Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu Madde 72
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5434 sayılı Kanun m.72, ölen sigortalı veya malulün ana ve babasına (hak sahibi anne-babaya) aylık bağlanmasının koşullarını, bu aylığın asgari ücrete dayalı alt sınırını, aylığın anne ve baba arasında eşit paylaştırılmasını, dul ve yetimlerle birlikte bağlanan aylıkların ilişkisini ve Cumhurbaşkanı kararıyla aylığın yükseltilmesini düzenler. Yalnız ana ve babalara bağlanacak aylıklar bakımından uygulanır; eş ve çocuklara bağlanan aylıkların esasları bu maddenin konusu değildir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 7/5/1986 – 3284/10 md.)
(Mülga birinci fıkra: 31/5/2006-5510/106 md.)
(Mülga ikinci fıkra: 31/5/2006-5510/106 md.)
(Mülga üçüncü fıkra: 31/5/2006-5510/106 md.)
(Değişik:1/4/1998 – 4354/2 md.)(Değişik birinci cümle: 12/7/2013-6495/91 md.) Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ve 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlanmış malullerden ölenlerin ya da bu hükümlere göre aylık bağlanmasını gerektiren olaylar sebebiyle hayatını kaybedenlerin ana veya babalarına, ölüm tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile bu Kanunun mülga 77 nci ve 92 nci maddelerinde sayılan haller hariç olmak kaydıyla herhangi bir şart aranmaksızın aylık bağlanır; ana ve babalara bağlanan aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarından az olamaz. Babaya bağlanan aylık, dul ve yetimlerin bulunması hali de dahil, ana ve babaya eşit olarak paylaştırılarak ödenir. Dul ve yetimlerle beraber baba veya anaya aylık bağlanması halinde, eş ve çocukların aylıkları baba veya ananın bulunmadığı durumlarda bağlanacak aylıktan az olamaz. (Değişik dördüncü cümle: 12/7/2013-6495/91 md.) Ana ve babalara bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık asgari ücretin net tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde ilave edilen kısım hariç olmak kaydıyla, bu fıkra kapsamında ana ve babalara bağlanacak aylıklar Cumhurbaşkanı kararı ile %200’üne kadar yükseltilebilir. Ödenecek aylığın Cumhurbaşkanınca artırılması halinde, bağlanan aylıkta meydana gelecek farklar ile dul ve yetimlerle beraber aylık bağlanması halinde, baba veya anaya bağlanan aylıklar da sosyal güvenlik kurumlarınca Hazineden tahsil edilir.123
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/75 md.; Mülga fıkra: 12/7/2013-6495/91 md.)
- 1.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 22 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde ve “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(1. fıkra)25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu fıkranın birinci ve dördüncü cümlelerine “yedek subay” ibarelerinden sonra gelmek üzere “ve yedek astsubay” ibaresi eklenmiştir.
- 3.(1. fıkra)9/8/2026 tarihli ve 7594 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin ana veya babasına” ibaresi “ana ve babalara” şeklinde ve dördüncü cümlesinde yer alan “Erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencilerinin ana ve babalarına” ibaresi “Ana ve babalara” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(8)
- 12.07.2013“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla değiştirildi
- 12.07.2013fıkra 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 17.04.2008fıkra 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla eklendi
- 31.05.20061. fıkra 31.05.2006 tarihinde 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 31.05.20062. fıkra 31.05.2006 tarihinde 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 31.05.20063. fıkra 31.05.2006 tarihinde 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 01.04.1998“Bu Kanunun 56 ncı maddesi ile mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri, 5510 sayılı…” ile başlayan fıkra 01.04.1998 tarihinde 4354 sayılı Kanunla değiştirildi
- 07.05.1986maddenin tamamı 07.05.1986 tarihinde 3284 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(7)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- 11.10.1983 Tarih ve 2913 Sayılı Kanun, 28.5.1986 Tarih ve 3292 Sayılı Kanun, 26.10.1990 Tarih ve 3671 Sayılı Kanun, 8.6.1949 Tarih ve 5434 Sayılı Kanun ile 14.7.1965 Tarih Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun m.6
- Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu geç. m.224
- Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu geç. m.225
Bu maddedeki kavramlar
- Ana veya babaya bağlanan aylık
- Asgari ücretin net tutarı
- Aylık yükseltilmesi
- Eşit paylaştırma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
45 karar arasından seçildi- 4. Hukuk Dairesi · E. 2020/286 · K. 2021/10456 · T. 15.12.2021Daire kararıDüzeltilerek onama
davalıya önce geçici köy koruculuğu görevini yaparken 4.10.1994 tarihinde şehit olan yakını nedeniyle 5434 sayılı Kanun’un 72. maddesi uyarınca 15.06.2008 tarihinden itibaren 2330 sayılı Kanunun kapsamında %25 artırımlı yetim aylığı bağlandığı, ardında da bu ödemeler devam ederken bu defa da babası adına SSK dan askerlik borçlanması yapılarak emeklilik işlemi gerçekleştirildiği ve 15.6.2008 tarihli tahsis talebine istinaden 1.7.2008 tarihinden itibaren SSK kapsamında ölüm aylığı ödendiğinin belirlenmesi nedeniyle davacı kurum tarafından aynı anda iki maaş alınamayacağından;
- 12. Daire · E. 2018/4669 · K. 2021/4734 · T. 12.10.2021Daire kararıOnama
oğlundan dolayı aylık bağlandığı 01/08/2008 tarihinde muhtaç olmadığının açık olduğu, 5434 sayılı Kanun'un 72. maddesi gereğince davacı anneye aylık bağlanabilmesi için muhtaç olma şartının aranması gerektiğinden ve annenin Sosyal Sigortalar Kurumundan aylık aldığının tespit edilmesi üzerine,
- 12. Daire · E. 2018/3995 · K. 2020/3872 · T. 02.12.2020Daire kararıOnama
kursun son haftasında asli görev yerinden kurs yerine giderken kendi sevk ve idaresindeki araçla yaptığı trafik kazası sonucu vefat etmesi karşısında, ölüm olayının görevle bağlantılı olduğu kanaatine varıldığı, dolayısıyla vazife malullüğü kapsamında kabul edilerek anne ve babası olan davacılara 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 47. maddesi ve 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca yetim aylığı bağlanması gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.