlar belirtilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 29.06.20051. fıkra bir cümlesi 29.06.2005 tarihinde 5377 sayılı Kanunla eklendi
- 29.06.20053. fıkra 29.06.2005 tarihinde 5377 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddeyi uygulayan kararlar
20.345 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2024/229 K.2026/143 T.2026-03-11Ceza Genel KuruluYerleşik içtihat
Ulaşılan sonuç karşısında sanık hakkında TCK'nın 43/1. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerinin uygulanma şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirilmemiştir.
- 4. Ceza Dairesi · E. 2025/1057 · K. 2025/6706 · T. 15.04.2025Daire kararı
anılan dosyada suç tarihinin 01/06/2019, iddianame düzenlenme tarihinin 03/12/2019 olduğu, inceleme konusu dosyada ise suç tarihinin 17/11/2019, iddianame düzenlenme tarihinin 18/06/2020 olduğu tespit edilerek, eylemlerin zincirleme suç kapsamında kaldığı gerekçesiyle 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca artırım yapılarak daha sonra mahsup işlemi yapılmış ise de, diğer davaya konu olan fiil nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması sebebiyle,
- 2. Ceza Dairesi · E. 2024/16583 · K. 2024/21267 · T. 25.12.2024Daire kararıBozma
1-Sanığın hırsızlık eyleminin, bir fiil ile aynı suçun birden fazla mağdura karşı işlenmesi sebebiyle aynı neviden fikri içtima oluşturduğu gözetilmeden, sanık hakkında tek bir hırsızlık suçundan ceza verilip, 5237 sayılı Kanun'un 43/2. maddesi gereğince bu cezanın arttırılması gerekirken, yazılı şekilde her bir katılan için ayrı ayrı ceza tayininde,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Zincirleme SuçCeza Hukuku Genel · 4 Teşebbüs, İştirak, İçtima · 17:24
Bu maddeye özel soru
Fail Can, bir toplantı sırasında salonda bulunan 5 farklı kişiye yönelik olarak tek bir cümle ile ağır hakarette bulunmuştur. Can'ın bu eylemi, "Aynı Neviden Fikri İçtima" hükümleri uyarınca nasıl cezalandırılmalıdır?
- A) Mağdur sayısı kadar ayrı ayrı hakaret suçundan ceza verilir.
- B) Sadece bir kişiye hakaret etmiş gibi temel ceza verilir, artırım yapılmaz.
- C) Tek bir fiille aynı suçun birden fazla kişiye karşı işlenmesi nedeniyle tek bir cezaya hükmedilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır.
- D) En ağır cezayı gerektiren mağdurun şikayeti üzerinden ceza verilir.
- E) Eylem zincirleme suç kapsamında değerlendirilir ve ceza iki katına çıkarılır.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl