TCK Madde 57Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5237 sayılı Kanun m.57, fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişiler hakkında uygulanacak koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbirini düzenler. Düzenlenen konular; tedbirin hükmedilmesi, tedbirin uygulanacağı yer, tedbirden serbest bırakılma koşulu, kurumda geçirilecek asgari süre, tıbbi kontrol ve takip, tehlikeliliğin yeniden arttığı hal ve alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılarına özgü tedbirdir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişi hakkında, koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları, yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınırlar.
(2)Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmiş olan akıl hastası, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirtilmesi üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir. (Ek cümle:24/12/2025-7571/15 md.) Ancak, hakkında 32 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları için kurumda geçirilecek süre, ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda bir yıldan, üst sınırı on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise altı aydan az olamaz.
(3)Sağlık kurulu raporunda, akıl hastalığının ve işlenen fiilin niteliğine göre, güvenlik bakımından kişinin tıbbi kontrol ve takibinin gerekip gerekmediği, gerekiyor ise, bunun süre ve aralıkları belirtilir.
(4)Tıbbi kontrol ve takip, raporda gösterilen süre ve aralıklarla, Cumhuriyet savcılığınca bu kişilerin teknik donanımı ve yetkili uzmanı olan sağlık kuruluşuna gönderilmeleri ile sağlanır.
(5)Tıbbi kontrol ve takipte, kişinin akıl hastalığı itibarıyla toplum açısından tehlikeliliğinin arttığı anlaşıldığında, hazırlanan rapora dayanılarak, infaz hâkimliğince yeniden koruma ve tedavi amaçlı olarak güvenlik tedbirine hükmedilir. Bu durumda, bir ve devamı fıkralarda belirlenen işlemler tekrarlanır.
(6)(Mülga:24/12/2025-7571/15 md.)
(7)Suç işleyen alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılarına özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir. Bu kişilerin tedavisi, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığından kurtulmalarına kadar devam eder. Bu kişiler, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca bu yönde düzenlenecek rapor üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir.
- 1.(madde başlığı)17/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, ikinci ve yedinci fıkrada yer alan “mahkeme veya hakim” ibareleri “infaz hâkimi” şeklinde ve altıncı fıkrada yer alan “mahkeme” ibaresi “infaz hâkimi” şeklinde değiştirilmiş, maddenin beşinci fıkrasına “dayanılarak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 2 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Maddede akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri düzenlenmiştir. Buna göre, fiili işlediği sırada akıl hastası olan kişiler, yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınırlar. Akıl hastaları ile ilgili güvenlik tedbiri açısından belli bir süre öngörülmüş değildir. Bu nedenle, güvenlik tedbiri, akıl hastasının toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalkmasına veya önemli ölçüde azalmasına kadar uygulanmaya devam edilecektir. Kusur yeteneği tam olarak kalkmamış olmakla birlikte, işlediği fiille ilgili olarak hastalığı yüzünden davranışlarını yönlendirme yeteneği azalmış olan kişinin mahkûm olduğu hapis cezasının, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine çevrilmesine de olanak tanınmıştır. Keza, suç işleyen alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılarına özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınması ve bu kişilerin tedavisinin, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığından kurtulmalarına kadar devam etmesi öngörülmüştür. Bu kişiler, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca bu yönde düzenlenecek rapor üzerine mahkeme veya hâkim kararıyla serbest bırakılabilecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 24.12.20252. fıkra bir cümlesi 24.12.2025 tarihinde 7571 sayılı Kanunla eklendi
- 24.12.20256. fıkra 24.12.2025 tarihinde 7571 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(2)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Akıl hastası
- Sağlık kurulu raporu
- Serbest bırakma
- Alkol veya uyuşturucu ya da uyarıcı madde bağımlısı
- Koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbiri
- Tıbbi kontrol ve takip
- Yüksek güvenlikli sağlık kurumu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
482 karar arasından seçildi- 4. Ceza Dairesi · E. 2023/16338 · K. 2026/3421 · T. 16.02.2026Daire kararıDüzeltilerek onama
Anlaşılmış, hükümde Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, "25.06.2021 tarih ve 31522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7328 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değişik 5237 sayılı Kanun'un 57/2. maddesi uyarınca sanık ...'ün yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirtilmesi üzerine yapılacak değerlendirmenin 'infaz hakimi' tarafından yapılması gerektiği gözetilmeyerek, hükümde 'mahkemece' serbest bırakılabileceğinin belirtilmesi," dışında isabetsizlik görülmemiştir.
- 4. Ceza Dairesi · E. 2023/14326 · K. 2026/116 · T. 05.01.2026Daire kararıDüzeltilerek onama
Ancak kurulan hükümde Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, 5237 sayılı Kanun'un 57 nci maddesi gereğince akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirinin uygulanmasına hükmedildiği halde, aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince "Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilmiş olan akıl hastası, yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirlenmesi üzerine mahkemece serbest bırakılmasına." karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, dışında hukuka aykırılık görülmemiştir.
- Ceza Genel Kurulu E.2018/565 K.2021/524 T.2021-11-04Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
toplumsal düşünceye katılımının zayıfladığı, belirgin biçimde muhakeme güçlükleri yaşadığı" belirtildikten sonra "Sonuç" bölümünde katılanda atipik psikoz denilen akıl hastalığı bulunduğu, katılanın bu hâliyle 5275 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca iyileşinceye kadar cezasının infazının geri bırakılmasının ve TCK'nın 57. maddesinde belirtilen bir ... kurumunda koruma ve tedavi altına alınmasının uygun olduğu kanaatinin bildirildiği,
Madde bu karardan sonra (24.12.2025) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Güvenlik TedbirleriCeza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 9:28
- Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik TedbirleriCeza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 15:00
Bu maddeye özel soru
Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri kapsamında, kişi ne zaman serbest bırakılabilir?
- A) Hapis cezasının süresi dolduğunda.
- B) Yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının belirtilmesi üzerine mahkeme kararıyla.
- C) Ailesinin talebi üzerine her zaman.
- D) Belirli bir süre tedavi gördükten sonra otomatik olarak.
- E) İlaçlarını düzenli kullandığını beyan etmesi üzerine.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl