CMK Madde 202Tercüman bulundurulacak hâller
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Türkçe bilmeyen sanık veya mağdura tercüman bulundurulmasını, engelli sanık ve mağdura esaslı noktaların anlayabilecekleri biçimde anlatılmasını, soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur ve tanıklara bu kuralların uygulanmasını ve Türkçe bilen sanığın belirli aşamalarda başka bir dilde sözlü savunma yapma imkânını düzenler. Kişi bakımından sanık ve mağdur ile soruşturma evresinde dinlenen şüpheli ve tanıklar hedef alınmıştır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Sanık veya mağdur, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmiyorsa; mahkeme tarafından atanan tercüman aracılığıyla duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar tercüme edilir.
(2)Engelli olan sanığa veya mağdura, duruşmadaki iddia ve savunmaya ilişkin esaslı noktalar, anlayabilecekleri biçimde anlatılır.
(3)Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, soruşturma evresinde dinlenen şüpheli, mağdur veya tanıklar hakkında da uygulanır. Bu evrede tercüman, hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından atanır.1
(4)(Ek: 24/1/2013-6411/ 1 md.) Ayrıca sanık;
b)Esas hakkındaki mütalaanın verilmesi,
üzerine sözlü savunmasını, kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde yapabilir. Bu durumda tercüme hizmetleri, beşinci fıkra uyarınca oluşturulan listeden, sanığın seçeceği tercüman tarafından yerine getirilir. Bu tercümanın giderleri Devlet Hazinesince karşılanmaz. Bu imkân, yargılamanın sürüncemede bırakılması amacına yönelik olarak kötüye kullanılamaz.
(5)(Ek: 24/1/2013-6411/ 1 md.) Tercümanlar, il adlî yargı adalet komisyonlarınca her yıl düzenlenen listede yer alan kişiler arasından seçilirler. Cumhuriyet savcıları ve hâkimler yalnız bulundukları il bakımından oluşturulmuş listelerden değil, diğer illerde oluşturulmuş listelerden de tercüman seçebilirler. Bu listelerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
- 1.(3. fıkra)24/1/2013 tarihli ve 6411 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bu madde hükümleri,” ibaresi “Birinci ve ikinci fıkra hükümleri,” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(4. fıkra (a) bendi)24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “okunması” ibaresi “anlatılması” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(4)
- 24.11.20164. fıkra (a) bendi 24.11.2016 tarihinde 6763 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.01.20133. fıkra 24.01.2013 tarihinde 6411 sayılı Kanunla değiştirildi
- 24.01.20134. fıkra 24.01.2013 tarihinde 6411 sayılı Kanunla eklendi
- 24.01.20135. fıkra 24.01.2013 tarihinde 6411 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(3)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Sanık
- Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
- Soruşturma
- Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi
Bu maddedeki kavramlar
- Engelli
- Esaslı noktalar
- Başka bir dilde sözlü savunma
- Meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeme
- Tercüman listesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
80 karar arasından seçildi- İkinci Bölüm · E. 2014/15676 · T. 13.02.2020AYM bireysel başvuru
202. maddesine göre sanık veya mağdur, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe
- 1. Ceza Dairesi · E. 2024/6223 · K. 2025/5337 · T. 01.07.2025Daire kararıBozma
Artico/İtalya, B. No: 6694/74, 13.05.1980 § 33; Sejdovic/İtalya, B. No: 56581/00, 01.03.2006 § 81 kararlarında belirtildiği üzere savunma hakkı kısıtlanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesine, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesine ve 5271 sayılı Kanun'un 196 ve 202. maddelerine aykırı davranılması nedeniyle, hükmün,
- 10. Ceza Dairesi · E. 2023/19919 · K. 2024/16208 · T. 06.03.2024Daire kararıBozma
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 5271 sayılı Kanun'un 202 nci maddesi uyarınca, aşamalarda Türkçe bilmediği için tercüman eşliğinde savunması alınan sanığın, iddia makamının esas hakkındaki mütalaasına karşı diyeceklerinin tercüman bulunmaksızın sorulması ve savunmasının alınması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, hukuka aykırı görülmüştür.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Tercüman atanması ile ilgili olarak, Devlet Hazinesince giderlerin karşılanmadığı durum hangisidir?
- A) Sanığın meramını anlatacak kadar Türkçe bilmemesi
- B) Sanığın engelli olması
- C) Mağdurun Türkçe bilmemesi
- D) Sanığın kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği başka bir dilde savunma yapmak istemesi
- E) Soruşturma evresinde şüphelinin Türkçe bilmemesi