TBK Madde 139F. Takas — I. Koşulları — 1. Genel olarak
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.139, takasın kurulabilmesi için aranan temel koşulları düzenler: karşılıklı ve özdeş edimli borçların varlığı, her iki borcun muaccel olması, çekişmeli alacağın takasa engel olmaması ve zamanaşımına uğramış alacağın takasının koşulları. Hükmün uygulanması kanuni takas bakımından, iki kişi arasındaki karşılıklı borç ilişkileri için geçerlidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir.
Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.
Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası, ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir.
Bu maddedeki kavramlar
- Çekişmeli alacak
- Muacceliyet
- Yenilik doğuran hak
- Kanuni takas
- Özdeş edim
- Zamanaşımı def'i
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
210 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2019/267 K.2021/1463 T.2021-11-18Hukuk Genel KuruluBozma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 139. maddesi uyarınca, iki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/542 · K. 2024/4183 · T. 22.05.2024Daire kararıOnama
davalının sözleşmenin kurulması için teyit vermesi gerektiğini bildiği, dolayısı ile taraflar arasında yakıt teslimi konusunda bir sözleşme kurulmadığı ve davacının sözleşmeye aykırı davrandığından bahsedilemeyeceği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi uyarınca muaccel bir borcun karşılıklı olarak muaccel bir alacaktan takas edilebileceği, davalının davacıdan muaccel alacağının bulunmadığı, dolayısıyla takas def'ini ileri süremeyeceği,
- 4. Hukuk Dairesi · E. 2025/1343 · K. 2025/8577 · T. 26.05.2025Daire kararıBozma
savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, takasın borcu sona erdiren nedenlerden biri olmasına, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139 uncu maddesi uyarınca, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her birinin borcunu alacağı ile takas edebileceğine,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, borcu sona erdiren sebeplerden biri olan takasın hukuki niteliği ve koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi isabetsizdir?
- A) Takas, borçlunun bu yöndeki iradesini alacaklıya bildirmesiyle hüküm doğuran, tek taraflı ve yenilik doğuran bir haktır.
- B) Takas beyanının hukuki sonuçları, beyanın karşı tarafa ulaştığı andan itibaren değil, borçların takas edilebilme imkânının doğduğu en erken andan itibaren geçerli olur.
- C) Takas edilen alacakların miktar olarak birbirine denk olması zorunlu değildir; bu durumda borçlar, yalnızca daha az olan alacak tutarında sona erer.
- D) Alacaklardan birinin varlığı veya miktarı yargılamayı gerektirecek ölçüde çekişmeli ise, hukuki belirlilik ilkesi gereğince bu alacağın takas yoluyla ileri sürülmesi mümkün değildir.
- E) Takas hakkından önceden feragat etmek geçerlidir ve bu feragat, takas hakkının kullanılmasını engeller.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl