TBK Madde 129I. Genel olarak
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.129, üçüncü kişi yararına sözleşmeyi düzenler: sözleşmeye taraf olmayan üçüncü kişiye bir edim yükümlülüğü konulmasının koşulları, eksik ve tam üçüncü kişi yararına sözleşme ayrımı, üçüncü kişinin (ve halefinin) ifayı isteme yetkisi ile bu yetkinin kullanılmasından sonra alacaklının ibra ve borç değişikliği yetkisinin sona ermesi. Kendi adına sözleşme yapan kişinin (vaadettiren) ve borçlunun (vaadeden) ilişkisine uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kendi adına sözleşme yapan kişi, sözleşmeye üçüncü kişi yararına bir edim yükümlülüğü koydurmuşsa, edimin üçüncü kişiye ifa edilmesini isteyebilir.
Üçüncü kişi veya üçüncü kişiye halef olanlar da, tarafların amacına veya örf ve âdete uygun düştüğü takdirde edimin ifasını isteyebilirler. Bu durumda, üçüncü kişi veya ona halef olanlar bu hakkı kullanmak istediklerini borçluya bildirdikten sonra, alacaklı borçluyu ibra edemeyeceği gibi, borcun nitelik ve kapsamını da değiştiremez.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 111 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 128 inci maddesinde, üçüncü kişi yararına sözleşme düzenlen mektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 111 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "C. Başkası Lehine Şart / i. Umumiyet itibariyle" şeklindeki ibareler, Tasanda "C. Üçüncü kişi yararına sözleşme / I. Genel olarak" şeklinde değiştirilmiştir. Üç fıkradan oluşan 818 sayılı Borçlar Kanununun 111 inci maddesi, Tasarıda iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 111 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "üçüncü şahıs lehine bir borç şart etmiş ise" şeklindeki ibare, Tasarıda "üçüncü kişi yararına bir edim yükümlülüğü koydurmuşsa" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 111 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan "alacaklının borçluyu ibraya hakkı kalmaz." şeklindeki ibare, "alacaklı borçluyu ibra edemeyeceği gibi, borcun nitelik ve kapsamını da değiştiremez." şeklinde yazılmıştır. Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, 818 sayılı Borçlar Ka nununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
- TTK m.1431istisna
Bu maddedeki kavramlar
- Halef
- Eksik üçüncü kişi yararına sözleşme
- Tam üçüncü kişi yararına sözleşme
- Üçüncü kişi yararına sözleşme
- Vaadeden
- Vaadettiren
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
48 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2025/1312 · K. 2025/5681 · T. 25.09.2025Daire kararıOnama
A.Ş.'ye ödenmesinin talep edildiği, davacının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 129. maddesi uyarınca halef olarak davalı ... şirketinden zarar bedelini talep edebileceği, ayrıca forklift sürücüsünün ...
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi · E. 2025/933 · K. 2026/519 · T. 13.05.2026İstinafRet
Ancak Türk Borçlar Kanunun 129 maddesi uyarınca kendi adına sözleşme yapan kişi,
- Hukuk Genel Kurulu E.2020/444 K.2022/990 T.2022-06-22Hukuk Genel KuruluBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 129. maddede üçüncü kişi yararına sözleşme düzenlenmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, borç ilişkisinin nisbiliği ilkesinin istisnalarından biri olan ve sözleşmenin tarafı olmamasına rağmen üçüncü kişinin sözleşmeden kaynaklı edimin ifasını talep etme yetkisine sahip olduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tam üçüncü kişi yararına sözleşme
- B) Üçüncü kişileri koruyucu etkili sözleşme
- C) Eksik üçüncü kişi yararına sözleşme
- D) Alacağın devri
- E) Borcun üstlenilmesi
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl