CMK Madde 226Suçun niteliğinin değişmesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
CMK m.226, suçun hukuki niteliğinin değişmesi ve cezanın artırılmasını ya da cezaya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektiren hallerde sanığa ek savunma hakkı tanınmasının koşullarını ve usulünü düzenler. Mahkûmiyetin iddianamede gösterilen kanun hükmünden başkasıyla kurulamayacağı kuralı, ek savunma süresi ve bildirimlerin kime yapılacağı bu kapsama girer.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.
(2)Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.
(3)Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.
(4)(Değişik:14/11/2024-7532/16 md.) Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, sanığa ve varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır. Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafie yapılan bildirimler yeterli kabul edilir.1
- 1.(4. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 26/3/2026 tarihli ve E.:2025/18; K.:2026/66 sayılı Kararı ile bu fıkranın üçüncü cümlesi iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (16/4/2027) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 26.03.20264. fıkra 26.03.2026 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2025/18, K.2026/66)
- 14.11.20244. fıkra 14.11.2024 tarihinde 7532 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Cezanın artırılmasını gerektiren hâl
- Ek güvenlik tedbiri
- Ek savunma
- Savunma için süre
- Suçun hukuki niteliğinin değişmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.122 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2024/198 K.2025/286 T.2025-06-25Ceza Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
Bu nedenle mahkeme, sübut bulan fiilin, iddianamede anlatılan suçu değil ve fakat bir başka suçu oluşturduğu düşüncesinde ise CMK'nın 226. maddesi gereğince durumdan sanığı haberdar edip (ek) savunmasını sormalıdır.
- 11. Ceza Dairesi · E. 2021/28732 · K. 2025/14652 · T. 18.11.2025Daire kararıBozma
İddianame ile sanık hakkında TCK'nin 157/1 maddesi uygulanması istenerek kamu davası açıldığı, Ankara 38. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.06.2015 tarihli ve 2015/2 91... /510 Karar sayılı görevsizlik kararında ise sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-d maddesi kapsamında kaldığından bahsedildiği, buna rağmen ek savunma hakkı tanınmadan TCK'nin 158/2 maddesi uyarınca sanığın cezalandırılmasına karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 226. maddesine muhalefet edilmesi,
- 2. Ceza Dairesi · E. 2025/7914 · K. 2025/12612 · T. 01.07.2025Daire kararıBozma
2- Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 26/05/2022 tarihli ve 2022/9201 sayılı iddianamesinde, sanıklar haklarında 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin uygulanmasının talep edildiği halde, 5271 sayılı Kanun’un 226. maddesi uyarınca sanıklara ek savunma hakkı verilmeden etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesi suretiyle savunma haklarının kısıtlanmasında, isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Sanık Emre hakkında "Nitelikli Hırsızlık" suçundan dava açılmıştır. Duruşma aşamasında toplanan deliller doğrultusunda mahkeme, fiilin hırsızlık değil, cebir ve tehdit kullanılarak gerçekleştirilen bir "Yağma" suçu olduğunu değerlendirmektedir. Bu durumda Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca mahkemenin izlemesi gereken usul aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mahkeme iddianamede gösterilen suçla bağlıdır, yağma suçundan hüküm kuramaz.
- B) Mahkeme görevsizlik kararı vererek dosyayı Cumhuriyet savcılığına iade eder.
- C) Suçun hukuki niteliğinin değiştiği sanığa bildirilerek ek savunma hakkı tanınır ve yeni nitelendirmeye göre hüküm kurulur.
- D) Mahkeme ek savunmaya gerek duymaksızın doğrudan yağma suçundan mahkumiyet kararı verir.
- E) Mahkeme, iddianamedeki vasıf ile bağlı olduğu için sanığa hırsızlıktan ceza verip hükmü kesinleştirir.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl