CMK Madde 196Sanığın duruşmadan bağışık tutulması

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 01.02.2018

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

CMK m.196, sanığın duruşmada hazır bulunmasından bağışık tutulmasını, istinabe yoluyla sorgusunu, görüntülü ve sesli iletişim (SEGBİS) yoluyla katılımını, yargı çevresi dışındaki cezaevi veya hastanedeki sanığın oturumlara getirilmemesini ve yurt dışındaki sanığın sorgusunu düzenler. Hükmün uygulandığı kişi, yargılanan sanık ve onun müdafiidir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir.

(2)Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Sorgu için belirlenen gün, Cumhuriyet savcısı ile sanık ve müdafiine bildirilir. Cumhuriyet savcısı ile müdafiin sorgu sırasında hazır bulunması zorunlu değildir. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur.

(3)Sorgu tutanağı duruşmada okunur.

(4)(Değişik: 15/8/2017-KHK-694/147 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/142 md.) Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir.

(5)Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir.

(6)Yurt dışında bulunan sanığın, belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(2)
  1. 01.02.20184. fıkra 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  2. 15.08.20174. fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddede geçen tanımlar(3)
Sanık
Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Müdafi
Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
Sorgu
Şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini

Bu maddedeki kavramlar

  • Duruşmadan bağışıklık
  • Görüntülü ve sesli iletişim
  • İstinabe yoluyla sorgu
  • Yargı çevresi dışındaki hastane veya tutukevi
  • Yurt dışında bulunan sanık

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

3.002 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2023/247 K.2025/298 T.2025-06-25
    Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "TCK'nın 158/1-L-3 maddeleri uyarınca mahkûmiyetine karar verilen sanık hakkında Özel Dairenin esastan ret kararı ile hükmün onanmasına ilişkin hükme Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının TCK'nın 158/1-L-3 maddelerinde öngörülen cezanın artırım maddelerine göre CMK'nın 150/3 ve 196/2 maddeleri uyarınca sanığa zorunlu müdafi atanması gerektiğine ilişkin itirazının Yargıtay Yüksek Ceza Genel Kurulunun itirazın kabulüne ilişkin sayın çoğunluğun kararına iştirak etmek mümkün bulunmamıştır, zira;
  2. 8. Ceza Dairesi · E. 2025/11873 · K. 2026/917 · T. 21.01.2026
    Daire kararıOnama
    2024/1735 Karar sayılı kararı ile sanığa isnat edilen suça ilişkin cezanın alt sınırının 5 yıl hapis cezası olduğu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 196/2. maddesine aykırı olarak, sanığın yakalama emri gereği götürüldüğü başka mahkeme tarafından sorguya çekilmesi suretiyle ve yine duruşmalardan bağışık tutulma talebi bulunmayan sanığın hükmün esasını oluşturan kısa kararın açıklandığı
  3. 11. Ceza Dairesi · E. 2025/4529 · K. 2025/16163 · T. 15.12.2025
    Daire kararıBozma
    E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunduğunun anlaşılması karşısında, sanığın duruşmalardan vareste tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar alınmadan kısa kararın okunduğu oturumda hazır edilmeksizin ya da ses ve görüntü bilişim sistemi (SEGBİS) aracılığı ile savunması alınmaksızın mahkumiyetine karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı Kanun'un 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlandığı anlaşılmakla, itiraz sebepleri yerinde görülmüştür.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ceza Muhakemesi Hukuku

Yurt dışında bulunan sanığın durumu ile ilgili hangisi doğrudur?

  1. A) Mutlaka Türkiye'ye getirilmelidir.
  2. B) Duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe ile sorgusu yapılabilir.
  3. C) Gıyabında hüküm verilir.
  4. D) Vatandaşlıktan çıkarılır.
  5. E) Davası dondurulur.

Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl