TCK Madde 44Fikri içtima
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5237 sayılı Kanun'un 44. maddesi, tek bir fiille birden fazla farklı suçun oluşması hâlinde (farklı neviden fikri içtima) faile uygulanacak cezayı düzenler. Hükmün kapsamı, fiilin tekliği, ihlal edilen suçların farklılığı ve bu suçlardan en ağır cezayı gerektirenin belirlenmesidir. Madde, aynı neviden fikri içtimayı (aynı suçun birden fazla kez oluşması) düzenlemez; bu hal ayrı bir kurallara tabidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır.
Madde gerekçesi
Madde metninde, farklı neviden fikri içtima düzenlenmiştir. Kişi, işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olabilir; ancak non bis in idem kuralı gereğince bu fiilden dolayı ancak bir defa cezalandırılabilir. Gerçekleştirdiği fiilin birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olması durumunda, failin bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren suç nedeniyle cezalandırılması yoluna gidilmelidir. Böylece, bir fiilden dolayı kişinin birden fazla cezalandırılmasının önüne geçilmek amaçlanmıştır. Bir suçun temel ve nitelikli şekillerinin dışındaki suçlar, fikri içtima uygulamasında farklı suç olarak kabul edilmelidir. Gerek doktrinde gerek uygulamamızda, hedefte sapma durumunda da fikri içtima hükmünün uygulanması gerektiği konusundaki görüş hâkimdir. Bu nedenle, kanuni düzenlemede hedefte sapmanın şahısta yanılma ile birlikte değerlendirilmesinden vazgeçilmiştir. Örneğin bir kişiyi yaralamak için fırlatılan sopa, mağduru yaraladıktan sonra veya mağdura isabet etmeden vitrin camına çarparak kırılmasına neden olabilir. Bu durumda, sopa fırlatma fiiliyle hem tamamlanmış veya teşebbüs aşamasında kalmış kasten yaralama suçu hem de başkasının malına zarar verme suçu işlenmiş olmaktadır. Aynı şekilde, bir kişiyi öldürmek için ateşlenen silâhtan çıkan kurşun, mağdura isabet etmeden duvara çarpması nedeniyle sekerek bir başkasının ölümüne veya yaralanmasına neden olabilir. Bu durumda, hedeflenen kişi açısından kasten öldürme suçu teşebbüs aşamasında kalmıştır; ancak, sekme sonucunda ölümüne veya yaralanmasına neden olunan kişi açısından ise, taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçu işlenmiş olmaktadır. Bu gibi durumlarda kişi işlediği bir fiille birden fazla farklı suçun oluşumuna neden olmaktadır ve bu suçlardan en ağır cezayı gerektireni ile cezalandırılmasıyla yetinilmelidir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Bu maddedeki kavramlar
- Fikri içtima
- En ağır cezayı gerektiren suç
- Farklı neviden suç
- Fiilin tekliği
- Hedefte sapma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.319 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2018/466 K.2021/364 T.2021-09-07Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Özel Dairelerin yerleşik içtihatları uyarınca Boğaziçi Kanunu kapsamında kalan bir bölgede yapılan izinsiz imalatın bina niteliğinde olması durumunda sanığın eylemi anılan Kanun’un 18 ve TCK’nın 184. maddelerinde tanımlanan suçları oluşturacak ancak TCK’nın 44. maddesindeki fikri içtima kuralları uyarınca sanık hakkında daha ağır cezayı gerektiren TCK’nın 184. maddesi uygulanarak hüküm kurulacaktır.
- Ceza Genel Kurulu E.2013/135 K.2014/164 T.2014-04-01Ceza Genel KuruluRet
Yargıtay CGK'nun 06.07.2010 gün 2010/51-162 sayılı kararı uyarınca, kasten yaralama ve korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme suçlarından açılan davalarda, bir bütün halinde 'sanığın işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet vermesi' nedeniyle 5237 sayılı Kanunun 44. maddesinde düzenlenen fikri içtima kuralı gereğince en ağır cezayı gerektiren fiilden hüküm kurulması hususunun tartışılması gerekmektedir.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/310 · K. 2025/2748 · T. 09.04.2025Daire kararıBozma
sanığa isnat edilen eylemin taksirle yaralama ve hayvanı tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakma suçları kapsamında kaldığı ve şüpheli hakkında 5237 sayılı Kanun'un 44. maddesi uyarınca daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan soruşturma yürütülmesi gerektiği cihetle, öncelikle mağdurda oluşan yaralanmada şüphelinin kusurunun bulunup bulunmadığı belirlendikten sonra, yüklenen suçun işlendiğine dair şüpheli hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşması halinde,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Farklı Neviden Fikri İçtimaCeza Hukuku Genel · 4 Teşebbüs, İştirak, İçtima · 20:05
Bu maddeye özel soru
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 44. maddesinde düzenlenen 'farklı neviden fikri içtima' kurumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, ceza hukuku dogmatiği ve Yargıtay uygulamaları çerçevesinde yanlıştır?
- A) Failin işlediği tek bir fiille kanunun birden fazla farklı hükmünü ihlal etmesi durumunda, bu suçlardan yalnızca en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılması esası benimsenmiştir.
- B) TCK m. 212'de düzenlenen zimmet ve belgede sahtecilik suçları arasındaki ilişkiye dair özel içtima kuralı hariç olmak üzere, farklı suçların maddi unsurları arasında kısmi bir örtüşme bulunması, kural olarak farklı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.
- C) Tek bir söylemle hem Cumhurbaşkanına hem de aynı ortamda bulunan bir kamu görevlisine yönelik hakaret fiilinin gerçekleştirilmesi durumunda, fiilin tekliği nedeniyle TCK m. 44 hükümlerinin uygulanması gerekir.
- D) Fikri içtima ilişkisi içindeki suçlardan birinin genel af kanunu kapsamına girmesi, fiilin başlangıçtaki haksızlık bütünlüğünü etkilemeyeceğinden, kalan suçun cezalandırılmasında fikri içtima kuralları uygulanmaya devam eder.
- E) Farklı neviden fikri içtima oluşturan bir eylem nedeniyle ayrı yargılamalar yapılarak faile ilişkin iki ayrı mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesi, 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki defa yargılama yasağı) ilkesini ihlal eder.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl