TCK Madde 62Takdiri indirim nedenleri

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 12.05.2022

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, failin lehine takdiri indirim nedenlerinin varlığı hâlinde uygulanacak ceza indirimini düzenler. Düzenlediği konular şunlardır: ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezalarının yerine geçecek cezalar, diğer cezaların indirim oranı ve takdiri indirim nedenlerinin neler olabileceği ile bunların gerekçeyle gösterilmesi. Madde, her suç tipi bakımından ve gerçek kişi failler hakkında uygulanır; indirim hâkimin takdirindedir ve bunun için sanığın talep etmesi gerekmez.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, 21 yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.1

(2)Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri (…)2 göz önünde bulundurulabilir. (Ek cümle:12/5/2022-7406/1 md.) Ancak failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmaz. Takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir.

  1. 1.(1. fıkra)31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “beşte” ibaresi “altıda” olarak değiştirilmiştir.
  2. 2.(2. fıkra)12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “sürecindeki davranışları,” ibaresi “sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya” şeklinde değiştirilmiş ve “gibi hususlar” ibaresi madde metninden çıkarılmış, fıkraya “kararda” ibaresinden sonra gelmek üzere “gerekçeleriyle” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Takdiri indirim nedenlerinin varlığı durumunda Tasarıda kabul edilen indirim oranlarında kısmen değişiklik yapılmıştır. Ayrıca, takdiri indirim nedenlerinin neler olabileceği, sınırlı olmamak üzere ve örnekler şeklinde belirlenmiştir. Bunlar, maddenin ikinci fıkrasında failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar olarak belirlenmişlerdir. Bu nedenler, Hükûmet Tasarısında temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilecek hususlar arasında gösterilmişti. Ancak, yapılan değişiklikle, mükerrer değerlendirme yasağı dolayısıyla, bu nedenlerin temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınmaması, sadece takdiri indirim nedenleri olarak göz önünde bulundurulması gereği kabul edilmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.

Değişiklik geçmişi(3)
  1. 12.05.20222. fıkra bir cümlesi 12.05.2022 tarihinde 7406 sayılı Kanunla eklendi
  2. 12.05.20222. fıkra 12.05.2022 tarihinde 7406 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  3. 31.03.20051. fıkra 31.03.2005 tarihinde 5328 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(2)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

72.393 karar arasından seçildi

İçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (17.12.2025, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.

  1. Ceza Genel Kurulu E.2024/444 K.2025/31 T.2025-01-15
    Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
    işlendiği yer ve zaman, meydana gelen tehlikenin ağırlığı göz önünde bulundurulup sanığın eylemi, faaliyetleri, kastının yoğunluğu da göz önüne alınarak alt sınırdan uzaklaşılarak cezalandırılması yoluna gidilmiş, duruşmalardaki olumlu tavırları nedeniyle hakkında TCK'nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim uygulanarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur...'' şeklindeki ifadelerle kararın gerekçesi açıklanmış ve sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.
  2. 1. Ceza Dairesi · E. 2025/3027 · K. 2026/2160 · T. 25.03.2026
    Daire kararıOnama
    Yargıtay Birinci Ceza Dairesinin 2025/3027 E. 2026/2160 K. sayılı kararının çoğunluk görüşüne, sanık ... hakkında kurulan hükümde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza indirimi yapılması gerektiği düşüncesinde olduğumdan katılmamaktayım.
  3. 5. Ceza Dairesi · E. 2022/10616 · K. 2025/9212 · T. 16.09.2025
    Daire kararıDüzeltilerek onama
    Katılan ... vekili ve sanık müdafiinin istinaf başvuruları üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 18.10.2022 tarihli ve 2022/2441 Esas, 2022/2864 sayılı Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükmün ikinci maddesinin birinci paragrafından sonra gelmek üzere 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesinin uygulanması suretiyle sanığın neticeten 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek 5271 sayılı Kanun'un 280/1-c maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Hukuku Genel Hükümler

Aşağıdakilerden hangisi takdiri indirim nedeni olarak kabul edilmez?

  1. A) Failin geçmişi
  2. B) Failin sosyal ilişkileri
  3. C) Failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışları
  4. D) Failin yargılama sürecindeki pişmanlığı
  5. E) Cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri

Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl