CMK Madde 78Moleküler genetik incelemeler
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 75 ve 76. maddelerdeki işlemlerle elde edilen örnekler üzerinde moleküler genetik incelemenin şartlarını ve sınırlarını düzenler; bu incelemenin soybağının veya bulgunun şüpheli, sanık ya da mağdura ait olup olmadığının tespiti amacıyla yapılabileceğini ve bu amaç dışında tespit yapılmasının yasaklandığını kurar. Ayrıca kime ait olduğu belli olmayan beden parçaları üzerinde aynı incelemenin yapılabilmesine imkân verir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)75 ve 76 ncı maddelerde öngörülen işlemlerle elde edilen örnekler üzerinde, soybağının veya elde edilen bulgunun şüpheli veya sanığa ya da mağdura ait olup olmadığının tespiti için zorunlu olması hâlinde moleküler genetik incelemeler yapılabilir. Alınan örnekler üzerinde bu amaçlar dışında tespitler yapılmasına yönelik incelemeler yasaktır.
(2)Birinci fıkra uyarınca yapılabilen incelemeler, bulunan ve kime ait olduğu belli olmayan beden parçaları üzerinde de yapılabilir. Birinci fıkranın ikinci cümlesi, bu hâlde de uygulanır.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi
Bu maddedeki kavramlar
- Soybağı
- Elde edilen bulgu
- Kime ait olduğu belli olmayan beden parçası
- Moleküler genetik inceleme
- Yasak amaçlı inceleme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
12 karar arasından seçildi- 6. Ceza Dairesi · E. 2013/2793 · K. 2013/5134 · T. 18.03.2013Daire kararıBozma
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 78. maddesi gereğince müştekiden alınan biyolojik örnekler üzerinde şüphelinin kimliğinin tespiti, daha önceki olaylarda elde edilen ve muhafaza edilen DNA örnekleri ile karşılaştırma yapılarak aidiyetinin belirlenmesi amacıyla moleküler genetik inceleme yapılması talebinin anılan Kanun'un 80. maddesi uyarınca gizlilik ilkesi gereğince reddine dair,
- 13. Ceza Dairesi · E. 2013/17456 · K. 2013/24199 · T. 11.09.2013Daire kararıBozma
"İçtihat Metni"Otomobil hırsızlığı suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, araç üzerinde yapılan inceleme sonucunda elde edilen kanlı peçete ile suça sürüklenen çocuğun kan örneğinin mukayesesinin yapılması amacıyla suça sürüklenen çocuktan kan örneği alınmasına ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 78 ve 79. maddeleri gereğince genetik moleküler inceleme yapılmasına karar verilmesine yönelik ...
- 13. Ceza Dairesi · E. 2012/17565 · K. 2012/23123 · T. 07.11.2012Daire kararıBozma
İ… ili K… ilçesinde meydana gelen oto hırsızlık olayı ile ilgili olarak araç üzerinde yapılan inceleme sonucunda elde edilen biyolojik bulgular ile müştekiden alınan kan örneklerinin mukayesesinin yapılması amacıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 78 ve 79. maddeleri gereğince genetik moleküler inceleme kararı verilmesine yönelik İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebinin, müştekinin rızasının bulunduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir cinayet soruşturması sırasında, maktulün cesedinin yakınında kan lekeli bir eldiven bulunur ve Cumhuriyet savcısı bu eldivene delil olarak el koyar. Olay yeri yakınlarında yakalanan baş şüpheli (Ş), suçlamaları reddetmektedir. Delil ile şüpheli arasında bir bağ kurmak amacıyla, savcılık, eldiven üzerindeki biyolojik materyalin ileri bir analizini talep eder. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümlerine göre, eldivenden elde edilen biyolojik örnek üzerinde yapılması planlanan moleküler genetik incelemelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Söz konusu inceleme, ancak elde edilen bulgunun şüpheli, sanık ya da mağdura ait olup olmadığının tespiti için zorunlu olması hâlinde yapılabilir.
- B) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından bu incelemenin yapılmasına karar verilebilir; ancak bu karar yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulmalıdır.
- C) İncelenecek bulgunun bilirkişiye verilirken, incelemenin doğruluğunu temin etmek amacıyla şüphelinin adı, soyadı ve doğum tarihi gibi kimlik bilgileri de bildirilmelidir.
- D) Eldiven üzerinde yapılacak bu inceleme, soruşturmaya konu suçun cezasının üst sınırının iki yıldan az hapis olmaması koşuluna bağlıdır.
- E) Yapılacak inceleme, kimlik tespiti amacının yanı sıra, suçun işleniş biçimiyle uyumlu olabilecek genetik yatkınlıkların tespiti için de kullanılabilir.