CMK Madde 225Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, kovuşturma evresinde hükmün neye ve kime ilişkin verilebileceğini düzenler. Hükmün konusunun iddianamede unsurları gösterilen fiil ve fail olduğunu, mahkemenin ise fiilin hukuki nitelendirmesinde iddia ve savunmaya bağlı olmadığını belirtir. Kamu davasının konusu ile hükmün konusu arasındaki sınırı çizer ve hem sanık hem mahkeme bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir.

(2)Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.

Kanun metninde bu maddeHam metin

Bu maddedeki kavramlar

  • Fail
  • Fiil
  • Fiilin nitelendirilmesi
  • Hükmün konusu
  • İddianamede unsurların gösterilmesi

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

2.121 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2022/265 K.2023/178 T.2023-03-22
    Ceza Genel KuruluDüzeltilerek onamaYerleşik içtihat
    24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 140-85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması, dava konusu eşyanın müsaderesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken tasfiyesine de hükmolunması ve ... plaka sayılı nakil aracı hakkında açılmış bir dava olmadığı hâlde CMK’nın 225/1 maddesine aykırı olarak nakil aracının müsaderesine karar verilmesi isabetsizliklerinden BOZULMASINA,
  2. 4. Ceza Dairesi · E. 2025/12315 · K. 2026/1592 · T. 15.01.2026
    Daire kararıBozma
    Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 21.02.20 12... /570-51 sayılı Kararında açıklandığı üzere, soruşturma evresinde elde ettiği kanıtlardan ulaştığı sonuca göre iddianameyi hazırlamakla görevli iddia makamı, 5271 sayılı Kanun'un 225/1. maddesi uyarınca kovuşturma aşamasının sınırlarını belirlemektedir.
  3. 11. Ceza Dairesi · E. 2025/3787 · K. 2025/15364 · T. 27.11.2025
    Daire kararıBozma
    5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 225. maddesi uyarınca hükmün konusu, duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı nazara alındığında; Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 02.03.2015 tarihli ve 2015/1864 Esas sayılı iddianamesinde sanığın, ...isimli iş yerinin sahibi olan ...'a yönelik işlediği iddia olunan eylem anlatıldığı halde,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Genel

Sanık Emre hakkında "Nitelikli Hırsızlık" suçundan dava açılmıştır. Duruşma aşamasında toplanan deliller doğrultusunda mahkeme, fiilin hırsızlık değil, cebir ve tehdit kullanılarak gerçekleştirilen bir "Yağma" suçu olduğunu değerlendirmektedir. Bu durumda Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca mahkemenin izlemesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Mahkeme iddianamede gösterilen suçla bağlıdır, yağma suçundan hüküm kuramaz.
  2. B) Mahkeme görevsizlik kararı vererek dosyayı Cumhuriyet savcılığına iade eder.
  3. C) Suçun hukuki niteliğinin değiştiği sanığa bildirilerek ek savunma hakkı tanınır ve yeni nitelendirmeye göre hüküm kurulur.
  4. D) Mahkeme ek savunmaya gerek duymaksızın doğrudan yağma suçundan mahkumiyet kararı verir.
  5. E) Mahkeme, iddianamedeki vasıf ile bağlı olduğu için sanığa hırsızlıktan ceza verip hükmü kesinleştirir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl