TBK Madde 189II. Öncelik hakları ve bağlı hakların geçişi
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, alacağın devri ile alacağın öncelik haklarının ve bağlı haklarının (fer'ilerinin) devralana geçmesini ve devir anına kadar işlemiş faizlerin devralana geçip geçmediğine ilişkin karineyi düzenler. Madde, devredenin kişiliğine özgü hakların devralana geçmeyeceği kuralını da içerir. Maddenin uygulandığı kişiler, alacağı rızaen devreden devreden ile devralan arasındaki ilişki ve bu devir sonucunda borçlu ile devralan arasındaki ilişkidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer.
Asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesini kısmen karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 188 inci maddesinde, alacağın devri durumunda, öncelik hakları ve bağlı hakların devralana geçmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin ikinci fıkrası, Tasarının 189 uncu maddesinde ayrıca düzenlendiği için, madde metnine alınmamıştır. 818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. Fer'î hak ların ve senetlerin ve esbabı sübutiyenin devri" şeklindeki ibare, Tasanda "II. Öncelik hakları ve bağlı hakların geçişi" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "rüçhan hakları ve diğer mütefem haklar" şeklindeki ibare, Tasarıda "öncelik hakları ve bağlı haklar" şekline dönüştürülmüştür. 818 sayılı Borçlar Kanununun 168 inci maddesinin son fıkrasında kullanılan "gecikmiş faizler" şeklindeki ibare, Tasarıda "işlemiş faizler" şeklinde düzeltilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Adi karine
- İşlemiş faiz
- Öncelik hakkı
- Bağlı haklar
- Devredenin kişiliğine özgü haklar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
83 karar arasından seçildi- 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/12921 · K. 2018/10014 · T. 17.10.2018Daire kararıBozma
Öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Öncelik Hakları ve Bağlı Hakların Geçişi" başlıklı 189. maddesinin birinci bendi gereğince, alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer.
- Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/1071 · K. 2026/34 · T. 14.01.2026İstinafKabul
sözleşmeye dayalı bir tasarruf işlemi olduğu, böylece temlik ile devredenin yani somut olay açısından davacının borç ilişkisinden çıkacağı ve onun yerine alacaklı sıfatı ile devralan kişinin yani somut olayda feri müdahilin geçeceği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 189. maddesine göre (818 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 168. maddesi), alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı hakların da devralana temlik olunduğu,
- İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2018/1102 · K. 2021/670 · T. 12.10.2021İlk dereceKabul
Alacağın temliki, alacak hakkını devredenin mal varlığından çıkararak devralanın mal varlığına dahil eden, sözleşmeye dayalı bir tasarruf işlemi olduğundan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 189. maddesine göre alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana temlik olur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, alacağın temliki (devri) kurumuna ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Alacağın devrine ilişkin taahhüdün geçerli sayılabilmesi için resmî şekilde yapılması zorunludur.
- B) Borçlu, alacağın devredildiğini öğrendiği anda, devredene karşı ileri sürebileceği def’îleri, alacağı devralana karşı ileri sürme hakkını kaybeder.
- C) Borçlu, devir yasağına ilişkin bir kayıt içermeyen ve yazılı olarak düzenlenmiş bir borç ikrarına dayanarak alacağı devralan iyi niyetli üçüncü kişiye karşı, aralarındaki devir yasağı anlaşmasını her zaman ileri sürebilir.
- D) Karşılıklı bir edim mukabilinde yapılan devirlerde devreden, yalnızca borçlunun ödeme gücüne sahip olduğunu taahhüt etmiş sayılır; alacağın mevcudiyetini taahhüt borcu altında değildir.
- E) Alacağın temliki ile birlikte, devredenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olanlar hariç olmak üzere, alacağa bağlı olan rehin ve hapis hakları gibi fer’î haklar da kendiliğinden alacağı devralana intikal eder.
Bu maddeyle ilgili 6 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl