TBK Madde 396II. Özen ve sadakat borcu

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, işçinin hizmet ilişkisi sırasındaki ve bu ilişki sona erdikten sonraki özen ve sadakat borçlarını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.

İşçi, işverene ait makineleri, araç ve gereçleri, teknik sistemleri, tesisleri ve taşıtları usulüne uygun olarak kullanmak ve bunlarla birlikte işin görülmesi için kendisine teslim edilmiş olan malzemeye özen göstermekle yükümlüdür.

İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemez.

İşçi, iş gördüğü sırada öğrendiği, özellikle üretim ve iş sırları gibi bilgileri, hizmet ilişkisinin devamı süresince kendi yararına kullanamaz veya başkalarına açıklayamaz. İşverenin haklı menfaatinin korunması için gerekli olduğu ölçüde işçi, hizmet ilişkisinin sona ermesinden sonra da sır saklamakla yükümlüdür.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 321 inci maddesinin birinci fıkrasını kısmen karşıla maktadır. Tasarının dört fıkradan oluşan 395 inci maddesinde, işçinin özen ve sadakat borcu düzenlen mektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununu 321 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "2. İhtimam mecburiyeti" ibaresi, Tasarıda "II. Özen ve sadakat borcu" şekline dönüştürülmüştür. Maddenin birinci fıkrasında, işçinin özen yükümlülüğü ve işverenin haklı yararlarının korun masında sadakat yükümlülüğü düzenlenmiştir. Buna göre işçi, hem işini özenle yapacak, hem de işverenin yararları konusunda işverene sadakat borcu altında bulunacaktır. Maddenin ikinci fıkrasına göre, "işçi, işverene ait makineleri, araç ve gereçleri, teknik sistem leri, tesisleri ve taşıtları usulüne uygun olarak kullanmak ve bunlarla birlikte işin görülmesi için kendisine teslim edilmiş olan malzemeye özen göstermekle yükümlüdür." Maddenin üçüncü fıkrasında işçinin, işverene rekabet oluşturacak davranışlardan kaçınması öngörülmüştür. İşçi, üçüncü kişilerle ücret karşılığında anlaşmalar yaparak, işverene karşı sadakat yüküm lülüğünü ihlâl edemeyeceği gibi, onunla rekabete yol açacak iş ve işlemlerde de bulunamayacaktır. Maddenin son fıkrasında, özen ve sadakat yükümlülüğünün önemli bir alanını oluşturan sır sak lama yükümlülüğü düzenlenmiştir. İşçi, hizmet ilişkisinin devamı süresince iş gördüğü sırada - 1 7 1 - öğrendiği üretim ve iş sırları gibi bilgileri, kendisinin veya başkalarının yararına olarak kullana mayacaktır. Ayrıca, hizmet ilişkisi sona erse bile, işverenin haklı yararlarının korunması için gerek li olduğu ölçüde işçinin, sır saklama yükümlülüğü devam edecektir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 321a maddesi göz önünde tutulmuştur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

124 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2020/670 K.2022/1544 T.2022-11-17
    Hukuk Genel KuruluBozma
    6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 396/3. maddede işçinin hizmet ilişkisi devam ettiği sürece sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamayacağı ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemeyeceği düzenlenmiştir.
  2. Hukuk Genel Kurulu E.2022/390 K.2022/1280 T.2022-10-11
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 396. Maddesi uyarınca İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.
  3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi · E. 2025/2109 · K. 2025/1999 · T. 27.11.2025
    İstinafRet
    Mind'ın ticari sırlarının gizliliğini ihlâl eden davalının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 396., 444. ve 446/3. maddeleri uyarınca gizlilik yükümlülüğü ile rekabet yasağına aykırı eylemlerine son verilmesi açısından, İGA'ya doğrudan ya da dolaylı olarak hukuki hizmet vermesine son vermesi, bu minvalde fiili olarak ... veya danışmanı ...'de görev yapmaktaysa yine bu fiile son verilmesine ilişkin bilirkişi raporu doğrultusunda teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesine veya lüzumlu olan tüm tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Borçlar Hukuku Genel Hükümler

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, borç ilişkisinden doğan yükümlülüklerle ilgili olarak; I. Asli edim yükümlülüğünün doğumu için anlaşmada açıkça belirtilmesi zorunludur. II. Yan edim yükümlülüğünün doğumu için anlaşmada açıkça kararlaştırılmış olması şarttır. III. Özen ve sadakat gibi yan yükümlülükler, anlaşmada ayrıca belirtilmese de kanun ve dürüstlük kuralı gereği yerine getirilmelidir. ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A) Yalnız I
  2. B) Yalnız II
  3. C) Yalnız III
  4. D) I ve II
  5. E) II ve III