TBK Madde 147II. Beş yıllık zamanaşımı

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, TBK m.146'daki on yıllık genel zamanaşımının istisnası olarak, altı grup alacak için beş yıllık zamanaşımı süresini düzenler: dönemsel edimler (kira bedelleri, anapara faizleri, ücret gibi), konaklama ve yeme içme bedelleri, küçük sanat işleri ve küçük çapta perakende satış alacakları, ortaklık ilişkilerinden doğan alacaklar, vekâlet, komisyon, acentalık ve simsarlık sözleşmelerinden doğan alacaklar ile eser sözleşmesinden doğan alacaklar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Aşağıdaki alacaklar için beş yıllık zamanaşımı uygulanır:

1.Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler.

2.Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki yeme içme bedelleri.

3.Küçük sanat işlerinden ve küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklar.

4.Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar.

5.Vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden, ticari simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar.

6.Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 126 nci maddesini kısmen karşılamaktadır. Tasarının tek fıkraya bağlı altı bentten oluşan 146 nci maddesinde, beş yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı hâller düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Beş senelik müruruzaman" şeklindeki ibare, Tasarıda "II. Beş yıllık zamanaşımı" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 nci maddesinin (1) numaralı bendinde kullanılan "Alelumum kiralar" ibaresi, Tasanda "Kira bedelleri" şeklinde; maddenin aynı bendinde kullanılan "muayyen za manlarda meşrut aidat" şeklindeki ibare ise, Tasarıda ".. .ücret gibi diğer dönemsel edimler" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 nci maddesinin (2) numaralı bendi, Tasarıda "2. Otel, mo tel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki yeme içme bedelleri" şeklinde değiştirilmiştir. - 8 0 - 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (3) numaralı bendi, Tasarıda "3. Küçük sanat işleri ve küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklar" şeklinde kaleme alınmış; aynı maddenin (3) numaralı bendinde kullanılan "noterlerin meslekî hizmetleri karşılığı, başkalarının maiyetinde çalışan veya müstahdemi olan kimselerin, hizmetçilerin, yevmiyecilerin ve işçilerin ücretleri hakkın daki davalar" şeklindeki ibareler, Tasarı metnine alınmamıştır. Gerçekten, kamu hizmeti yapmakta olan noterlerin, meslekî hizmetleri karşılığında hak ettikleri ücretleri, 1512 sayılı Noterlik Kanunu hükümleri çerçevesinde, genellikle peşin olarak tahsil edip ödeme makbuzlarını düzenledikleri göz önünde tutulursa, özel hukuk hükümlerine tâbi gerçek ve tüzel kişilerin, birbirlerinden olan alacak ları için öngörülen zamanaşımı süresine ilişkin maddede, noter ücretlerinin zamanaşımının düzen lenmesi gereksiz görülmüştür. Hizmet sözleşmesi hükümlerine göre çalışanların "dönemsel edimler" niteliğindeki ücret alacakları, Tasarının 146 ncı maddesinin (1) numaralı bendinin kapsamına girdiği için, (3) numaralı bendinde yeniden düzenlenmemiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (4) numaralı bendinde düzenlenen hâller, Tasarının 146 ncı maddesinin (4), (5) ve (6) numaralı bentlerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (4) numaralı bendinde kullanılan "ticarî ol sun olmasın, bir şirket akdine dayanan ve ortaklar arasında veya şirketle ortaklar arasında açılmış bu lunan bütün davalar ile bir şirketin müdürleri, temsilcileri, murakıplarıyla şirket veya ortaklar arasın daki dâvalar" şeklindeki ibare, Tasarının 146 ncı maddesinin (4) numaralı bendinde "Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir or taklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (5) numaralı bendinde kullanılan "vekâlet akdinden, komisyon acentelik mukavelesinden, ticarî tellaklık ücreti davası hariç, tellallık akdinden doğan bütün davalar" şeklindeki ibare, Tasarının 146 ncı maddesinin (5) numaralı bendinde "Vekâlet, komisyon ve acentelik sözleşmelerinden, ticarî simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (4) numaralı bendinde kullanılan "müteah hidin kasıt veya ağır kuşum ile akdi hiç veya gereği gibi yerine getirmemiş ve bilhassa ayıplı malzeme kullanmış veya ayıplı bir iş meydana getirmiş olması sebebiyle açılacak davalar hariç ol mak üzere, istisna akdinden doğan bütün davalar" şeklindeki ibare de, Tasarının 146 ncı maddesinin (6) numaralı bendinde "Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa et memesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar." şekline dönüştürülmüştür. Bu hüküm uyannca, yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla (yani kasten ya da ağır ihmaliyle) hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dummunda, eserin taşınır veya taşınmaz eser niteliğine bakılmaksızın, sözleşmeden doğan alacaklar, Tasarının 145 inci maddesinde öngörülen on yıllık genel zamanaşımına tâbi olacaktır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 126 ncı maddesinin (4) numaralı bendinde söz konusu edilen "bil hassa ayıplı malzeme kullanmış veya ayıplı bir iş meydana getirmiş olması sebebiyle açılacak davalar"ın tâbi olduğu zamanaşımı, Tasarının 478 inci maddesinde yeniden düzenlendiği için, (6) nu maralı bende alınmamıştır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Ağır kusur
  • Dönemsel edim
  • Küçük çapta perakende satış
  • Küçük sanat işi
  • Ortaklık sözleşmesinden doğan alacak
  • Ticari simsarlık ücreti

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

875 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2023/886 K.2025/166 T.2025-03-26
    Hukuk Genel KuruluGöndermeYerleşik içtihat
    bu tarih baz alındığında kıymetli evrakın zamanaşımına uğradığı tarihin 10.10.2011 olarak hesaplandığı, 6102 sayılı Kanun'un 732. maddesi gereği sorumluluğun 10.10.2012 tarihine kadar ileri sürülmesi gerektiği, alacak zamanaşımının ise icra takibi ile kesilmek ve icra takibini ilerletici her işlemle yenilenmek kaydıyla beş yıllık sürenin son bulduğu tarih olan 10.10.2013 olduğu, bu hâlde dava konusu alacağın 6098 sayılı Kanun'un 147. maddesinde öngörülen zamanaşımı süresinin gerçekleştiği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2023/496 K.2023/1231 T.2023-12-13
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    Eser sözleşmesinden kaynaklanan davalar, sözleşmeler ile arsa sahibi ile yüklenicinin sözleşmeyi feshettikleri tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 126/4 ve dava tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olan 6098 sayılı Borçlar Kanunu 147/6. maddesi hükmü gereğince beş yıllık, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davalar BK’nın 125. maddesi ile TBK’nın 146. maddesi hükmünce on yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
  3. 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/681 · K. 2025/4676 · T. 08.10.2025
    Daire kararıOnama
    düzenlenen son bilançoya göre davacının davalıdan 1.419.893,98 TL alacağının bulunduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (6098 sayılı Kanun) 147/4 maddesi gereği belirlenen 5 yıllık zamanaşımı süresinin adi ortaklığın tasfiyesi yapılmadığı ve tarafların birbirlerinden olan hak ve alacakları belirlenmediğinden henüz başlamadığı, bu nedenle de davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle;

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

Hangi zamanaşımı süresi, Borçlar Kanunu'nda 5 yıl olarak belirlenmiş alacaklardan biri değildir?

  1. A) Kira bedelleri
  2. B) Anapara faizleri
  3. C) Otel ve lokanta bedelleri
  4. D) Avukatın vekâlet ücreti (Vekâlet sözleşmesi)
  5. E) Taşınmaz satışından doğan satış bedeli alacağı

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl