TBK Madde 120
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, borçlar hukukunda para borçlarında temerrüt faizinin oranını düzenler. Düzenlediği konular; sözleşmede temerrüt faizi oranı kararlaştırılmadığında uygulanacak oranın belirlenmesi, sözleşmeyle kararlaştırılabilecek temerrüt faizi oranının üst sınırı ve sözleşmede temerrüt faizi yerine akdi faiz oranının uygulanma koşuludur. Hüküm, faiz borcunun tarafları arasındaki borç ilişkilerinde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.
Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.
b. Faizlerde, iratlarda ve bağışlamada temerrüt faizi
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 103 üncü maddesini karşılamaktadır. Tasannın üç fıkradan oluşan 119 uncu maddesinde, genel olarak temerrüt faizi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 103 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Geçmiş gün ler faizi / a. Umumiyet itibariyle" şeklindeki ibareler, Tasarıda "2. Temerrüt faizi / a. Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun iki fıkradan oluşan 103 üncü maddesi, Tasarının 119 uncu mad desinde üç fıkra hâlinde, tamamen farklı bir hüküm olarak düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 103 üncü maddesinde yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Fıkrada, faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranının sözleşmede kararlaştırılmaması dummunda, bu oranın, Tasansının 87 nci maddesinde olduğu gibi, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği öngörülmek tedir. Faiz oranının, ekonomik koşullara göre, zaman içinde sıkça değiştirilebildiği göz önünde tutu larak, temel bir kanun olan Türk Borçlar Kanununda, sabit bir oranın belirtilmesi uygun görülmemiştir. Maddenin ikinci fıkrasında, sözleşme ile kararlaştınlacak yıllık temerrüt faizi oranının, aynı mad denin birinci fıkrası uyarınca belirlenen yıllık ortalama faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaya cağı kabul edilmiştir. Bu emredici hükümle, temerrüde düşmüş olsa bile, Anayasanın 2 nci maddesinde ifadesini bulan sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak, uygulamada örnekleri sıkça görülen olağanüstü faiz oranları karşısında, borçluların korunmaları amaçlanmıştır. - 7 1 - Maddenin son fıkrasına göre, taraflarca akdî faiz oranı kararlaştırıldığı hâlde sözleşmede temer rüt faizi kararlaştırılmamış ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı olarak akdî faiz oranı uygulanır. Böylece, temerrüde düşen borçlunun, sözleşmede temerrüt faizi oranına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı gerekçesiyle, akdî faizden daha düşük bir temerrüt faizi ödemek suretiyle, temerrüdünden yarar sağlamasının önlenmesi amaçlanmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Akdi faiz
- Temerrüt faizi
- Faiz borcunun doğduğu tarih
- Yıllık temerrüt faizi oranı
- Yüzde yüz sınırı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
825 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2022/1003 K.2023/619 T.2023-06-14Hukuk Genel KuruluGönderme
öte yandan ikinci icra takibi kapsamında eşine ait Emekli Sandığı ikramiyesinden mükerrer biçimde 5.250,00 TL tahsilat yapıldığını ileri sürerek, ilk takipte (Nazilli 1. İcra Müdürlüğünün 2009/1594 Esas sayılı dosyası) istenilen %61,68 temerrüt faiz oranının iptal edilerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 120 nci maddesine göre faiz oranının belirlenmesine, Nazilli 1. İcra Müdürlüğünün 2009/3584 Esas sayılı dosyasında fazladan tahsil edilen 5.150,
- Hukuk Genel Kurulu E.2013/1758 K.2015/1190 T.2015-04-15Hukuk Genel KuruluBozma
yapılan hatalı uygulamaların, ancak yönetim kurulunun sorumluluğunu gerektireceği, 01.07.2012 tarihinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girdiği, davalı aleyhine uygulanacak olan temerrüt faizinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 120. maddesine göre sınırlandırılması gerektiği, davacının alacağına ilişkin tüm belgelerin kooperatif kayıtlarında mevcut olduğu, alacağın belirlenebilir nitelikte olduğu ve davalının itirazının haksız olduğu gerekçesiyle,
- 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/64 · K. 2025/3422 · T. 19.06.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
asıl alacağın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 88. ve 120. maddeleri gereğince akdi faiz ve temerrüt faiz oranına faiz miktarının hesaplanması gerektiği, takip tarihi itibariyle muaccel olmuş taksit miktarları ve 6098 sayılı Kanun'un 88. ve 120. maddeleri gereğince faiz oranları dikkate alınarak hesaplama yapan bilirkişi esas raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre, tarafların sözleşme ile kararlaştıracakları yıllık temerrüt faizi oranı, mevzuat hükümlerine göre belirlenen yıllık yasal faiz oranının en fazla yüzde kaç fazlasını aşabilir?
- A) %50 fazlasını
- B) %80 fazlasını
- C) %100 fazlasını
- D) %150 fazlasını
- E) %200 fazlasını
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl