CMK Madde 150Müdafiin görevlendirilmesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, şüpheli veya sanığın müdafi seçmesini ve seçemediği hallerde müdafi görevlendirilmesini düzenler. Müdafi seçme isteği üzerine görevlendirme (fıkra 1), çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz kişiler ile beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda kanun gereği zorunlu müdafilik (fıkra 2 ve 3) ve zorunlu müdafilikle ilgili yönetmeliğe yollama (fıkra 4) konularını kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 6/12/2006 – 5560/21 md.)
(1)Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir.
(2)Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.
(3)Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fıkra hükmü uygulanır.
(4)Zorunlu müdafilikle ilgili diğer hususlar, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 06.12.2006maddenin tamamı 06.12.2006 tarihinde 5560 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Sanık
- Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
- Kovuşturma
- İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- Müdafi
- Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası
- İstem üzerine müdafi görevlendirilmesi
- Kendini savunamayacak derecede malul
- Türkiye Barolar Birliği görüşü
- Zorunlu müdafilik
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8.632 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (22.04.2026, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Ceza Genel Kurulu E.2021/421 K.2022/21 T.2022-01-18Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Özel Dairece sanığa CMK’nın 150/1. maddesi uyarınca müdafi görevlendirilmesi için Ankara Baro Başkanlığına 01.02.2018 tarihinde müzekkere yazıldığı, sonrasında sanığa müdafi atandığı,
- Ceza Genel Kurulu E.2020/254 K.2020/388 T.2020-09-29Ceza Genel KuruluDüzeltilerek onamaYerleşik içtihat
Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; akıl hastalığı nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ve akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına karar verilen sanığa CMK'nın 150/2. maddesi uyarınca atanan zorunlu müdafi ücretinin, yargılama gideri olarak yükletilip yükletilemeyeceğinin belirlenmesine ilişkindir.
- 1. Ceza Dairesi · E. 2025/3254 · K. 2026/389 · T. 21.01.2026Daire kararıBozma
Sanık ...'ın kasten öldürmeye teşebbüs suçundan yargılandığı ilk derece mahkemesinde 5271 sayılı Kanun'un "Müdafiin görevlendirilmesi" kenar başlıklı 150/3. maddesi uyarınca atanan müdafii tarafından temsil edildiği, kurulan mahkumiyet hükmünün sanık ve müdafii tarafından istinaf edildiği, dosya istinaf aşamasındayken sanık müdafiinin 08.05.2023 tarihli dilekçesi ile sanık müdafiiliğinden çekildiğini bildirdiği, bu dilekçenin sanığa tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, 5271 sayılı Kanun'un "Müdafiin görevlendirilmesi" kenar başlıklı 150/3. maddesinde,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Şüpheli (K), 14 yaşındadır ve hırsızlık suçundan yakalanmıştır. Ailesi avukat tutacak maddi güce sahip değildir. Bu durumda prosedür nedir?
- A) Avukatsız ifadesi alınır.
- B) Çocuk olduğu için istemi aranmaksızın zorunlu müdafi görevlendirilir.
- C) Sadece ailesi isterse baro avukat atar.
- D) Sosyal hizmet uzmanı eşliğinde ifadesi alınır, avukata gerek yoktur.
- E) Çocuk mahkemesi kurulana kadar beklenir.
Bu maddeyle ilgili 8 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl