CMK Madde 283Sanık lehine başvurma hâlinde verilecek hüküm
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, yalnız sanık lehine istinaf yoluna başvurulmuş olması hâlinde, istinaf mercii tarafından yeniden verilecek hükmün ceza miktarını önceki hükümle belirlenmiş cezanın üstüne çıkarmasını yasaklar; bu yönüyle aleyhe bozma ve aleyhe değiştirme yasağını düzenler. Madde, hükmün ceza bakımından ağırlaşmamasını konu alır; hükmün hangi hallerde bozulacağını veya istinaf incelemesinin usulünü düzenlemez. Maddenin uygulanmadığı durumlar ise açıkça düzenlenmemiştir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 20.07.20171. fıkra 20.07.2017 tarihinde 7035 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Sanık
- Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Bu maddedeki kavramlar
- Kazanılmış hak
- Aleyhe değiştirme yasağı
- Önceki hüküm
- Sanık lehine başvurma
- Yeniden verilen hüküm
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
2.329 karar arasından seçildi- 4. Ceza Dairesi · E. 2025/12274 · K. 2026/4327 · T. 02.03.2026Daire kararıDüzeltilerek onama
Sanık hakkında kurulan hükümde Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, İlk Derece Mahkemesi tarafından hesap hatası yapılarak "1 yıl 9 ay 25 gün hapis" cezasına hükmedilmesi ve verilen hükmün yalnızca sanık tarafından istinaf edilmesine karşın; Bölge adliye mahkemesi ceza dairesince cezayı aleyhe değiştirme yasağı gözetilmeden "1 yıl 9 ay 26 gün hapis" cezasına hükmedilerek, 5271 sayılı Kanun'un 283. maddesine aykırı davranılması dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.
- 4. Ceza Dairesi · E. 2024/10984 · K. 2026/1692 · T. 19.01.2026Daire kararıDüzeltilerek onama
Bursa 23. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 26/11/2019 tarih, 2018/317 Esas ve 2019/981 sayılı kararıyla tehdit suçundan sanığın 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bozulduğu, bozma üzerine yapılan yargılama neticesinde "cezayı aleyhe değiştirme" yasağı gözetilmeyerek, sanığın görevi yaptırmamak için direnme suçundan 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun’un 283. maddesine aykırı davranılması, dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.
- 6. Ceza Dairesi · E. 2024/204 · K. 2025/10721 · T. 03.12.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
Bozma öncesi sanık hakkındaki sonuç ceza miktarı ile ilgili kazanılmış hakkının korunmasına karar verilmesi gerekirken, 5271 sayılı Kanun’un 283. maddesi uyarınca kazanılmış hak nedeniyle sanık hakkında hükmolunan 5 yıl 6 ay hapis cezası üzerinden infazına karar verilmesi,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.