CMK Madde 151Müdafi görevini yerine getirmediğinde yapılacak işlem ve müdafilik görevinden yasaklanma

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 24.07.2019Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, 150. madde uyarınca görevlendirilen zorunlu müdafinin duruşmada hazır bulunmaması, vakitsiz çekilmesi veya görevini yerine getirmekten kaçınması hâlinde hâkim veya mahkemenin izleyeceği işlemi düzenler. Ayrıca belirli suçlardan şüpheli, sanık veya hükümlünün müdafisi olan avukatın müdafilik veya vekillik görevinden yasaklanmasını, yasaklama talebinin ve kararının usulünü, süresini, bildirimini ve ziyaret yasağını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)150 nci madde hükmüne göre görevlendirilen müdafi, duruşmada hazır bulunmaz veya vakitsiz olarak duruşmadan çekilir veya görevini yerine getirmekten kaçınırsa, hâkim veya mahkeme derhâl başka bir müdafi görevlendirilmesi için gerekli işlemi yapar. Bu durumda mahkeme oturuma ara verebileceği gibi oturumun ertelenmesine de karar verebilir.

(2)Eğer yeni müdafi savunmasını hazırlamak için yeterli zaman olmadığını açıklarsa oturum ertelenir.

(3)(Ek:25/5/2005 - 5353/22 md.) 149 uncu maddeye göre seçilen veya 150 nci maddeye göre görevlendirilen ve Türk Ceza Kanununun 220 ve 314 üncü maddesinde sayılan suçlar ile terör suçlarından şüpheli, sanık veya hükümlü olanların müdafilik veya vekillik görevini üstlenen avukat, hakkında bu fıkrada sayılan suçlar nedeniyle kovuşturma bulunması halinde müdafilik veya vekillik görevini üstlenmekten yasaklanabilir.23

(4)(Ek:25/5/2005 - 5353/22 md.) Cumhuriyet savcısının yasaklamaya ilişkin talebi hakkında, hâkim veya mahkeme tarafından gecikmeksizin karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz edilebilir. İtiraz sonucunda yasaklama kararının kaldırılması halinde avukat görevini devam ettirir. Müdafilik görevinden yasaklama kararı, kovuşturma konusu suçla sınırlı olmak üzere, bir yıl süre ile verilebilir. Ancak, kovuşturmanın niteliği itibariyle bu süreler altı aydan fazla olmamak üzere en fazla iki defa uzatılabilir. Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi veya kovuşturma sonunda mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi halinde, kesinleşmesi beklenmeksizin yasaklama kararı kendiliğinden kalkar.45

(5)(Ek:25/5/2005 - 5353/22 md.) Görevden yasaklama kararı, şüpheli, sanık veya hükümlü ile yeni bir müdafi görevlendirilmesi için derhal ilgili baro başkanlığına bildirilir.6

(6)(Ek:25/5/2005 - 5353/22 md.) Müdafi veya vekil görevden yasaklanmış bulunduğu sürece başka davalarla ilgili olsa bile müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği kişiyi ceza infaz kurumunda veya tutukevinde ziyaret edemez.

  1. 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı " Müdafi görevini yerine getirmediğinde yapılacak işlem" iken 25/5/2005 tarihli ve 5353 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  2. 2.(3. fıkra)3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tutuklu ve” ibaresi “şüpheli, sanık veya” şeklinde, “kovuşturma açılması halinde tutuklu veya hükümlünün müdafilik veya vekilliğini” ibaresi “soruşturma ya da kovuşturma bulunması halinde müdafilik veya vekillik görevini” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.(3. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “soruşturma ya da” ibaresi iptal edilmiştir.
  4. 4.(4. fıkra)3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “müdafi veya vekil hakkında açılan kovuşturmanın yapıldığı” ibaresi “hâkim veya” şeklinde, “Kovuşturma sonunda” ibaresi “Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi veya kovuşturma sonunda” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkraya “Müdafilik görevinden yasaklama kararı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “avukat hakkındaki soruşturma veya” ibaresi ve “Ancak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “soruşturma veya” ibaresi eklenmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
  5. 5.(4. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “avukat hakkındaki soruşturma veya” ibaresi ve “soruşturma veya” ibaresi iptal edilmiştir.
  6. 6.(5. fıkra)3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tutuklu” ibaresi “şüpheli, sanık” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(7)
  1. 24.07.20193. fıkra 24.07.2019 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2018/73, K.2019/65)
  2. 24.07.20194. fıkra 24.07.2019 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2018/73, K.2019/65)
  3. 25.05.2005madde başlığı 25.05.2005 tarihinde 5353 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 25.05.20053. fıkra 25.05.2005 tarihinde 5353 sayılı Kanunla eklendi
  5. 25.05.20054. fıkra 25.05.2005 tarihinde 5353 sayılı Kanunla eklendi
  6. 25.05.20055. fıkra 25.05.2005 tarihinde 5353 sayılı Kanunla eklendi
  7. 25.05.20056. fıkra 25.05.2005 tarihinde 5353 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(5)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddede geçen tanımlar(6)
Şüpheli
Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Sanık
Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Müdafi
Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
Vekil
Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı
Soruşturma
Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
Kovuşturma
İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

56 karar arasından seçildi
  1. 6. Ceza Dairesi · E. 2025/1987 · K. 2025/6848 · T. 26.06.2025
    Daire kararıRet
    Mahkemece 5271 sayılı Kanun'un 151/1. maddesi gereği zorunlu müdafi atanmasına karar verildiği, 26.04.2023 tarihli sonraki duruşmada sanıklara atanan zorunlu müdafiler huzurunda hükmün kurulduğu ve bu kararın atanan zorunlu müdafiiler tarafından temyiz edildiği, ayrıca kendisine gerekçeli karar tebliğ edilmeyen sanık ...'ın 11.05.2023 tarihli temyiz dilekçesini,
  2. 3. Ceza Dairesi · E. 2021/21033 · K. 2024/2685 · T. 26.02.2024
    Daire kararıBozma
    5271 sayılı Kanun'un 151 inci maddesine göre görevlendirilen müdafii, duruşmada hazır bulunmaz veya vakitsiz olarak duruşmadan çekilir veya görevini yerine getirmekten kaçınırsa, hâkim veya mahkeme derhâl başka bir müdafii görevlendirilmesi için gerekli işlemi yapmak zorundadır.
  3. Ceza Genel Kurulu E.2011/30 K.2011/101 T.2011-05-17
    Ceza Genel KuruluBozma
    Sanıklara yüklenen suçun yasada öngörülen cezası itibariyle 5271 sayılı CYY’nın 150/3 ve 151/1. maddeleri uyarınca sanıklar N. A. M.P.A.D.C.M.H.İ.M.H.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Muhakemesi Hukuku

I. Silahlı örgüt II. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma III. Terör suçları 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre avukat, yukarıdaki suçlardan hangisi/hangileri nedeniyle kendisi hakkında kovuşturma bulunması halinde müdafilik görevinden yasaklanabilir?

  1. A) I ve III
  2. B) II ve III
  3. C) I, II ve III
  4. D) I ve II
  5. E) Yalnız III

Bu maddeyle ilgili 11 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl